Albistea entzun

«Jestu politiko poetiko bat da»

Eugene Green film egile eta idazlea Euskal Herrian dago egunotan 'Hitz egin' dokumentala grabatzen; euskararekiko harremanaren ispilu, lau euskal gazteren berri filmatzen ari da.
Lapurdiko hiru gazte eta Gipuzkoako bat dira <em>Faire la parole (Hitz egin)</em> dokumentaleko protagonistak.</em>
Lapurdiko hiru gazte eta Gipuzkoako bat dira Faire la parole (Hitz egin) dokumentaleko protagonistak. LES FILMS DE L'AIR

Nora Arbelbide -

2014ko uztailak 24

Euskaraz ari zaizkio kamerari. Eugene Greenek ez daki euskaraz, baina garrantzitsua zaio hala izatea. Hizkuntzatik jalgitzen den hori harrapatu nahian dabil. Barneko hori. Eta horrek euskaraz baizik ezin duela izan konbentzitua da. Hizkuntza baitu gaia. Faire la parole (Hitz egin) deitzekoa du, funtsean, dokumentala. Parisko Les films de l'air ekoizpen etxea ekoizten ari zaio filma.

Errana dena doi bat menperatzeko, hor du ondoan lokarri lanetan dabilen laguntzailea. Baina kontrolik gabe. Libre uzten ditu kameraren aitzinean ari direnak, tratatu nahi luketen gaiaz argibide zenbait emateko. Kamerarik gabe ukan solasetan entzun zituenetan erranak kameraren aitzinera ekarri nahi lituzke.

Bere aztarna artistikoa ez du biziki urrun izanen, halere. Oihan, argizari, dolmen eta harpeen arteketatik a cappella kantatu abesti zenbaiten doinuek margotuko duten dokumentala ari da osatzen. Antzerkian hasi eta zinemarako fikzio andana bat egin duen arren —Un monde vivant, (2002), Le pont des arts (2004), Les Signes (2006)...—, lehen dokumentala du hau Greenek.

Sortzez, Amerikako Estatu Batuetakoa da Green. Biarnon (Okzitania) grabatzen ari zen filmarentzat bilatzen zituen paisaiek zuten Euskal Herrira ekarri duela hamar bat urte, erdi kasualitatez. Baina, geroztik, lekuak eta, partikularki, euskarak «liluraturik» utzia dute: «Euskara altxor bat da. Niretzat, hizkuntzaren jatorriaren lekukotasun bat dakarrena». Pirinioetan ez dela nehoiz izan populazio aldaketa nagusirik izan erranez esplikatzen du lekukotasun kontu hori: «Duela 40.000 urte han bizi zirenek euskararen arbaso bat zitekeen hizkuntza zutela mintzo pentsa daiteke. Ez da kasualitate bat hitz egin hitza bi hitzetan izatea, nire ustez. Ez izatea egiazko aditz bat. Hitz egiteak esan nahi duen mirakuluaren lekukoa da hori. Gizakia hitzaren jabe izatearena». Jatorri horren berezitasuna harrapatu nahi izateaz gain, dokumentala «oldar moral» baten emaitza ere badela dio artistak. Hizkuntzaren kontrako bortizkeriak eragin kalteei begira, filma «jestu politiko eta poetiko» bat bezala definitzen du.

Lau euskal gazteren atzetik

Dokumentalak lau euskal gazteri segitzen die. Hiru lapurtar eta gipuzkoar bat: «Hizkuntzarekin duten harremana naturala da, eta ez du aitzineko belaunaldientzat bezainbat sufrimendurik eragiten». Horiei oihartzun eginez, lau helduen potretak gehitzekoak ditu filmari Greenek. Aitzineko belaunaldiek jasan zailtasun zenbaitzuen adibide zehatz gisa.

Horiek oro eta gehiago biltzekoak ditu dokumentalean. Baina oraindik dena ez da erabat lotua. Orain, grabaketetan dira. Eta hamabost bat egun iraunen dute. Igandean, Garindaineko pastoralean izan da taldea, eta azken irudiak Donostian hartzekoak ditu. Pentsatzen dute emaitza heldu den urtean ikusten ahalko dela zinema geletan. Urte bukaera aldera.

Irakurle agurgarria:

Honaino iritsi zarenez, eskaera bat egin nahi dizugu: irakurtzen ari zaren edukia eta egunkaria babestea, konpromiso ekonomikoa hartuz. Publizitatea eta erakundeen diru-laguntzak ez dira nahikoa BERRIAren etorkizuna bermatzeko. Sarean eskaintzen dizugun edukia irakurtzen duzuen milaka irakurleek proiektuari ekarpena eginda, urrutira iritsiko ginateke.

Kazetaritza libre, ireki eta independentea egin nahi dugu euskaldunontzat. Euskaraz informatzea delako gure eginkizuna, eta zure eskubidea.Lagun gaitzazu bide horretan. Idatzi gurekin etorkizuna. Geroa zugan.

Martxelo Otamendi
BERRIAko zuzendaria

Izan zaitez BERRIAlaguna

Albiste gehiago

 ©GORKA RUBIO / FOKU

«Arkitekturak asko aldatzen ditu bizitzeko moduak»

Jone Arruabarrena

Donostiako Itsas Etxea eraikina berritu egin dute, eta Europako sari batzuetarako izendapena jaso du. Kontserbadorearen eta eraldatzailearen arteko oreka bilatu nahi izan dute sortzaileek.
Txioengatik kobratzeko modua jarriko du Twitterrek

Txioengatik kobratzeko modua jarriko du Twitterrek

Edu Lartzanguren

'Super Follow' aukera ahalbidetuko du sare sozialak: kontu baterako harpidetza egin ahalko dute jarraitzaileek, hilean ia bost euroren truke, eta, horren bidez, kontuaren jabeak argitaratzen dituen mezu esklusiboak ikusi.

Ines Arrue eta Maialen Goñi, <em>Zinea</em> hedabide digitaleko kazetariak. ©ANDER MAKAZAGA

Zazpigarren arteaz, euskaraz

Urtzi Urkizu

'Zinea.eus' atariak erreferentzialtasuna lortu du ikus-entzunezkoen industriako profesionalen artean. Zinemari buruz aritzen den hedabide bat izaki, «jende berriari» ateak ireki nahi dizkio.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Izan zaitez BERRIAlaguna

BERRIAlagunei esker eskaintzen dugu balioz osatutako informazioa. Egizu ekarpena gure eginkizunarekin segi dezagun.

Izan zaitez BERRIAlaguna