'Brebeta euskaraz' aldarria, Bordeleraino

Bordeleko Akademiak euskaraz idatzitako zientziako azterketak ez zuzentzea erabaki du. Horren salatzera, ikastoletako kolegioetatik Akitania Berriko hiriburura joan dira 80 irakasle, guraso eta ikasle.
Seaskako kideak, atzo, Bordelen, Errektoretzaren aurrean kateatuta, protestan.
Seaskako kideak, atzo, Bordelen, Errektoretzaren aurrean kateatuta, protestan. IMANOL EPPHERRE

Imanol Eppherre -

2018ko uztailak 5
Goizik iratzarri ziren atzo Seaskako lau kolegioetako irakasle eta gurasoak. Bordelera (Okzitania) joateko bidea hartu zuten bi autobusetan; lehena Larzabaleko kolegiotik (Nafarroa Beherea) abiatu zen, eta bestea, Ziburukotik (Lapurdi). Lehen autobuseko delegazioak, gainera, Manex Erdozaintzi-Etxart kolegioko ikasturte bukaerako besta izan zuen aurreko egunean. Beraz, besta giroan zuen jakin Celine Tourreuil ikastetxeko zuzendariak brebeta pasatu berri zuten bere hirugarren mailako ikasleen zientziako azterketak «bahitu» zituela Paueko akademia ikuskariak. Albistea jakitean «harritua, mindua» zela adierazi du.

Hain zuzen, Jean-Michel Blanquerren Hezkuntza Ministeriotik Bordeleko Akademiako Errektoretzari agindua eman zaio uztailaren 3 eta 4an zuzendu behar ziren brebetako zientziako azterketak konfiskatzeko eta ez zuzentzeko. Zientziako azterketa iaz sartu zuten brebetan —kolegio amaierako proba—. Iragan urtean, ikastoletako irakasle zein ikasleek erabaki zuten azterketa euskaraz egitea, matematika eta historia-geografia euskaraz egiten duten bezala.

Garaian, nahiz eta hilabete bat lehenago hauteskundeak izan, François Hollande Frantziako presidentearen administrazioa oraindik lekuan zen, eta, euskaraz egingo zirela jakin gabe, zuzentzaile elebidunak mobilizatu zituen azken unean. Paradoxikoki, aurten, Bordeleko errektoreak bi irakasle elebidun deitu zituen lau zuzenketa zentroetara, preseski euskaraz idatzitako kopiak zuzentzeko. Horretarako baliabideak aurreikusiak ziren arren, ministerioak debekua agindu du.

Bordelerako bidea hartu aitzin, haserre mintzatu zen atzo Hur Gorostiaga Seaskako zuzendaria. Salatu zuen «euskaraz tutik ez dakiten batzuk» ari direla azterketak zuzentzen Pauen. «Eskualdeko bi pedagogia inspektore erdaldunak, zientzialariak Afrikako hieroglifoak interpretatzen saiatzen ziren bezala, ikuspegi kolonialista batetik ari dira». «Napoleon Macronen» gobernuari leporatu zion «euskara eta bretoiera suntsitzea».

Errektoretzara kateatuta

Autobidea hartu aitzin, Baionako Bernart Etxepare lizeoan elkartu ziren bi autobusak, eta Seaskako 80 lankide, guraso eta ikasle taldeak Bordelerako errepidea hartu zuen. Hara heltzean, bi irakasle errektoretzako egoitzara sartu nahian zirela, polizia batek keinu egin zien ez sartzeko. Beren eta ikasleen eskubideak defendatzeko helburuarekin hor zirela eta gainera eraikin publiko bat zela argudiatuz, sartzeko eskubide osoa zutela adierazi zioten poliziari. Hark, barruan lan egiten duten funtzionarioak trabatuko zituztela erran ondoren, bortizki pusatu zituen Seaskako bi irakasleak.

Sartu ezinean, 80 lagunek eraikineko sarrera blokeatu zuten, eta Brebeta euskaraz eta Hizkuntzen diskriminazioari ez lelodun pankartak hedatu zituzten. Ondoren, irudi sinboliko bat nahi izan zuten helarazi ikastoletako irakasle pare batek: bi gunetan eskuak kateatu zituzten, eta «zientzietan ere euskaraz» ozenki oihukatu zuten. Hortik mugitu gabe, bertan bazkaldu zuten.

Haien ondoan ziren, halaber, zientzia atala zuzentzea ukatua izan zaien ikasleetako batzuk. Aritzek eta Ametsek azaldu zuten «diskriminatuak» sentitzen direla. Pauetik inspektore erdaldunek zuzentzeak zertarako balio duen galdetu zuten: «Zero bat ez izateko?».

Geroxeago, bi poliziek Gorostiaga eskoltatu zuten izkina batera hitz egiteko. Seaskako zuzendaria itzuli zenean, kateak moztuko zituztela ohartarazi zuen. Giro lasaian, poliziak halaxe egin zuen, irakasle eta gurasoek San Sebastian doinuarekin «kasu, kasu, ikastola kexu» kantatzen zuten bitartean. Azkenik, Lapurdi, Nafarroa Behere eta Zuberoako kolegioetakoak autobusera itzuli ziren, brebeta euskaraz zuzendu dadila aldarrikatuz Bordeleko karriketan.

Irakurle agurgarria:

Honaino iritsi zarenez, eskaera bat egin nahi dizugu: irakurtzen ari zaren edukia eta egunkaria babestea, konpromiso ekonomikoa hartuz. Publizitatea eta erakundeen diru-laguntzak ez dira nahikoa BERRIAren etorkizuna bermatzeko. Sarean eskaintzen dizugun edukia irakurtzen duzuen milaka irakurleek proiektuari ekarpena eginda, urrutira iritsiko ginateke.

Kazetaritza libre, ireki eta independentea egin nahi dugu euskaldunontzat. Euskaraz informatzea delako gure eginkizuna, eta zure eskubidea.Lagun gaitzazu bide horretan. Idatzi gurekin etorkizuna. Geroa zugan.

Martxelo Otamendi
BERRIAko zuzendaria

Izan zaitez BERRIAlaguna

Izan zaitez BERRIAlaguna

Irakurtzen ari zaren edukia libre ematen jarraitu nahi dugu. Euskaraz informatzea da gure eginkizuna, zure eskubidea. Sareko irakurlea bazara, konprometitu zaitez irakurtzen ari zarenarekin. Geroa zugan.

Izan zaitez BERRIAlaguna