Noiz sortua: 2019-06-15 00:30:00

LARREPETIT

Nork bere gezurrak sinestearen kontra

Hedoi Etxarte -

2019ko ekainak 15

Hannah Arendtek nabarmendu zuen (antisemitismoaren bere azterketa zorrotz batean) Platonek antzinako sofisten kontra egin zuen borroka. Platonek deskubritu zuen sofistek argudioen bidez jendea liluratzeko zuten arte unibertsalak ez zuela egiarekin zerikusirik. Sofisten iritziak aldakorrak ziren, eta baliagarriak ziren «akordioak irauten zuen bitartean». Platonek nabarmendu zuen pertsuasioa iritzietatik jaiotzen zela, eta ez egiatik.

Platon irakurrita, Arendt jabetu zen antzinako sofisten eta modernoen artean aldea zegoela. Antzinakoak gogoase egoten ziren, argudioek behin-behineko garaipen bat baldin bazuten. Garaipen partzial hori egiaren kaltetan izaten zen. Sofista modernoek betiereko garaipenak bilatzen dituzte. Garaipen horrek kaltetu bat dauka: errealitatea.

2019ko maiatzean entzun nuen Bartzelonako gizon bat «Errepublika inplementatu» behar zela azaltzen. Gizona ez zen enteratu Errepublika ez zela martxan jarri. Are gehiago, ez zegoela martxan jartzeko inolako planik 2017an. Jendeak fedea zuela, baina ez zela inolako bide orririk. Eta epaiketa lotsagarria da eta aurrekari latza desobedientzia zibilaren alde gaudenontzat. Baina, aski da, errealitatea ez da eraldatzen gezur atseginak errepikatuz. Diagnosi egokirik gabe, agendarik gabe, ez dago eraldaketarako inolako aukerarik. Guztiz kontrakoa egiten da: injustizia betikotu.

Bestela esanda, antzinakoek «giza pentsamenduaren duintasuna suntsitzen zuten», modernoek «giza ekintzaren duintasuna suntsitzen dute». Logikaren antzinako manipulatzaileekin kezka izaten zuten filosofoek. Manipulazio garaikideekin historialariek. Gezurrekin «historia bera suntsitzen delako eta bere ulermena [...] arriskuan jartzen da, egitateak ez direlako lehenaldiko eta egungo munduaren parte gisa kontsideratzen, manipulatzen direlako iritzi hau ala bestea demostratzeko». Nafarroa Garaian Katalunian bezain beharrezkoa den sintonia.

Goizeko buletina

BERRIAren papereko edizioaren gai nagusiak biltzen ditu egunero (astelehenetan salbu). Goizean goiz iristen da zure posta elektronikora.

Albiste gehiago

Ekainaren 4an eguneratua. ©BERRIA

Koronabirusaren azken datuak

Berria

Azkeneko 24 orduetan zortzi lagun hil dira COVID-19 gaitzaren eraginez. Bederatzi positibo atzeman dituzte PCR probekin, eta hiru gaixo ospitaleratu dituzte. Euskal Herrian 29.607 gaixok eman dute positibo guztira, koronabirusa atzemateko probaren bat eginda. Horietatik 2.086 hil dira. Grafikoak, albiste barruan.

Maria Txibite, Manu Aierdi eta Elma Saiz kontseilariekin parlamentutik ateratzen. ©Idoia Zabaleta, Foku

Mugaz bi aldeetako bidaiak errazteko eskatu du Nafarroako Parlamentuak

Berria

Navarra Sumaren abstentzioarekin eta bertze alderdi guztien baiezko botoarekin onartu dituzte neurriak. Bertzeak bertze, 50.000 eurorainoko diru laguntzak onartu dituzte kultura ogibide dutenentzat, eta alokairua ordaintzeko diru laguntzak hamabi hilabetez luzatuko dizkiete autonomoei eta aldi baterako enplegu erregulazioan daudenei. 

Martin Ugalde Foroa: Euskara ere normalitaterantz?

Euskararen lekuaz normaltasun berrian, Martin Ugalde Foroan

Berria

Josu Amezagak, Idurre Eskisabelek eta Amelia Barquinek hartu dute parte Kontseiluak sustatutako mahai inguruan, Andoainen. BERRIAn osorik ikusteko aukera dago.

Elkarrizketa: Ana Galarraga eta Miren Basaras

«Zabaltzen jarraitu behar dugu ez dakigula benetan zer gertatuko den»

Jakes Goikoetxea

Asko dakite SARS-CoV-2 birusari eta COVID-19aren izurriteari buruz, baina, asko jakinda ere, zuhurtziaz jokatzen dute, ez baitakite zer gertatuko den epe laburrean eta luzera begira.

Irakurle agurgarria:

Honaino iritsi zarenez, eskaera bat egin nahi dizugu: irakurtzen ari zaren edukia eta egunkaria babestea, konpromiso ekonomikoa hartuz. Publizitatea eta erakundeen diru-laguntzak ez dira nahikoa BERRIAren etorkizuna bermatzeko. Sarean eskaintzen dizugun edukia irakurtzen duzuen milaka irakurleek proiektuari ekarpena eginda, urrutira iritsiko ginateke.

Kazetaritza libre, ireki eta independentea egin nahi dugu euskaldunontzat. Euskaraz informatzea delako gure eginkizuna, eta zure eskubidea.Lagun gaitzazu bide horretan. Idatzi gurekin etorkizuna. Geroa zugan.

Martxelo Otamendi
BERRIAko zuzendaria

Izan zaitez BERRIAlaguna