Albistea entzun

Indarkeria matxista. ANALISIA

Ez, ez dira animaliak

Samara Velte -

2017ko azaroak 29

Bitxia da nola orokortzen diren metafora batzuk prentsan. Etorkinak uholdean etortzen dira, Margaret Thatcher burdinazkoa omen zen, eta iazko sanferminetan neska bat bortxatu zuten bost gizonak animalia saldoa dira zenbait erredaktoreren ustez. Lengoaia berbera errepikatzearen errepikatzeaz, iruditeria kolektiboan iltzatuta geratu da lotura: migrazioa natur hondamendi bat da; emakume boteretsua, makina beldurgarri modukoa; eta bortxatzaileak, animaliak. Izaki irrazionalak dira guztiak; ez gizatiarrak.

Gaitzesten den hura deshumanizatuz, errazagoa da hura norberarengandik aldentzea. Deshumanizazioak justifikazio erosoa eskaintzen du: neurri batean, azalpen onargarri bat ematen dio ezohiko gisa sailkatu nahi den horri —irrazionala eta inhumanoa izan behar baitu pertsonak halako zerbait egiteko—.

Erosoagoa da hori pentsatzea, onartzea baino hari fin batek lotzen dituela Iruñeko akusatuen aulkian dauden bost gizonak eta joan den larunbatean inork eskatu gabe hurbildu eta inbaditu zintuen gizon hura. Edo sare sozialetan etengabe kasu egiteko eskatzen dizuna. Edo laneko elkarrizketa hartan goitik behera eta behetik gora begiratu zizuna, zu kikildu eta profesionaltasunik geratzen ez zitzaizula sentiarazteraino. Desberdintasuna da hariaren mutur bat telebistan ikusten dugula; bestea itsatsita daramagu noranahi, ohartu gabe.

Hari horri tira ordez, ezohikotasunaren narratiba bat ikusi dugu egunotan Iruñeko epaiketari buruzko albisteetan. Hango eta hemengo filtrazioetan oinarrituta, egoeraren erretratu esajeratua eskaini dute hainbat hedabidek: alde batean gaizkileak zeuden, animaliak, besterik espero ezin zitekeen horiek; beste muturrean, biktima, biktima rola baizik onartzen ez zitzaion hura.

Koadro horretan, inori ez zaio baimentzen normala izatea. Ezin da onartu animalia saldoa, egiaz, gizartean erabat txertatutako pertsonak direla; festan ari zirela bortxatu zutela neska, eta festan jarraitu zutela. Hala aitortuz gero, derrigor onartu behar litzateke indarkeria matxista gizartearen oinarri-oinarrian dagoen zerbait dela, eta espazio eta modu guztietan azaleratuko dela une oro aurre egiten ez diogun bitartean. Bestalde, biktimari ere ez zaio onartzen normaltasuna: bizitza arrunta badarama, sinesgarritasuna galtzen du, ez duelako behar bezainbeste sufritu. Erasoa da bere gurutzea une horretatik aurrera. Erasotzaileak inhumanoak dira, baina biktima ere ez da, nonbait, «gu bezalakoa».

Ustezko ezohikotasun horretan, errazagoa da eguneroko indarkerien normaltasuna ezkutatzea. Egiaz, ez dago sexu erasorik sufritu ez duen emakumerik: bakoitzak aise kontatuko lituzke dozena bat, inolako traumarik gabe. Tristeki, onartuta dauzkate gehienak; gehienez ere gau bateko haserrealdiarekin eta dagokion frustrazioarekin amaitu ohi dira. Indarkeria emakumeen bizitzetan dago: kalera irtetean eta etxera itzultzean. Baina hori ikusarazteak indarkeriaren omnipresentzia onartzea esan nahiko luke: emakumeentzat, espazio eta gizon guztiak izan daitezkeela arriskutsuak, gizarteak, besterik gabe, pribilegiozko toki batean jarri dituelako, eta haiek ez direlako handik jaitsi.

Horregatik hitz egiten da animalia saldoez, eta ez gizonez.

Biktima izan diren emakumeentzako arreta zerbitzua

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

Urte judizialaren irekiera ekitaldia, atzo, Bilbon. ©MIGUEL TOÑA / EFE

Botere judizialaren ospea galtzeko arriskuaz ohartarazi du Urkulluk

Gotzon Hermosilla

EAEko urte judizialari hasiera emateko ekitaldia egin dute Bilbon. Urkulluk kezka azaldu du Espainiako Botere Judizialaren Kontseilu Nagusiaren blokeoaz
Euskaraldiaren aurkezpena, atzo arratsaldean, Baionan. ©GUILLAUME FAUVEAU

Euskal Elkargoak Euskaraldirako ariguneak identifikatuko ditu

Ekhi Erremundegi Beloki

Euskaraldia kari, Euskal Herri osoan sortuko diren batzordeak eta dinamikak iraunarazten entseatu nahi dute aurtengo aldian
Sansoheta auziko epaituak, epaiketaren lehen egunean. ©JAIZKI FONTANEDA / FOKU

Sansohetako auziko sei akusaturentzat 34 urterainoko zigorrak eskatu ditu fiskalak

Irati Urdalleta Lete

Guztira, hamar gizonezko eseri dira akusatuen aulkian, baina beste laurek aurreakordioa erdietsi dute, eta zigor arinagoak jarriko dizkiete
Klima larrialdia salatzeko protesta bat, iaz, Bilbon. ©ARITZ LOIOLA / FOKU

Krisi ekologikoari buruz podcast bat eta buletin bat abiatu ditu BERRIAk

Mikel P. Ansa

Kinka. Klima eta natura krisian podcasta gaurtik aurrera entzun liteke, eta hamabostero atal berri bat kaleratuko dute. Albiste buletin bat ere zabaltzen hasiko dira, urriaren 20tik aurrera.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Iruzkinak kargatzen...

Izan BERRIAlaguna

Irakurleen babesa ezinbestekoa da kazetaritza independente eta konprometitua egiten jarraitzeko.