<?xml version="1.0"?>
<rss xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/" xmlns:wfw="http://wellformedweb.org/CommentAPI/" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/" xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom" xmlns:sy="http://purl.org/rss/1.0/modules/syndication/" xmlns:slash="http://purl.org/rss/1.0/modules/slash/" xmlns:media="http://search.yahoo.com/mrss/" version="2.0">
  <channel>
    <title>Berria - Euskal Herriko euskarazko egunkaria</title>
    <link>https://www.berria.eus/uploads/feeds/feed_berria_eu.xml</link>
    <description>BERRIA euskarazko egunkari nazionala da, irakurleei mundua eta Euskal Herria ulertzen laguntzen duen kazetaritza bat eskaintzen diena. Kalitatezkoa, fidagarria eta independentea.</description>
    <lastBuildDate>Thu, 16 Jul 2026 10:30:06 +0200</lastBuildDate>
    <language>eu</language>
    <atom:link href="https://www.berria.eus/uploads/feeds/feed_berria_eu.xml" rel="self" type="application/rss+xml"/>
    <image>
      <url>https://www.berria.eus/uploads/static/berria/icons/icon-generic.svg#logo-main</url>
      <title>Berria - Euskal Herriko euskarazko egunkaria</title>
      <link>https://www.berria.eus/uploads/feeds/feed_berria_eu.xml</link>
    </image>
    <item>
      <title><![CDATA[Gizon bat hil da Anoetan, trenak harrapatuta]]></title>
      <link>https://www.berria.eus/lurraldeak/gipuzkoa/pertsona-bat-hil-da-anoetan-trenak-harrapatuta_2161174_102.html</link>
      <pubDate>Thu, 16 Jul 2026 10:29:24 +0200</pubDate>
      <dc:creator><![CDATA[Miren Mujika Telleria]]></dc:creator>
      <category><![CDATA[Gipuzkoa]]></category>
      <category><![CDATA[Euskal Herria]]></category>
      <guid isPermaLink="true">https://www.berria.eus/lurraldeak/gipuzkoa/pertsona-bat-hil-da-anoetan-trenak-harrapatuta_2161174_102.html</guid>
      <description><![CDATA[Tolosa eta Villabona-Zizurkil arteko tren zerbitzua eten dute istripua dela eta, baina abian da berriro.]]></description>
      <content:encoded><![CDATA[Gizon bat hil da gaur goizean Anoetako geltokian (Gipuzkoa), trenak harrapatuta. Adifek jakinarazi du Tolosa eta Villabona-Zizurkil arteko tren zerbitzua eten dutela horregatik, eta errepide bidezko garraio zerbitzua jarri. Nolanahi ere, tren zerbitzua abian da berriro. 07:10ean izan da ezbeharra, eta Eusko Jaurlaritzako Segurtasun Saila zer gertatu den ikertzen ari da. Adifen arabera, trenak harrapatu duen gizonak ez zuen «baimenik» zegoen lekuan egoteko.]]></content:encoded>
      <enclosure url="https://www.berria.eus/uploads/s1/59/96/12/1/13404055.jpeg" type="image/jpeg" length="4621559"/>
    </item>
    <item>
      <title><![CDATA[EB Justizia Auzitegiak oniritzia eman dio Espainiako amnistia legeari]]></title>
      <link>https://www.berria.eus/mundua/eb-justizia-auzitegiak-oniritzia-eman-dio-espainiako-amnistia-legeari_2161175_102.html</link>
      <pubDate>Thu, 16 Jul 2026 10:28:48 +0200</pubDate>
      <dc:creator><![CDATA[Igor Susaeta]]></dc:creator>
      <category><![CDATA[Mundua]]></category>
      <guid isPermaLink="true">https://www.berria.eus/mundua/eb-justizia-auzitegiak-oniritzia-eman-dio-espainiako-amnistia-legeari_2161175_102.html</guid>
      <description><![CDATA[EBko justizia instantzia gorenaren arabera, testua bateragarria da talde komunitarioaren zuzenbidearekin.]]></description>
