Albistea entzun

KRITIKA. Antzerkia

Morroi normal bat

Iñaki Ziarrusta, <em>Tomiris</em> antzezlaneko entsegu batean.
Iñaki Ziarrusta, Tomiris antzezlaneko entsegu batean. ATX TEATROA Tamaina handiagoan ikusi

Agus Perez -

2018ko maiatzak 30

'Tomiris'

Konpainia: Atx. Testua, zuzendaritza eta antzezpena: Iñaki Ziarrusta. Musika: Palanka Kolektiboa. Lekua: La Fundicion, Bilbo. Eguna: Maiatzak 27.

Tomiris deitzen omen da Edinburgoko night-club famatu bat, eta eszenario hartan gauzatuko du gure protagonistak aspalditik prestatzen dabilen mendekua. Txikitan arreba bortxatu zuenaren kontrako mendekua hain zuzen ere. Bortxatzailea hango delegaziora bidali zuen hemengo enpresak, ez bereziki kasu harengatik, baizik eta ordurako bere desmasiak ezagunegiak zirelako herrian. Gurean ere ezagutu dugu Britainiar Irletara bidalitako bat, pederastia kasu batean nahastuta agertu ostean.

Antzezlaneko bortxatzailea ere morroi normala zen: lana, familia, onarpen sozial... eta ezaugarri horiek ere baliatzen ditu testuak, gizon jaio ala emakume jaio, horrek ezinbestean dakartzan ondorio ia ikusezinei buruz berba egiteko. Fin gogoetatu ere, haietan hainbat kritika potolo txertatuta, hala nola estetika hiperfeminizatuaren ezaugarriak, bortxaketarik larrienak abusu soiltzat hartzeko joera eta biktima arruntak —biktima normala ote?— justiziarengan duen konfiantza falta.

Pole dance-rako jantzita agertu zaigu protagonista, eta agertoki erdiko barra bertikalean burutu ditu gizonentzako klub horietan aritzen diren emakume gazteen eboluzio ustez probokatzaileak, abilezia handiz, ke zurian bilduta, musika elektronikoa lagun eta artistak duen prestakuntza fisiko nabarmenean oinarrituta. Eszenako albo batean makillatzeko mahaitxoa eta ispilu faltsua eduki ditu —bonbillaz inguraturiko markoa besterik ez—, eta beste aldean arropa-esekitoki bat eta aretoko atea zarratzeko kate luzea. Dena prest, beraz, mendeku eguna etortzen denerako. Bakarrik falta da erasotzailea bere gustuko klubean agertzea.

Egileak eraikitako diskurtsoak lau plano nagusi eduki ditu: jatorrizko gertaera errealak eta haien ondorio psikologikoak; genero-arloko gogoetak; thriller eszenikoaren garapena; eta pertsonaiaren beraren bilakaera, transgenero-eremuan kokatu dezakeguna. Izan ere, antzezleak etengabe jokatu du emakume zein gizon irudiarekin, bere gizon izaera emakumezkoarekin kontrastatuz eta dialektika horretatik urrats aberasgarriak emanez nortasun antimatxistaren bidean. Eboluzio horren misterioan eta antzezpenaren sendotasunean oinarritu da lanaren inpaktua, gu guztiok harrituta utzi gaituena, emaitza eszenikoan zirrikiturik gabe elkartu direlako Ziarrustaren bizkaiera jasoa, deklamazio perfektua, dekoratuaren zein janzkeraren irudi indartsua, argiak, musika, erritmo sostengatua eta, horren guztiaren ardatz, lan eredugarri honek helarazi digun mezu trinkoa.

Sareko BERRIAzalea:

Udazkenean, BERRIAlagun egiteko pausoa eman dezazun, eskaintza bat egin nahi dizu BERRIAk. Herri baten kulturaren plaza da BERRIA. Kultur egitasmo, dinamika eta ekitaldi anitzen erakustoki. Euskal kulturaren inguruko informazioaren plaza handia. Azaroan eta abenduan, Euskaraldiak, Bertsolari Txapelketa Nagusiak eta Durangoko azokak hartuko dituzte, besteak beste, BERRIAren orrietako asko, paperean eta webgunean.

Albiste asko irakurriko dituzu, segur aski webgune honetan bertan. Eta eskari bat egin nahi dizugu: har ezazu konpromisoa irakurtzen duzunarekin. Irakurleen babes ekonomikoa funtsezkoa da BERRIAren etorkizuna ziurtatzeko.

Albiste gehiago

 ©MARISOL RAMIREZ / FOKU

Aurtengo Durangoko Azokak argitu dezakeen argazkia

Itziar Ugarte Irizar

Digitalizazioaren aroak galdera ikur handiak ezarri ditu musikagintzaren sektorean. Nabarmen aldatu da musika banatzeko era, eta Durangoko Azokan ere gero eta begi-bistakoagoa da hori. Eredu bat agortzear sumatu arren, formatu fisikoaren aldeko jarrerari eusten diote gehienek.
Mona Hatoum artistaren <em>Still Life</em> instalazioa, Donostian. ©GORKA RUBIO / FOKU
Karmele Mitxelena eta Iñaki Cid Larrea, beren lan argitaratu berriak eskuetan, Donostian. ©GORKA RUBIO / FOKU

Karmele Mitxelenaren eta Iñaki Ciden lanak argitaratu dituzte

Itziar Ugarte Irizar

'Haragizko mamuak' du izenburu Mitxelenaren lehen narrazio liburuak, eta 'Behin batean Loiolan' antzerkiaren alorreko Ciden lanak. Donostia Hiriko Kutxa Literatura sariak irabazi dituzte biek, eta Elkarrek eman ditu lanok argitara.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Iruzkinak kargatzen...

Izan BERRIAlaguna

Hitzen, ekintzen eta errimen eztanda. Herri bat BERRIAren kulturaren plazan. Baliatu udazkenean BERRIAlagun egiteko eskaintza.