Albistea entzun

ZUZENDARIEN GALEUSCA

Hizkuntzak eztabaidaren erdian

Martxelo Otamendi - BERRIAko zuzendaria

2022ko maiatzak 29

Animatuta dabiltza Ipar Irlandako lagunak azken hauteskundeetako emaitzen haizeak eraginda. 15.000 laguneko manifestazioa egin zuten Belfasten iragan larunbatean bertako hizkuntza, Irlandako gaelikoa, ofiziala izan dadin. Haiek, hauteskundeetako irabazle Sinn Feinekoek, nahiago dute irlandera deitzea, Irlandako gaelikoa baino.

Ez da eredugarria hizkuntza horren egoera: erabat ofiziala ez Ipar Irlandan, eta Hego Irlandan ofiziala izanagatik, oso bigarren mailakoa da. Bigarren kasua larriagoa da kontuan hartzen badugu hizkuntza ofiziala dela 1922tik. Aste honetan aurkeztu du Lorden Ganberan Erresuma Batuko Gobernuak irlandera Ipar Irlandan erabat ofiziala bihurtzeko lege proiektua, 1998an bake elkarrizketen ondorioz gauzatu zuten Ostiral Santuko Akordioa sinatu eta 24 urtera.

Westminsterren legea onartzen badute, babes ofiziala edukiko du irlanderak; beharko du, handia izan baita iparraldeko konderrietan urteetan unionistek egin dioten boikota. Sinn Feinekoek ere badute zer hobetua: Martin McGuinness Hezkuntza ministroa izan zen irlandera jakin gabe.

Katalunian, aitzitik, egindako bidea deseginarazi nahi diete erakundeei magistratu batzuek, katalan hizkuntzaren inguruan hamarkadatan egon den hitzarmen politiko eta soziala birrinduz. Politikaren bidetik egitera ausartzen ez direna indarrik nahikoa ez daukate erakundeetan eraso hori babesten dutenek justiziaren bidetik egin nahi dute, zuriagoa delakoan. Ikasgeletan gaztelaniaren erabilerak %25ekoa izan behar duela dioen erabaki judiziala da joera horren adibide argia. Ikuskizun da asteon lau alderdi nagusien artean lortu duten akordioa nahikoa izango ote den erasoa gelditzeko.

Mantso joango da irlanderaren berreskurapena Ipar Irlandan, leku gehienetan jazo denez. Bakarrik falta zaie, katalanei bezala, datozen hamarkadetan egingo duten lanaren ondorioz iritsitako emaitzak Londresek izendatutako magistratu jakobino batzuek zapuztea.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Iruzkinak kargatzen...