Albistea entzun

Errusiako hauteskundeak. Vladimir Putin

Luzerako iritsi zena

XXI. mendea hastearekin batera hartu zuen Errusiako aginte makila Putinek, eta oposizioaren eta Mendebaldearen jomugan dago ordutik.
ALEXEI DRUZHININ / EFE Tamaina handiagoan ikusi

Iosu Alberdi -

2021eko irailak 21

Putin gabe ez dago Errusiarik». Hala adierazi zuen Errusiako presidentearen kabineteko zuzendariorde Vladimir Ostrovenkok. Esaldiak agerian uzten du Vladimir Putinek (Leningrado, egungo San Petersburgo, 1952) Errusiako politikan duen itzala, edo, behintzat, Errusia Batuko alderdikideen eta jarraitzaileen artean duen ospe ona. Halere, Putinen jarduna goratzeaz gain, errealitate bat erakusten dute hitz horiek, hura gabe ez baitago azken bi hamarkadak ulertzerik.

Boris Jeltsinen agintaldiaren amaiera aldera egin zuen Putinek Moskurako saltoa; 1998an FSB Segurtasun Zerbitzu Federaleko buruzagitza hartu zuen, eta, handik urtebetera, 1999ko udan, lehen ministro izendatu zuen Jeltsinek. Bi urtean kargu hori hartzen zuen bosgarren politikaria zen.

Egoera ekonomiko kaskar baten erdian eta Txetxeniako talde armatuen atentatuak tarteko, herritarren aurrean lider sendo baten gisan agertu zen Putin.«Errusia handi egiteko» konpromisoa zuen liderra. Botere politiko eta ekonomikoaren epizentroan kokatzeko mugimenduak ere hasi zituen; besteak beste, Jeltsinekin handi egin ziren oligarken aurkako oldarraldiak. Haiei lotutako ustelkeria kasuak zirela medio, enpresa estrategikoetan gertuko kideak jarriz joan zen.

Mende berria hastearekin, beraz, presidente zen Putin, eta, lau urteko parentesi bat gorabehera (2008-2012), gaur egun arte egon da kargu horretan. Tarte horretan lehen ministro izan zen, legediak ez baitzion onartzen estatuburu karguan segidan bi legealdi baino gehiago egitea. Hori ere aldatu du, ordea, eta, konstituzioaren iazko erreforma dela medio, 2036raino luzatu dezake agintaldia; hau da, ondo bidean 2024ko eta 2030eko bozetara aurkeztuko da.

Sobietar Batasunaren gainbeheraren ostean Moskuk galdutako indarra berreskuratzeko asmoa izan du Putinek agintera iritsi zenetik, eta horretara bideratu ditu barne eta atzerri politikak. Moskun topatu dute babesa Mendebaldearen jomugan izan diren hainbat gobernuk: Siria, Iran, Venezuela... Halere, Ukrainako gatazka izan zen Bruselarekin aurrez aurre jarri zuena; zehazki, Krimearen anexioa eta Donbassko gerra.

Liskar hori dute oinarrian Europako Batasunak eta AEBek jarritako hainbat zigor ekonomikok. Horiek, COVID-19ak eragindako egoerarekin batera, kolokan jarri dute Putinen balio nagusietako bat: egonkortasuna. Izan ere, herrialde barruan, garapen ekonomikoarekin lotu izan da presidentearen jarduna. Energia esportazioak bultzatuz, egoera ekonomiko txarra iraultzea lortu zuen agintean eginiko lehen hamarkadan.

Halere, Putinen aurkako kritika nagusiak beste arlo batzuetan zentratu dira azken urteetan. Oposizioko kideen eta nazioarteko hainbat erakunderen salaketak tarteko, agintari atzerakoi eta autoritarioa izatea leporatu diote: besteak beste, adierazpen askatasunaren, giza eskubideen eta LGTBI kolektiboaren aurkako neurriak hartu izanaz akusatu dute.

Hori kontuan izanik, Aleksei Navalni oposizioburu liberala komunisten aldeko botoa eskatzera iritsi zen asteburuko bozetarako, Errusia Batua agintetik kentzeko asmoz. Haatik, kritika eta protesta artean bada ere, Putin alderdi ofizialistako burua baino zerbait gehiago da, eta hala erakutsi izan dute presidentetzarako bozek. 2018ko hauteskundeetan, botoen %76,7 bereganatu zituen, orain arteko emaitzarik onena. Orduan ere iruzurra salatu zuen oposizioak.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

Sudango Khartum hiriburuan atzo izandako protesta baten irudia. ©STRINGER / EFE

Trantsizio gobernuak dio «autoritate legitimoa» duela oraindik

Ander Perez Zala

Sudango Kontseilu Subiranoa erakundeen «alde bakarreko desegitearen» kontra agertu da. Militarrek gutxienez zazpi lagun hil dituzte estatu kolpea salatzeko manifestazioetan.

Scott Morrison, Australiako lehen ministroa / ©Mick Tsikas, EFE

2050erako karbono neutraltasuna lortzeko konpromisoa hartu du Australiak

Arantxa Elizegi Egilegor

Neutraltasuna lortzeko, 12.924 milioi euroko inbertsioa egingo dute teknologia garbietan 2030era arte. Horrez gain, eutsi egingo diete 2030erako jarritako helburuei, hau da, isuriak %28ra murriztea 2005ekoekin alderatuta.

Artalde bat, eta, haren atzean, hainbat ke zutabe, Alemaniako Bergheim hiriko lantegi batean. ©SASCHA STEINBACH / EFE

Berotegi gasen kontzentrazioa inoizko handiena izan zen 2020an

Gorka Berasategi Otamendi

Karbono dioxidoaren zenbatekoa %149 handitu da industrializazio aurreko garaikoarekin alderatuta, Munduko Meteorologia Erakundearen arabera. Estatuak Parisko helburuetatik «oso urrun» daude

Estatu kolpea salatzeko eta gobernuari elkartasuna adierazteko atzo Khartumen egindako protestetako bat. ©MOHAMMED ABU OBAID/ EFE

Sudanen, militarrek estatu kolpea eman dute, eta gobernua desegin

Arantxa Elizegi Egilegor

Armadak atxilo hartu du lehen ministroa, eta bakea «arriskuan» jartzea egotzi dio trantsizio gobernuari. Armadaburuak iragarri du «gobernu teknokrata bat» osatuko dutela datorren hilabetean

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Izan BERRIAlaguna

Zure babes ekonomikoa ezinbestekoa zaigu euskarazko kazetaritza independente eta kalitatezkoa egiten segitzeko.