LARREPETIT

Nork bere gezurrak sinestearen kontra

Hedoi Etxarte -

2019ko ekainak 15
Hannah Arendtek nabarmendu zuen (antisemitismoaren bere azterketa zorrotz batean) Platonek antzinako sofisten kontra egin zuen borroka. Platonek deskubritu zuen sofistek argudioen bidez jendea liluratzeko zuten arte unibertsalak ez zuela egiarekin zerikusirik. Sofisten iritziak aldakorrak ziren, eta baliagarriak ziren «akordioak irauten zuen bitartean». Platonek nabarmendu zuen pertsuasioa iritzietatik jaiotzen zela, eta ez egiatik.

Platon irakurrita, Arendt jabetu zen antzinako sofisten eta modernoen artean aldea zegoela. Antzinakoak gogoase egoten ziren, argudioek behin-behineko garaipen bat baldin bazuten. Garaipen partzial hori egiaren kaltetan izaten zen. Sofista modernoek betiereko garaipenak bilatzen dituzte. Garaipen horrek kaltetu bat dauka: errealitatea.

2019ko maiatzean entzun nuen Bartzelonako gizon bat «Errepublika inplementatu» behar zela azaltzen. Gizona ez zen enteratu Errepublika ez zela martxan jarri. Are gehiago, ez zegoela martxan jartzeko inolako planik 2017an. Jendeak fedea zuela, baina ez zela inolako bide orririk. Eta epaiketa lotsagarria da eta aurrekari latza desobedientzia zibilaren alde gaudenontzat. Baina, aski da, errealitatea ez da eraldatzen gezur atseginak errepikatuz. Diagnosi egokirik gabe, agendarik gabe, ez dago eraldaketarako inolako aukerarik. Guztiz kontrakoa egiten da: injustizia betikotu.

Bestela esanda, antzinakoek «giza pentsamenduaren duintasuna suntsitzen zuten», modernoek «giza ekintzaren duintasuna suntsitzen dute». Logikaren antzinako manipulatzaileekin kezka izaten zuten filosofoek. Manipulazio garaikideekin historialariek. Gezurrekin «historia bera suntsitzen delako eta bere ulermena [...] arriskuan jartzen da, egitateak ez direlako lehenaldiko eta egungo munduaren parte gisa kontsideratzen, manipulatzen direlako iritzi hau ala bestea demostratzeko». Nafarroa Garaian Katalunian bezain beharrezkoa den sintonia.

Irakurle agurgarria:

Honaino iritsi zarenez, eskaera bat egin nahi dizugu: irakurtzen ari zaren edukia eta egunkaria babestea, konpromiso ekonomikoa hartuz. Publizitatea eta erakundeen diru-laguntzak ez dira nahikoa BERRIAren etorkizuna bermatzeko. Sarean eskaintzen dizugun edukia irakurtzen duzuen milaka irakurleek proiektuari ekarpena eginda, urrutira iritsiko ginateke.

Kazetaritza libre, ireki eta independentea egin nahi dugu euskaldunontzat. Euskaraz informatzea delako gure eginkizuna, eta zure eskubidea.Lagun gaitzazu bide horretan. Idatzi gurekin etorkizuna. Geroa zugan.

Martxelo Otamendi
BERRIAko zuzendaria

Izan zaitez BERRIAlaguna

Izan zaitez BERRIAlaguna

Irakurtzen ari zaren edukia libre ematen jarraitu nahi dugu. Euskaraz informatzea da gure eginkizuna, zure eskubidea. Sareko irakurlea bazara, konprometitu zaitez irakurtzen ari zarenarekin. Geroa zugan.

Izan zaitez BERRIAlaguna