      <content:encoded><![CDATA[EB Europako Batasuneko justizia instantzia gorenak oniritzia eman dio Espainiako Kongresuak onartutako amnistia legeari. Hori ebatzi du EBko Justizia Auzitegi Gorenak, Espainiako Auzitegi Nazionalak eta Kontu Auzitegiak planteatutako zalantzei erantzunez. Defendatu du legea bateragarria ote den talde komunitarioko zuzenbidearekin. Azaroan, jada, tesi hori defendatu zuen Dean Spielmann Europako Batasuneko Justizia Auzitegiko abokatu nagusiak. Esan zuen ez dagoela «lotura zuzenik» prozesu subiranistako gastu publikoen eta talde komunitarioaren kontuen artean; beste modu batera esanda: gastu hark ez ziela eragin EBren gastuei. Nabarmendu zuen, bide batez, ez dagoela bateragarritasun arazorik «terrorismoaren» aurkako EBren zuzentarauaren eta amnistia legearen artean. Kontuan hartu behar da, hain zuzen, amnistia legetik kanpo geratzen direla «jokabide terroristarik larrienak», baita «norbanakoen aberasteari» bide eman dioten diru publikoaren erabilera bidegabeak ere. Amnistia legearen helburua da «Kataluniako normalizazio instituzionala, politikoa eta soziala». Hori dago jasota arauaren izenburuan. Beraz, horren harira, abokatu nagusiak azpimarratu zuen onartutakoa ez dela «autoamnistia bat» —hori esaten dute Espainiako eskuinek—, argudiatuta testuaren asmoa ez zela «erregimen politiko bat» edo haren ordezkariak auzitegien erabakietatik babestea, «ezohiko egoera bati erantzutea» eta normalizazio instituzionala eta «adiskidetzea» bultzatzea baizik. (testua osatzen ari gara)]]></content:encoded>
      <enclosure url="https://www.berria.eus/uploads/s1/86/79/04/1/ef-516841-15461468.jpeg" type="image/jpeg" length="2935765"/>
    </item>
    <item>
      <title><![CDATA[«Esnobismoa izan da gu zuriz eta gorriz janztea»]]></title>
      <link>https://www.berria.eus/bizigiro/esnobismoa-izan-da-gu-zuriz-eta-gorriz-janztea_2161044_102.html</link>
      <pubDate>Thu, 16 Jul 2026 09:46:34 +0200</pubDate>
      <dc:creator><![CDATA[Xalbat Alzugarai Etxeberri]]></dc:creator>
      <category><![CDATA[Bizigiro]]></category>
      <guid isPermaLink="true">https://www.berria.eus/bizigiro/esnobismoa-izan-da-gu-zuriz-eta-gorriz-janztea_2161044_102.html</guid>
      <content:encoded><![CDATA[Baionako bestak burura jitean gauza frankoz oroitzen da Anne Marie Gale (Baiona, 1964). Baionako Euskal Museoko komunikazio arduraduna da, eta bere bulegora sartu bezain fite argazki batzuk ekarri ditu mahai gainera. Argazki horietan, Montaut plazan ikus daiteke Gale 25 urterekin dantzan, zuriz eta gorriz janzteko ohitura apenas sartzen hasi zelarik bestetan. Bertze argazki batean, berriz, San Andres plazako behi lasterketak ageri dira. Hor ere zuri eta gorri guti. Bestazaleek tixerta marradun urdinak dituzte soinean. Iruñetik heldu beztitzeko ohitura 1970eko hamarkada bukaeran arribatu zela kontatu du. Burua artxiboetan behin sarturik, Baionako besten lehen afixa ere erakutsi du. Baionako besten lehen afixa duzue museoan. 1929ko krisi ekonomikoaren ondotik heldu dira lehen bestak, 1932an. Benjamin Gomezek eta Ramiro Arruek sortu zuten besten lehen afixa. Kolore gorria eta berdea ageri dira nagusiki. Xuri eta gorriz agertzen dira bi pertsonaia baina beltzez ageri da txistularia, eta hori da garrantzitsuena. Galtza beltzak ditu, eta garai hartan zezenen aitzinean ibiltzen zirenek janzten zituzten galtza horiek. Oro har, galtza zuriak pilotariek bakarrik ematen zituzten. Baina testuingurua galdegin didazu, eta biziki sinplea da. Baionako goi klaseko gazteriak sortu zituen bestak, hain zuzen ere Gomezek eta haren lagunek. Ideia ukan zuten Iruñeko sanferminak imitatzea, besterik ez. Zuriz eta gorriz beztitzeko ohitura berant heldu zen Baionara? 