Albistea entzun

Orientatzen laguntzen duten zelulen ikertzaileei eman diete Nobel saria

John O'Keefe neurofisiologoak, eta Edvard I. Moser eta May-Britt Moser neuropsikologoek jasoko dute Medikuntzaren alorreko aitorpena

Erredakzioa -

2014ko urriak 7

Garunaren barne GPSa deritzona, espazioan orientatzea ahalbidetzen duten zelulak ikertzeagatik Medikuntzako Nobel saria eman diete hiru zientzialariri: John O'Keefe neurofisiologo estatubatuarrari eta Edvard I. Moser eta May-Britt Moser neuropsikologo norvegiarrei. Karolinska Institutuak atzo goizean ezagutarazi zuenez, garuneko posizionamendu sistemaren parte diren zelulen gainean egindako aurkikuntzengatik saritu dituzte.

Ikertzaileok aztertutako zelulei esker, non dauden eta nora joan nahi duten jakin dezakete pertsonek. Hau da, espazioko orientazioa lortzen dute. O'Keefek 1971. urtean aurkitu zuen GPS horren lehendabiziko elementua: hipokanpoan zegoen zelula mota jakin batek, aktibatzean, mapa modukoak osatzen zituen.

May-Britt Moserrek eta Edvard I. Moserrek, berriz, 2005. urtean topatu zuten mekanismo neurologikoan bertze giltzarrietako bat: garuneko ondoko bertze eremu batean, kortex etorrinalean —hipokanpoaren eta neokortexaren arteko interfaze nagusia—, bertze zelula mota bat aktibatu egiten zen, norbanakoek hainbat kokapen pasatzen zituztenean. Zelula bakoitza espazio eredu zehatz eta bakar baten gisa aktibatu egiten zen, eta denek batera, koordenatu sistema modukoa osatzen zuten, nabigazioa ahalbidetuz.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

Euskaraz ikasteko eskubidea aldarrikatu zuten atzo NUPeko Euskara Taldeko kideek. ©NUP-EKO EUSKARA TALDEA

Euskararen eguna: Txibiteren agendan ageri ez den ospakizuna

Ion Orzaiz

Euskararen Nazioarteko Eguna «ospatzera» deitu du Ana Ollo kontseilariak (Geroa Bai), baina gobernuak ez du ekitaldi ofizialik prestatu

Urkullu Labiren bilera batera sartzen, artxiboko irudi batean. ©J.FONTANEDA / FOKU

Datuen goraldia apaltzen ahalegintzeko jarraibideak onartuko ditu gaur Labik

Arantxa Iraola

Osasun larrialdia berriz ezarri du Urkulluk, pandemia hasi zenetik hirugarren aldiz. 16:30erako deitu du Labi bilerara

<b>Mahai ingurua.</b> Ezkerretik, Lander Muñagorri, Ihintza Ostolaza eta Joseba Ibarretxe. ©ARITZ LOIOLA / FOKU

Bolumena igo, ertzetan ere entzun dadin

Gotzon Hermosilla

Eremu erdaldunetako gazteei euskararen eta euskal kulturaren transmisioa nola bermatu aztertu dute jardunaldi batean. Zenbait adituk esan dute periferia, arazoa baino gehiago, «irtenbidea» izan daitekeela
<em>Batuz aldatu</em>-ren aurkezpena, aurtengo ekainean. ©JON URBE / FOKU

Hizkuntza politiketan eragiteko prest

Berria

Ia urte erdia pasatu da eremu askotako ia ehun eragilek adostutako 'Batuz aldatu' dokumentua aurkeztu zutenetik. Euskara eroso erabiltzeko baldintzak sortzea du helburu egitasmoak. Arloz arloko lanketari ekingo diote 2022an.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.