Literatura. 'Munduko Poesia Kaierak'

Desamodioaren kontra, maitasuna

Egilea: Cesare Pavese. Itzultzailea: Ion Olano Carlos. Argitaletxea: Susa

Aiora Sampedro -

2019ko ekainak 9

Beti oporretan ipuin liburuaren aurkezpenean Harkaitz Canok oporrei eta udari lotutako ipuin bilduma bat argitaratzearen arrazoia azaldu zuen: sinplea zen, uda partean galdetzen omen zion idazleak bere buruari zenbat denbora, zenbat uda geratuko zitzaizkion bizitzeko. Bizi-gogo horrek poeten etorria elikatu du han eta hemen, eta halako nahia dario Susa argitaletxearen bitartez argitaratu berri den Cesare Pavese italiarraren poema-bildumari.

Munduko Poesia Kaierak atalean beste hizkuntza batzuetan idatzitako olerkiak euskaratzeko egiten duen lanarekin jarraitu du argitaletxeak, idazle piamontetarraren lanak ekarriz, Ion Olano Carlosen eskutik. Beñat Sarasolak, Poesia Kaierak ataleko gainerako aleekin egin ohi duen bezala, sarrera modura, idazlearen nondik norakoen berri emateko laburpen bat prestatu du egilea lehendik ezagutzen ez duenarentzat: artistaren eta haren lanaren arteko harremana nabarmendu eta haren literaturaren ildo nagusiak aipatu ditu. Idazle italiarra ezagutzen ez duen irakurleari bideratutako atal bat dela esan badut ere, aitzinsolas honetan azpimarratutako pare bat ideia lagungarriak izango zaizkio bildumaren balizko edozein irakurleri, poema sortan Paveseren jatorrizko hainbat literatura lanetako olerkiak elkarrekin bildu baitituzte argitaratzaileek, eta, beraz, Sarasolak emandako jarraibideak argigarriak suertatzen dira irakurketa bideratzerakoan.

Bilduma irekitzen duen poema, ez kasualitatez, Hegoaldeko itsasoak deritzona da, zeinaren bitartez Paveseren poesigintzak goia jo zuela uste den. Gainera, bildumako lehen erdialdean zehar gailenduko den tonu poetikoa antzematen da: Sorrentinoren film batean nola, gaztaroarekiko loturak eta Mediterraneo inguruko herritarren tonu malenkoniakoak zeharkatzen dute poema guztia, mundu berriarekiko erresistentzia jarduera baten gisa. Kritikariek adierazi izan dute Paveseren olerkigintza maitasun gaiek gidatu izan dutela, eta gizartearekin konpromiso gehien erakusten duten gogoetak Burkidea hitz lauzko obrarako utzi zituela. Alta, bestela begiratuz, baliteke lanik politikoenak poesiazko lan hauek izatea; jendearen arteko erroak indartzeaz jarduten baita poeta, etortzekoa den mundu berriari itxaron bitartean, artean geratzen diren plazer terrenalez disfrutatzeko deia eginez. Ildo horretakoak dira, Hegoaldeko itsasoak fundatzaileaz gain, Arbasoak, Jende deserrotua eta honako bertso adierazgarri hauekin amaitzen den Ulertzen ez duen jendea: «Muinoak eta mahastiak desagertzen ez diren artean, hala ibil dadin belazeak zeuden kaleetan, irri eginez, arratsetan halako nahikariak izango ditu».

Bildumako amaiera aldeko poema sorta gutxiago disfrutatu ditudan tonu lirikoagoko poemek osatzen dute, bigarren pertsonan idatzitako maite kantu horiek inspiratzen dituzten musari eskainiak baitira.

Goizeko buletina

BERRIAren papereko edizioaren gai nagusiak biltzen ditu egunero (astelehenetan salbu). Goizean goiz iristen da zure posta elektronikora.

Albiste gehiago

 ©BERRIA

COVID-19aren uste ustelak

Mikel P. Ansa

COVID-19aren pandemia ukatzen duten joera batzuek indarra hartu dute uda honetan. Haiek zabaldutako uste batzuk zeinen okerrak diren azaldu dute Miren Basaras eta Guillermo Quindos mikrobiologoek artikulu sorta honetan. Gaur, koronabirusaren larritasuna.

Santos Indurain Osasun kontseilariaren agerraldia, artxiboko irudi batean. ©Jesus Diges, EFE

Nafarroako egoera «egonkortzen» ari dela esan gobernuak

Uxue Rey Gorraiz

Azken egunean, 223 positibo atzeman dituzte foru erkidegoan. Kutsatuen kopuruak behera egin du bigarren egunez jarraian.

Azpikontratatutako langileen elkarretaratzea, gaur, Txagorritxuko ospitalearen atarian ©aritz Loiola / foku

Osakidetzako langile azpikontratatuek euren zerbitzuak publiko egiteko eskatu dute

Irati Urdalleta Lete

ELA, LAB, CCOO, UGT eta ESK sindikatuek deituta, elkarretaratzeak egin dituzte Txagorritxuko, Gurutzetako eta Donostiako ospitaleetan.

PCR probak, Gurutzetako ospitalean. ©Luis Jauregialtzo

Ia ehun kasu gutxiago atzeman dituzte egun bakarrean

Uxue Rey Gorraiz

Azken egunean, 608 kasu detektatu dituzte Hego Euskal Herrian. Positiboek behera egin dute Nafarroan, Bizkaian eta Araban; Gipuzkoan ugaritu egin dira.

Irakurle agurgarria:

Honaino iritsi zarenez, eskaera bat egin nahi dizugu: irakurtzen ari zaren edukia eta egunkaria babestea, konpromiso ekonomikoa hartuz. Publizitatea eta erakundeen diru-laguntzak ez dira nahikoa BERRIAren etorkizuna bermatzeko. Sarean eskaintzen dizugun edukia irakurtzen duzuen milaka irakurleek proiektuari ekarpena eginda, urrutira iritsiko ginateke.

Kazetaritza libre, ireki eta independentea egin nahi dugu euskaldunontzat. Euskaraz informatzea delako gure eginkizuna, eta zure eskubidea.Lagun gaitzazu bide horretan. Idatzi gurekin etorkizuna. Geroa zugan.

Martxelo Otamendi
BERRIAko zuzendaria

Izan zaitez BERRIAlaguna

Izan zaitez BERRIAlaguna

BERRIAlagunei esker eskaintzen dugu balioz osatutako informazioa. Egizu ekarpena gure eginkizunarekin segi dezagun.

Izan zaitez BERRIAlaguna