Albistea entzun

IRLEN SAREA

Burujabetza teknologikoa

Gorka Julio -

2018ko martxoak 10

Zertaz ari gara burujabetza teknologikoaz ari garenean? Elikadura burujabetzaren alorrean, Via Campesinak erabilitako definizioa oinarri har daiteke: «Burujabetza teknologikoa herriek, komunitateek eta herrialdeek, nork bere ezaugarrien arabera modu ekologikoki, sozialki, ekonomikoki eta kulturalki egokiak erabiliz, beren sistema eragile, software, hardware, sare eta azpiegitura politika propioak definitzeko eskubidea dute. Teknologia eduki eta ekoizteko eskubidea barne hartzen du, alegia, jende guztiak daukala teknologia seguru, bizigarri eta kulturalki egokia eta teknologia ekoizteko baliabideak izateko eskubidea, eta nork bere burua eta bere gizartea modu iraunkorrean eustekoa. Teknologia burujabetzak esan nahi du herriek eta komunitateek nagusitasuna dutela merkataritza auzien gainetik teknologia eta teknologien ekoizpena kontrolatzeko».

Beste burujabetza batzuekin ere harreman zuzena du, eta adibideak badaude: Elikadura burujabetzari begira, L'Atelier Paysan eta Open Source Ecology. Lehena landa munduko ezagutzak partekatuz, tresnerien eta makinarien autoekoizpenera bideratutako kooperatiba. Bigarrenak herri baten garapena lortzeko behar den makineria ekoizteko prozesuak dokumentatzen ditu.

Finantza burujabetzaren ikuspuntutik, Eusko digitala eta Faircoin proiektuak daude. Eusko digitala Ipar Euskal Herriko moneta sozial elektronikoa da. Faircoin ekonomia justuago bat eraikitzeko eskala globaleko erabilera izatea nahi duen kriptodibisa bat da.

Tokiko garapenean, Bartzelonan, BITS proiektuaren barnean, plataforma teknologiko korporatiboek eta datu estraktibismoak gobernua, lana eta jabetza nola aldatzen ari diren eta ura, elikagaiak, etxebizitza edota energia eskuratzeko sortzen dituzten arazoei aurre egin nahi diete.

Energia burujabetzari dagokionez, oraindik gauzatu ez bada ere, berriro martxan jarri nahi duten Garesko (Nafarroa) zentral hidroelektrikoa aurrerapauso handia da. Horrez gain, Goienerrek Europan erreferente izateko proiektu bat jarri nahi du martxan, blockchain teknologia baliatuz eta energia berriztagarrietan oinarritutako kontsumitzaile eta ekoizle arteko merkatu banatu bat sortuz.

Adibide politak dira bidea urratzen hasi nahi duenarentzat.

Irakurle agurgarria:

Honaino iritsi zarenez, eskaera bat egin nahi dizugu: irakurtzen ari zaren edukia eta egunkaria babestea, konpromiso ekonomikoa hartuz. Publizitatea eta erakundeen diru-laguntzak ez dira nahikoa BERRIAren etorkizuna bermatzeko. Sarean eskaintzen dizugun edukia irakurtzen duzuen milaka irakurleek proiektuari ekarpena eginda, urrutira iritsiko ginateke.

Kazetaritza libre, ireki eta independentea egin nahi dugu euskaldunontzat. Euskaraz informatzea delako gure eginkizuna, eta zure eskubidea.Lagun gaitzazu bide horretan. Idatzi gurekin etorkizuna. Geroa zugan.

Martxelo Otamendi
BERRIAko zuzendaria

Izan zaitez BERRIAlaguna

Albiste gehiago

At | Martxel Rodriguez (feat. Ekhiñe Zapiain)

Martxel Rodriguez, dantzatzeari utzi gabe, 'At' websailean

Berria

Ordu laurdeneko bideoetan, Euskal Herrian barna furgonetan egindako bidaiak jasotzen ditu websailak. Barruan, gazte sortzaileak aritzen dira hizketan, eta emanaldi artistikoak ere egiten dituzte.

XIX. mendeko itsas ontzia, Pasaiako Portuan ©Olaia Gerendain / Oarso Bidasoko Hitza

'La Fortuna' telesaila ari dira grabatzen Pasaiako portuan

Urtzi Urkizu

Alejandro Amenabar zinemagilearen aurreneko telesaila da.

<b>Indusketa.</b> Bi metro koadroko eremu bat induskatu dute. ©A. VILLALUENGA

Mamutekin aurrez aurre

Jakes Goikoetxea

Duela 30.000 urte inguruko mamuten, beste hainbat animaliaren eta tresnen arrastoak aurkitu dituzte Donamartiriko Izturitze kobazuloan. Garai hartan arraroa zen Euskal Herrian mamutak ehizatzea. EHUko ikertzaileek zuzendu dute indusketa egin duen nazioarteko taldea.

 ©Iñigo Uriz / FOKU

«Boterea galtzeko beldurra dago»

Ainhoa Larretxea Agirre

Aurkezpenetik aurkezpenera daramatza azken egunak Elizabeth Duval idazleak (Alcala de Henares, Espainia, 2000). Después de lo Trans (Trans izatearen ondoren) saiakera argitaratu berri du, eta Bilbon, Donostian eta Iruñean izan da egunotan. Gaur, Gasteizko Ignacio Aldekoa kultur etxean izanen da, 18:00etan.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.