Albistea entzun

Mendi ibilbidea

Santa Katalinatik Arbilera

Deba eta Itziar herrien artean zabaltzen den ibilbide honek euskal kostaldearen ikuspegi zabala eskaintzen du. Ura eta lurra uztartzen dituen ibilbide ederra da.
Santa Katalina ermitaren ikuspegia.
Santa Katalina ermitaren ikuspegia. M. ARRIZABALAGA Tamaina handiagoan ikusi

Mikel Arrizabalaga -

2021eko otsailak 23

Debako eta Itziarko lurretan ibiliz, itsasoa eta mendia lotuko ditugu Arbileko tontorrera igotzeko. Bidean, baserriz zipriztindutako lurretan, nekazari giroan murgilduko gara, Santa Katalina ermitaren talaia paregabetik euskal kostaldearen ikuspegi paregabeaz gozatuz. Amaitzeko, Debako patroia den San Roke ermitari bisita egingo diogu. Ura eta lurra uztartzen dituen ibilbide ederra.

Debako hondartzatik abiatu, eta Itziartik jaisten den errepide aldera joko dugu. Hori gurutzatu, eta etxeen atzetik ateratzen den bide estutik igotzen hasiko gara. Aldapa oso bizia da, eta erraz irabaziko dugu altuera. Buenos Aires baserriari bizkarra eman, eta malda pikoak Santa Katalina ermitaren ondora eramango gaitu. Ermita honi buruzko lehen dokumentuak 1515ekoak dira. Alexandriako Santa Katalinari eskainia dago, harekiko debozioa Gurutzaden eta itsasgizonen bidez hedatu baitzen Mendebalde osora. Iparraldeko Donejakue bidea bertatik pasatzen da, eta, bertatik, euskal kostaldearen eta Debako eta Itziarko herriguneen ikuspegi paregabea dago.

Talaia eder horrek eskaintzen duen panoramikaz gozatu eta gero, baserri eta soro artean zabaltzen den bidetik aurrera egingo dugu. Olloki, Donibane, Zabarte, Gaztañeta eta Ortuondo baserriak atzean utzi, eta Ansorregira helduko gara. Itziarrera doan bide nagusia utzi, eta Elordiko Gaña inguratzen duen errepide txikitik Pagatza baserriraino igoko gara. Honen ondotik ateratzen den lurrezko pistatik igotzen jarraituko dugu, eta pagadi txiki batean dagoen bordara ailegatzean, langa pasatu, eta azken aldapa piko eta belartsuari ekingo diogu.

Arbileko tontorrera iristen garenean, buzoiaren funtzioa betetzen duen hegazkin bat ikusiko dugu. Mendi biribil eta garbi honek ikuspegi ederra du, bai kostaldea ikusteko, baita inguruko eta urrutiko mendiak identifikatzeko ere. Itziar eta Andutz mendia ekialdetik, mendebaldetik, berriz, Arnoko mendigunea, biak ala biak itsasoaren urdinarekin koloreen kontrastea osatuz.

Etorritako bidetik atzera egingo dugu, eta Olloki baserrira heldu aurretik, ezkerretik jaisten den pista hartuko dugu. Malda bizian erraz galduko dugu altuera, eta, San Roke ermitaren ondora iristean, geldialdi txiki bat hartuko dugu eraikin erlijioso horren egiturari erreparatzeko. Itziarreraino zabaltzen zen galtzada zaharraren ondoan dagoen ermita honen lehen datuak XVII. mendearen hasierakoak dira. Bere arkitekturari dagokionez, aipatzekoak dira dauzkan zurezko arkupea eta sarrerako atariaren gainean dagoen korua. Abuztuaren 16an, herriko patroia den San Roke egunean, santuaren irudiarekin prozesioan igotzen dira, ibilbidean eta ermitan bertan eskudantza dantza dantzatzen da.

Prozesioa egiten den bidetik jaisten hasi eta berehala, galtzada zaharra hartuko dugu. Etxe artean, herrigunera jaitsiko gara. Gurutze ermitaren ondotik pasako gara lehenik, iturri zaharraren ondoan eta Itziarretik datorren Errege-Bidearen sarreran. Foruen plazatik Santa Maria elizaraino joango gara, Gipuzkoak duen eraikin erlijioso ederrenetarikora. XV. mendean eraikitzen hasi eta XVII. mendean amaitu zen. Atari polikromatu bikaina du, eta Gipuzkoan klaustro gotikoa izan zuen lehenengoa.

Gipuzkoako kultura ondasun izendatuta dago. Ibilbide honen abiapuntura itzultzeko, zumardira atera, trenbidearen azpitik pasatu eta hondartzara itzuliko gara.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

Gari Bravo Euskaltel-Euskadiko txirrindularia eta Jon Irisarri Caja Ruralekoa, herenegun, Tolosan, Iñaki Lopetegi zenaren oroimenezko proban parte hartu aurretik. ©ANDONI CANELLADA / FOKU

Etapa berri bat dute aurrean

Iñigo Lasa

Txirrindularitza profesionaletik erretiroa hartu berri dute Gari Bravok eta Jon Irisarrik. «Lasai eta damurik gabe» utzi dute. «Pribilegiatuak» sentitzen dira gehien gustatzen zaiena egiteko aukera izan dutelako. Biak goi mailako ikasketak egiten ari dira bide berri bati ekiteko asmoz.
<b>Jokin Altuna, pilota jotzear, atzo, Beotibarren, Tolosan.</b> ©GORKA RUBIO / FOKU

Bere ohiko estiloan

Mikel O. Iribar

Altuna III.ak 22-7 irabazi dio Bengoetxea VI.ari, Tolosan, eta finalerdietarako sailkatu da. Amezketakoak Ezkurdia izango du aurkari
Sendadianoko atakatik gertu eta Karamuza haitzera heldu aurretik, pago bikain bat ikusiko dugu. ©JOSEAN GIL-GARCIA

Labazar mendiko itzulia

Josean Gil-Garcia

Gibilloko mendigunearen inguruan ibiliko gara. Besteak beste, otso zulo zaharra eta Fortuna ur putzua ezagutuko ditugu.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Izan BERRIAlaguna

Zure babes ekonomikoa ezinbestekoa zaigu euskarazko kazetaritza independente eta kalitatezkoa egiten segitzeko.