1970eko hamarkada bukatu arte ez da zuririk eta gorririk agertzen Baionan. Iruñera joaten ginen hemengoak, eta, nolazpait errateko, besta perfektutzat geneuzkanez, zuriz eta gorriz janzten hasi ginen Baionan ere. Urdin koloreko lan jantzia gorrotatzen hasi ginen zuriak eta gorriak gaina hartu zuen arte. Gibeltasunarekin, orain domaia da, janzteko manera zinez polita genuelako. Ez da ahantzi behar portu bat ginela, eta tradizio horretaz baliatu ordez urdina baztertzen hasi ginen, ideia ona zelakoan horrela janztea. Ene gustuko, esnobismoa izan da gu zuriz eta gorriz janztea. Zuk nola bizi izan dituzu Baionako bestak? Zinez maite nituen besta horiek. Biziki maite nituen karriketan ibiltzen ziren txarangak; egiazko nortasun erakusleak ziren. Les Joyeux, Les Dauphins, La banda des Genêts eta Baiona banda, horietaz oroitzen naiz gehien. Biziki aktiboak ziren, eta zinezko tradizio bat zen haiek bestetan egotea. Auzo bakoitzak bazuen berea, eta bakoitzak jotzen zituen bestetarako landu zituzten aireak. «Ez da ahantzi behar portu bat ginela, eta, tradizio horretaz baliatu ordez, urdina baztertzen hasi ginen, ideia ona zelakoan horrela janztea» Zer kultur proposamen zegoen garai hartan? Txarangez eta zuzeneko musikez aparte, joko anitz baziren. Behi lasterketak baziren eta biziki maite genuen hara joatea ttipitan; garai hartan, behiak taberna barnera sartzen ziren kasik: anitz irri egiten genuen. Bestalde, azpimarratzekoa da 1990eko hamarkada hastapenean ikastolako gurasoek euskal kultura zinez sustatu dutela eta euskal dantza erdigunean eman zutela Karrikaldia sortuz. Baina niri markatu nindutenak Patxan proposatukoak dira. Zinez bikain pasatzen genuen han, beste lekuak baino seguragoa zelako. Patxan besta errespetuz egiten zen eta egiten da, eta komunetara joan behar bagenuen Patxara joaten ginen. Ezin da ukatu besta hauek alde bortitz hori atxiki dutela. Orokorki, proposamen kulturalari doakionez, garai hartako musika aditzen genuen, zuzeneko musika zen gehienik aditzen, eta bafleetarik ateratzen zen musika garai hartako musika ona zen; ez zen musika zahar ezagunik ematen. Oro har, zer pentsatzen duzu besten bilakaeraz? Jende gehiegi da. Komunikazioaren arloa gehiegi ireki da. Anitz komunikatzen da besta hauen inguruan jakinez ezin dela jende kopuru alimale horri harrera duinki egin. Iruñean, besta gunea zabalagoa da; Baionan, kontzentratua da. Besta egiteko formatu hau higatua da. Hona etorri edateko bakarrik? Ez da hori besta egitea. Hona etorri behar da hemengo kultura ezagutzera. Kulturen partekatzeko gunea izan behar lukete bestek, Landetarik eta Euskal Herriko beste lekuetarik ere jiten baita jendea. Ez dakit, gurutzatzeko leku sano bat beharko genuke. «Hona etorri edateko bakarrik? Ez da hori besta egitea. Hona etorri behar da hemengo kultura ezagutzera» Errazagoa zen jende gutiago zelarik? Erraterako, gazte nintzelarik, ur bazterrean aparkatzen ginen, eta besta gau osoan egiten ahal genuen jendez itorik izan gabe. Jendearen erakartze horretan, erabakigarria izan da peñen irekiera, 1980ko hamarkadan. Uste dut horrek jende gehiago erakarri duela. Biziki garrantzitsua zait azpimarratzea bestak egun baino anitzez eskuragarriagoak zirela. Ostatuek proposatzen zutena sinplea eta merkea zen: ardikia eta ilarrak izaten ziren usu, edo Errobi bazterrean sardinak sangria batekin zerbitzaturik egurrezko mahai batzuen gainean. Euskal Museoan, berriz, besten zurrunbilo horretatik ihes egiteko Museoa gorriz proiektua plantan ematen duzue urte guziz. 2009an sortu genuen hori. Haurrei pista joko bat proposatzen diegu. Aurten, adibidez, Leon erregearen koroa atzeman behar dute. Bestetan museoa hesten denez, bitartekaritzak pentsatu zuen haurrentzat zerbait egitea. Gune lasai bat proposatu nahi dugu haurrentzat, eta aitzakia horrekin museoa ezagutarazten dugu. Arrakasta du proiektuak, haur franko jiten baitira urte guziz. LOTSABAKO Bestetako anekdota bat? Nire lehen bestak, 1976koak. Oroitzen naiz sangria edan nuela sardinak janez Errobi bazterrean. Maitatu izan dituzun lekuak? Patxa plaza musikarentzat eta Montaut plaza Karrikaldiarentzat. ]]></content:encoded>
