Albistea entzun

Indarkeria Matxistaren Kontrako Eguna

Justizia feminista aldarrikatu dute Euskal Herriko kaleetan

Mugimendu feministak deituta, manifestazioak egin dituzte hiriburuetan, A-25aren karietara
Iazko Azaroaren 25eko manifestazio bat, Iruñean.
Iazko Azaroaren 25eko manifestazio bat, Iruñean. IÑIGO URIZ / FOKU Tamaina handiagoan ikusi

Ion Orzaiz - Edurne Begiristain -

2022ko azaroak 25

Indarkeria matxistaren aurkako aldarriak Euskal Herriko herri eta hiriburuetako karrikak hartu ditu. Protestara deitu du Euskal Herriko Mugimendu Feministak: Beldurraren eta kontrolaren aurrean, justizia feminista! Antolatuta gaude! lelopean, indarkeria matxistaren «hamaika formak» salatu dituzte, eta autodefentsa feminista aldarrikatu dute.

Donostiako, Bilboko eta Gasteizko manifestazioak 19:00etan abiatu dira. Iruñekoa, berriz, 20:00etan. Baionakoa bihar eginen dute, 19:00etan, Herriko Etxeko plazatik abiatuta.

«Kaleak gureak dira!» oihuekin hasi da Donostiako manifestazioa. Bortxa matxistaren aldaera askotarikoak erakusteko ahalegina nabaritu da hasieratik: Edertasun kanonak apurtu, osasun mentala zaindu bezalako mezuak irakur zitezkeen pankartetan. «Erasorik ez erantzunik gabe» eta «gora borroka feminista» izan dira manifestariek gehien oihukatu dituzten leloetako batzuk.

Erakundeak, goizean

Instituzioek, berriz, protesta isilak egin dituzte goizean. Eusko Jaurlaritzak 10:00etan egin du elkarretaratzea, Lehendakaritzako eskaileretan. Han izan dira, besteak beste, Iñigo Urkullu lehendakaria eta Miren Elgarresta Emakunderen zuzendaria. Eusko Jaurlaritzak indarkeria matxistaren adierazpen guztiak gaitzesten dituela adierazi nahi izan du elkarretaratzean, Lehendakaritzako iturriek jakinarazi dutenez.

Elgarrestak Eusko Jaurlaritzaren eta Emakunderen konpromiso irmoa azaldu du bai indarkeria matxistaren prebentzioari dagokionez, bai indarkeria horren biktima diren emakumeei arreta emateari dagokionez. Indarkeria matxistaren biktima guztiak gogoan izateko eguna dela nabarmendu du, eta babes eta elkartasun osoa eskaini die biolentzia horretatik bizirik atera diren emakumeei. Halaber, dei egin dio gizarteari berdintasunaren aldeko eta indarkeria matxistaren aurkako «konpromiso irmoa» adieraz dezala. Gizonei, berriz, «engaiamendua» eskatu die.

Nafarroako Gobernuak ere elkarretaratzea egin du Nafarroako Jauregiaren aurrean. Maria Txibite lehendakariak salatu du «biktimak zalantzan jartzeko joera» handitzen ari dela, eta horri buelta emate aldera, «gizartearen jarrerak aldatzeko beharra» aipatu du.

Txibiterekin batera, elkarretaratzean izan dira Nafarroako Gobernuko kontseilari gehienak: Javier Remirez, Jose Maria Aierdi, Elma Saiz, Carlos Gimeno, Carmen Maeztu, Santos Indurain, Ana Ollo, Juan Cruz Zigudosa eta Rebeca Esnaola. Nafarroako Legebiltzarraren izenean, berriz, Unai Hualde presidentea eta talde parlamentarioetako bozeramaileak izan dira bertan: Javier Esparza (Navarra Suma), Ramon Alzorriz (PSN), Maria Solana (Geroa Bai), Laura Aznal (EH Bildu) eta Marisa de Simon (Ezkerra). Elkarretaratzera batu da Espainiako Gobernuko Justizia ministro Pilar Llop ere, Iruñean baitzen, jardunaldi batzuetan parte hartzeko.

Bestelako agerraldiak ere egin dituzte Euskal Herri osoko herri eta hirietan. Castejonen (Nafarroa), adibidez, gorazarre egin diote indarkeria matxistaren biktima izan zen Sara Pinari. Herri horretako Maiatzak Bi ikastetxe publikoan irakasle zen Pina. Senarrak labankadaz hil zuen, iragan urtarrilean. Ikastetxeko hezkuntza komunitateak Federico Garcia Lorcaren bertsoak eta Rozalen abeslariaren kantu bat eskaini dizkio. Sexu heziketa on baten beharra nabarmendu du ikastetxeko irakasle den Ana Maria Solak, Efe berri agentziak jasotako adierazpenetan: «Gure ikastetxean abian dugu Skolae programa, eta maila guztietan lantzen dugu indarkeria matxistaren gaia, askotariko jardueren bidez».

