Albistea entzun

Eduki sexistak deseraikitzen

Maria Castejon historialariaren eta Ianire Estebanez psikologoaren ustez, saio batzuen estereotipoek gazteengan eragin kaltegarria dute. Ikuspegi kritikoa aldarrikatu dute.
Maria Castejonen arabera, Tele5ko <em>Mujeres, hombres y viceversa</em> saioak «heteronorma» sustatzen du.
Maria Castejonen arabera, Tele5ko Mujeres, hombres y viceversa saioak «heteronorma» sustatzen du. TELE5

Urtzi Urkizu -

2014ko abenduak 4

Reality hauek pornografia hutsa dira. Halakoak iragarkiak balira, legez kanpoko publizitatetzat joko lirateke». PSOEko diputatu Angeles Alvarezek hitz horiekin salatu zuen Telecinco kateko Campamento de verano saioa. Janari lasterreko enpresa batzuek publizitatea kendu zuten, eta saioak zer esana eman zuen egun batzuetan. Edukiak oso matxistak zirelako. Ez dira bakarrak, ez dira desagertu telebista kateetatik. Salaketak tantoka iristen dira, ordea.

Salbuespenak badira. Euskal Herrian alarma guztiak piztu zituen Cuadrilla busca cita ETB2ko saioak, ekainean. Atal bakarra eman eta gero, kentzeko eskatu zuten Emakundek, Euskal Herriko Mugimendu Feministak, sindikatuek eta ia alderdi politiko guztiek. Kendu zuten. Baina ETB2 ez da kate bakarra. Hego Euskal Herrian Tele5 da ikusle gehien dituen katea, alde handiarekin, eta asaldatzeko moduko saioak eskaintzen ditu. Beste kate askok ere bai.

Maria Castejon historialari eta Pikara Magazine-ko kolaboratzaileak Mujeres, hombres y viceversa (Tele5) saioa jarri du adibidetzat: «Ordezkatzen diren eredu femenino eta maskulinoak lazgarriak dira. Planteamendua bera, non emakumeak eta gizonezkoak tronista baten faboreagatik edo maitasunagatik lehiatzen ari diren, oso patriarkala da. Heteronorma sustatzen du saioak, maskulinitate menderatzailea eta lehiakortasuna maitasuna lortzeko».

Ianire Estebanez psikologo eta ikerlaria aditua da gaian —minoviomecontrola.blogspot. com blogean ikus-entzunezko edukietako maitasun harremanak «dibertsitatetik eta errespetutik» aztertzen ditu—. Haren hausnarketaren arabera, «heterosexualitate normatiboaren ideia» transmititzen dute halako saioek: «Errealitateak esaten digu askotariko andre eta gizonak daudela. Baina zer gertatzen da reality hauetan estereotipo bat ikusten dugunean? Gizonezkoa gaiztoa, indartsua eta erasokorra, eta emakumea sexia eta jeloskorra denean? Nerabeak eredu horiek hartuko ditu erreferentziatzat, eta haiek bezalakoa izan nahiko du. Eta antzik ez badu, gaizki sentituko da». Estebanezen iritziz, ereduok nortasunaren eraikuntzari eragiten diote. Gorputzari gurtzak «adierazpen gorena» hartzen du halako saioetan, baina Castejonek uste du presioa handiagoa dela neskentzat, «polita, titi handikoa eta gorputz ikusgarrikoa ez bada, oso kritikatua baita».

Ereduak naturaltzat ez hartu

Reality-ak ikusteko orduan ikuspegi kritiko bat izatea garrantzitsua dela uste du psikologoak. «Halako edukiez modu kolektibo batean kexatu beharko genuke, masa hedabideek pentsamendua sortzen baitute mezuekin. Eragin horri aurka eginez bizirik irauteko eta gauzak aldatzeko, elkarrekin joan beharko genuke, berdinen arteko errespetua, oniritzia eta tolerantzia bilatuz», esan du Estebanezek.

Castejonek salatu du hedabideek ez dutela espiritu kritikoa sustatzen. «Mezu hegemonikoak zabaltzen dituzte. Gazteek ez dituzte eredu horiek naturaltzat jo behar». Horretarako, ordea, norma auzitan jartzen duen hezkuntza behar dela nabarmendu du. Estebanezek adierazi du gazteak ikusten duena aztertu behar duela: «Ez du pasiboa izan behar, eredu horien garrantzia desmuntatu behar du. Hau da, ikusten eta entzuten denaren kudeaketa emozionala eta azterketa kritikoa egin behar du hartzaile gazteak».

Estereotipo sexistetatik aldentzen diren telebista saio eredugarri gutxi daude. Horietako bat Girls telesaila dela iruditzen zaio Estebanezi: «Protagonista neskaren rol tipikotik ateratzen da, ez da perfektua, eta den bezala onartzen du bere burua». Castejonek The Simpsons saioa gomendatu du: «Nahiz eta genero rol tradizionalak izan, kritika eta umore asko du». Estebanezen arabera, ontzat jo behar dira ezaugarri ezberdinak izanik eskubidetan pertsona berdinak izan daitezkeela erakusten duten programak, «errealistagoa baita hori».

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

Maialen Alfarok <em>Altxorraren bila</em> liburua kontatu die bisitariei. ©GUILLAUME FAUVEAU

Literaturaren gazte begirada

Ainize Madariaga

Ikusi Mikusi haur eta gazte literaturaren azokak 1.200 ikasleri egin dio batzarri eskolen egunean, atzo. Gaur ere Sara osorik hartuko du euskara hutsezko bigarren azoka honek.
Susana Soto San Telmoko zuzendaria, museoko klaustroan. ©ANDONI CANELLADA / FOKU

120 urte gizartea islatzen

Ane Insausti Barandiaran

1902ko urriaren 5ean ireki zuten Donostiako San Telmo museoa. Baserriari lotutako ondarea bildu zuen lehenik, eta euskal gizartearen aldaketen ispilu izan da gerora, garaian garaiko gaiei heldu dietelako hainbat eragilerekin elkarlanean. Urteurrena ospatzeko, urrian doako bisita gidatuak egingo dituzte.
David Iarnotz sukaldaria, Urdaitzen duen bi Michelin izardun jatetxean, Molino de Urdanizen. ©IÑIGO URIZ / FOKU

Bi izarreko familia ostatua

Itsaso Jauregi

Nafarroako Molino de Urdaniz jatetxea errepideko ostatu familiar bat zen lehen; orain, berriz, bi Michelin izar ditu. David Iarnotzena da, eta etengabe eboluzionatzen ari da.
 ©FILMIN

Mezularia, herriaren etsaia

Mikel Yarza Artola

Filminek Finlandiako krimen telesail bat estreinatu du, zortzi atalekoa. Finlandian eta Bartzelonan filmatu dute

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Iruzkinak kargatzen...

Izan BERRIAlaguna

Irakurleen babesa ezinbestekoa da kazetaritza independente eta konprometitua egiten jarraitzeko.