Albistea entzun

Durangoko 56. Azoka. TXANDA HARTUTA

Tuneleko denbora

Itziar Ugarte Irizar -

2021eko abenduak 7

Landakok ateak ireki zituen lehen egunean, larunbatean, itxita egon zen A-8a goiz partean; biharamunean, kazkabar, tximista eta irristaldi arriskutsu artean heldu ziren zenbait, eta atzo jaiki eta lehen notizietako bat zen 6.500 etxebizitzatik gora elektrizitate gabe zeudela Ipar Euskal Herrian —apurtu dut jarri gabe jarria genuen debekua, eguraldiaz aritzearena tarte honetan; aurkakoa zen zaila aurten—.

Maite Berriozabal Berrizbeitiari lapurtu diot txanda hartzeko abiapuntua. Ez dakit irakurri duzuen haren asteko txioa; bikaina da: «Autoan zoazela, euri zaparrada gogor baten erdian tunel bat igarotzen duzu. Bake hori sentiarazten dizun jendea dago. Jende tunela».

Egunotako jasarekin errepidean dabilenarentzat, jende hori den bezala, atseden tartea bilakatzen da tunela. Isiltasunarena. Autoaren haizetakoak minutu batez gelditzeko unea. Beste denbora bat zabaltzen da ilunpe horretan, eta ezin dut saihestu pentsatzea hori dela, hain justu, koadro batek, olerki batek, film, kantu batek eskaintzeko duena, beste denbora bat; are, barrurago, pintzelkada batek, hitz zehatzez eraikitako irudiak, eszena bateko argiak, buruan dabilkizun melodiak dezakeena.

Horren guztiaren inguruan, ordea, oso bestelako erritmo batean dabil egunotan bisitaria Landakoko korridoreetan. Ordu eta erdiko atzera kontaketa bat sumatzen du soinean atea zeharkatu orduko, eta horra paradoxa: leku gehiago egin da erakusmahaien aurrealdeetan aurten, baina espazioan irabazitakoa patxadan galdu da, eta bat baino gehiago penatu da ezin paseatu ahal izateaz nahi bezain lasai, ezin egin ahal izateaz bi hitz aspertu aspaldi ikusi gabeko harekin —akaso aitzakia ere eskertuko zuen norbaitek—.

Hortik aparte, maiz tuneleko bakean bizi nahiko genuke luzexeago. Badu Julio Cortazarrek ipuin bat Hegoaldeko autopista deitzen dena; hirirako sarreran buxadura batean harrapatuta gelditzen dira hainbat auto, eta, egoera egunetan luzatzen dela ikusita, bizimodu berri bat sortzen hasten dira hantxe bertan. Durango Bilbotik gertu egonik, agian hor gaude egunotan.

Baina denbora bazen gaia, Pertsegitzailea da aipatu beharko nukeen Cortazarren ipuina. Charlie Parkerren figuran oinarritutako Johnny Carter du protagonista, eta hartaz idatzi nahi duen kazetaria narratzailea. «Nik uste diat musikak denboran sartzen ninduela», aitortzen dio, «musika denboran sartzen dudan bezala jotzen ari naizenean». Harkaitz Canorena da itzulpena, eta hitzaurretik moldatua ondokoa: «Idazten, margotzen, dantzatzen, irakurtzen duenak sakoneran irabazi gura du bizitzaren kronologia makurrak luzetara lapurtzen diona».

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

Kukai Dantza konpainiaren eta Euskadiko Gazte Orkestraren <em>Eta orain zer?</em> emanaldiaren aurkezpena, atzo, Donostiako Kursaalean. ©MONIKA DEL VALLE / FOKU
Mikele Landa Eigurenen <em>Noizko basoa</em> filma. ©ZINEMALDIA

Euskarazko bi lan izango dira Zinemaldiko Nest saria lortzeko lehian

Iñigo Astiz

Hamahiru film labur hautatu dituzte guztira; tartean dira Nagore Muriel Letamendiaren 'Erro bi' eta Mikele Landa Eigurenen 'Noizko basoa'

 ©Quartetto Maurice
Aroa Uharte. ©Iñigo Uriz, Foku

Zoriz mundu bat zabaltzea

Ainhoa Sarasola

Errumaniara eraman zuten Arte Ederretako ikasketek, eta Bartzelona, Mosku eta San Petersburgora, gero, eslaviar hizkuntzek zein errusiar literaturak sortutako lilurak. Errusieratik euskarara hiru liburu ekartzea izan da bidaia horren azken nasa, oraingoz.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Iruzkinak kargatzen...