Ikusi gehiago: «Sentsazioa nuen ez zidatela sinesten, ni epaitu nindutela»

Mugimendu Feministak gizonei ere mintzatu zitzaien, asteartean Bilbon eginiko agerraldian: «Dagokizuen ardura hartzeko exijitzen dizuegu. Utzi erasotzaile eta konplize izateari. Azaleko diskurtsoek ez dute balio praktikan ezer ez bada aldatzen». Donostiako manifestazioa Bulebarretik aterako da gaur, 19:00etan; Gasteizkoa, San Anton plazatik, 19:00etan; Iruñekoa 20:00etan hasiko da, Gazteluko plazatik; Bilbokoa, 19:00etan, Jesusen Bihotzetik; Baionakoa, azkenik, bihar eginen dute, 19:00etan, Herriko Etxeko plazatik aterata.

Ikusi gehiago: «Hitza baino gehiago, entzutea askatu du Me Took»

Itaiak ere mobilizaziora deitu du gaurko. Hainbat herritan egingo dituztenez gain, protestak antolatu dituzte Bilboko Indautxu plazan (19:00), Donostiako Trinitate plazan (19:30), Iruñeko Udaletxe plazan (19:00) eta Gasteizko Andre Maria Zuriaren plazan (18:30).

Biktima izan diren emakumeentzako arreta zerbitzua

Sareko BERRIAzalea:

Udazkenean, BERRIAlagun egiteko pausoa eman dezazun, eskaintza bat egin nahi dizu BERRIAk. Herri baten kulturaren plaza da BERRIA. Kultur egitasmo, dinamika eta ekitaldi anitzen erakustoki. Euskal kulturaren inguruko informazioaren plaza handia. Azaroan eta abenduan, Euskaraldiak, Bertsolari Txapelketa Nagusiak eta Durangoko azokak hartuko dituzte, besteak beste, BERRIAren orrietako asko, paperean eta webgunean.

Albiste asko irakurriko dituzu, segur aski webgune honetan bertan. Eta eskari bat egin nahi dizugu: har ezazu konpromisoa irakurtzen duzunarekin. Irakurleen babes ekonomikoa funtsezkoa da BERRIAren etorkizuna ziurtatzeko.

Albiste gehiago

Donostia ospitalea, artxiboko irudi batean. ©Andoni Canellada / Foku

Osakidetzaren «politika suizida» salatu dute Donostiako ESIko 30 bat zerbitzuburuk

Ion Orzaiz - Paulo Ostolaza

Gutun batean, osasun zerbitzu publikoaren zuzendaritzaren dimisioa eskatu dute, zentzugabeko kudeaketarengatik, eta «sektarismoa eta trakeskeria» leporatu dizkiote.

Agustin Agirre. / ©Goiena Komunikazio Taldea

Agustin Agirre izendatuko dute Donostialdeko ESIko jarduneko zuzendari

Jon O. Urain

Osakidetzako zuzendaritzak ostiralean kendu zuen kargutik Itziar Perez. Elkarrekin Podemos-IUk Gotzone Sagarduiren agerraldia eskatu du Eusko Legebiltzarrean.

 ©Guillaume Fauveau

Antton Kurutxarri. «Aski indarrik ez dugu egin beharrekoa egiteko»

Olatz Silva Rodrigo

Euskararen Erakunde Publikoak irakaskuntzara bideratzen du indarraren zati handi bat. Lehendakariaren ustez, beste arlo batzuk jorratu beharko lituzkete.

 ©ARITZ LOIOLA / FOKU

ERAGILE, EGILE ETA ORDEZKARI

Julen Aperrribai

Duela 25 urte sortu zuten Euskararen Gizarte Erakundeen Kontseilua, euskararen normalizazio prozesua bizkortzeko eta euskalgintzako erakundeak bateratzeko. Hizkuntza politiketara begirako akordio sozial zabalak, plangintzak eta proposamen zehatzak eragiteko gaitasuna izan du hasieratik. Adostasunok galgatu egin dira sarritan pauso berean: maila sozialetik maila politikora eramateko unean.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Iruzkinak kargatzen...