Albistea entzun

PENTSALDIAN

Kolore emozionalak

Maite Elizondo - Psikologoa

2022ko martxoak 29

«Zein argi distiratsua dagoen gaur», «ze gustura pasieran, neguko beroki potoloak erantzita», «txorien kantua entzuteak irribarrea eragiten dit goizetik»... Halako esaldi animotsuak entzuten ditugu maiz udaberri hasieran. Gehienok aldarte baikorra nabaritzen dugu urtaro honetan, tenperatura goxatzeak eta egunak luzatzeak, aire zabalean planak egiteko aukerak eta sozializatzeko gogoak areagotzen dizkigu maiz. Umorean nabaritzen dugun aldaketa honek prozesu neurokimiko batekin badu zerikusirik: kanpotik jasotzen ditugun estimulu hauek udaberrian zenbait neurotransmisoreren eta hormonen dantza ere estimulatzen du: besteak beste, serotonina, dopamina eta oxitozina kanporatzen ditugu neguan baino gehiago, plazeraren zirkuituak aktibatzeko osagaiak eskainiz.

Pertsona batzuengan, aldiz, kontrako eragina sorraraz dezake: eguzkiaren argiak melatoninaren areagotzea eragiten du, loaren nahia gehituz. Gorputzak energia gehiago kontsumitzen du askotan, neke eta ahuleziaren sentsazioak nabarmenduz, emozionalki baxuago sentitzera eramanez.

Beraz, udaberriaren atari honek aldartean kolore ezberdinak sentitzeko aukerak pitz ditzake. Baina, noski, sentitzen duguna ez da kanpotik jasotzen dugunaren ondorioa soilik.

Bada leihotxo bat, Daniel J. Siegel psikiatrak tolerantziaren leihoa goitizenarekin izendatu zuena. Esparru honen ezagutzak aukera ematen digu norberaren emozioen kudeaketan eragile izateko. Tolerantziaren leihoaren metaforak adierazten du bizi ditugun gertaerak, emozionalki, modu egokian bizitzeko gaitasuna: intentsitate eramangarri batez, emozio atsegin edo desatseginak kudeatzeko baliabide pertsonalak martxan jarriz.

Zenbait bizipenen aurrean emozionalki gaindituta sentitzen gara, ordea, leihoaren ertzak gaindituz, hiperaktibazioagatik batzuetan (nerbio sistema sinpatikoa areagotzearekin batera, areago sentitzen dira haserrea, lotsa, amorrua...) eta hipoaktibazioagatik besteetan (nerbio sistema parasinpatikoa handiagotuz, blokeo emozionala sentitzera eramanez).

Baina gizakiok badugu altxor zoragarri eta eraginkor bat: ikasteko gaitasuna, beharrezko tresna pertsonalak barneratu eta leihoaren dimentsioak zabaltzeko ahalmena.

Azken urteetan, emozio gordin asko bizi izan ditugu, eta, segur aski, konturatu gabe, leihoaren egitura txikitu dugu, denboran luzatu diren ondoezen ondorioz. Balia ditzagun tresna eraginkor horiek gure leihoaren mugak zabaldu eta ongizate biopsikosozial osasuntsuaz gozatzeko.

Entzun dezagun gure barrena, gure pentsamenduak eta gorputzaren ahotsa: zerk izutzen edo kezkatzen gaituen, zerk eragiten digun gozamena eta irribarrea. Erabil dezagun komunikazioa emozio hauei kanpora ateratzeko bidea erraztuz: hitzez, musikaz, dantzaz, margoaz... Poliki-poliki saia gaitezen erresilientziaren leiho hau zabaltzen, norberak dituen kolore emozional guztiekin disfrutatu ahal izateko.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

Urte hasieran, Tuteran, senarrak hil zuen emakumearen hilketa salatzeko elkarretaratzea. / ©Marisol Ramirez, Foku

Emakume zarauztar baten hilketa matxista ikertzen ari dira Benidormen

Berria

68 urte zituen biktimak. Benidormen zuen etxean topatu du Poliziak, senarra auto istripu batean hil dela esatera joandakoan.

Adingabeen Sansoheta zentroa. ©Juanan Ruiz / EFE

Hamahiru urte arteko zigorrak onartu dituzte adingabeei sexu abusuak egiteaz akusaturikoek

Edurne Begiristain

Hasi da Sansoheta zentroan Arabako Foru Aldundiaren zaintzapean zeuden adingabeak prostituitu zituen sare bateko ustezko kideen aurkako epaiketa. Hiru dira Fiskaltzarekin akordioa egin duten akusatuak; hamar dira denera.

Frantziako Polizia Angelun (Lapurdi), artxiboko irudi batean. ©Jagoba Manterola / Foku

Donibane Lohizunen 24 urteko gazte bat hil da auto istripuz

Berria

23 eta 25 urteko beste bi lagun egoera larrian ospitaleratu behar izan dituzte. 

Egunkarietako zuzendariak Pablo Gonzalezen eskubideen alde

Egunkarietako zuzendariak Pablo Gonzalezen eskubideen alde

Berria

Berria, Correo, Deia, Diario Vasco, Diario Noticias de Alava, Diario Noticias de Gipuzkoa, Diario Noticias de Navarra eta Gara egunkarietako zuzendarien agiri bateratua

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Iruzkinak kargatzen...

Izan BERRIAlaguna

Irakurleen babesa ezinbestekoa da kazetaritza independente eta konprometitua egiten jarraitzeko.