      <enclosure url="https://www.berria.eus/uploads/s1/86/69/63/9/ef-984857-16272066.jpeg" type="image/jpeg" length="1423517"/>
    </item>
    <item>
      <title><![CDATA[Hezurrak]]></title>
      <link>https://www.berria.eus/iritzia/jira/hezurrak_2161151_102.html</link>
      <pubDate>Thu, 16 Jul 2026 08:27:47 +0200</pubDate>
      <dc:creator><![CDATA[Oihana Arana]]></dc:creator>
      <category><![CDATA[Jira]]></category>
      <guid isPermaLink="true">https://www.berria.eus/iritzia/jira/hezurrak_2161151_102.html</guid>
      <content:encoded><![CDATA[Hezurretako minarekin iritsi naiz etxera. Barru-barruan sentitzen nuen nekea. Hankak garbitu, gorputza sofari eman eta isilik egoteko beharra nuen. Eta hori egin dut. Egun batzuk jendez inguratuta igarotzea aski zait bakarrik sentitzeko beldurra izatetik bakarrik egoteko beharra izatera pasatzeko. Kontuak horrela, ez zait okurritu arratsaldea Julia Viejo idazle madrildarraren Anidan minerales liburua irakurriz betetzea baino plan hoberik. Egiari zor, Hezurrak izeneko poema batekin akordatu naizelako aukeratu dut liburua: jakin egin behar da gorputzaldiari ondo datozkion irakurketak aukeratzen. «Eskeletoa gorputzetik kanpo eramango banu/ krustazeo bat banintz/ edo Flandriako terzioetako soldadu bat/ nire hezurrek dozena bat neskatilla txangozalek bezala/ egingo lukete berba./ Baina nire hezurrak isilik daude/ ezer ordaindu gabe palazio epel bat habitatzeko aukera dutelako/ eta hezurrek inoiz ez dutelako berbetan jakin». Nik uste dut nireek badakitela berba egiten, baina isilik egoteko gogoa izaten dute gaurkoaren moduko egunetan.]]></content:encoded>
    </item>
    <item>
      <title><![CDATA[Hiru eguneko 'set'-a]]></title>
      <link>https://www.berria.eus/kultura/hiru-eguneko-set-a_2161045_102.html</link>
      <pubDate>Thu, 16 Jul 2026 08:23:44 +0200</pubDate>
      <dc:creator><![CDATA[Oli Artola Apeztegia]]></dc:creator>
      <category><![CDATA[Kultura]]></category>
      <guid isPermaLink="true">https://www.berria.eus/kultura/hiru-eguneko-set-a_2161045_102.html</guid>
      <content:encoded><![CDATA[Harrika kolektiboko kideek hirugarrenez antolatu dute Harrikada tekno queer jaialdi transfeminista. Bihar, larunbatean eta igandean egingo dute, Izarran (Araba). Orain arteko oinarri berberen gainean atondu dute hiru eguneko oasia: ideologia transfeminista eta zaintzaren politizazioa. Tekno musikak sortutako atmosferan, disidenteentzako eta disidentzietarako eremu askeago bat eskaini nahi dute; aisialdia bestela egituratuz, egoteko eta harremanak izateko beste eredu bat, «antikapitalista eta queerra», Edurne Ascasso Elosegi (Gasteiz, 1999) talde antolatzaileko kidearen hitzetan. Aldatuz joan da eredu hori, berrituz eta garaira egokituz: «Testuingurua aldatu da; beraz, Harrikadaren oinarriak aldatu ez diren arren, haien adierazkortasuna, gorpuzteko modua, eraldatu egin da». [articles:2161055] 2025eko irailean hausnarketa prozesu bat abiatu zuten. Trinkoa eta bizi-bizia izan dela azaldu du Ascassok, eta «irekigune» gisa definitu du: «Gure ikuspuntua nahiko itxia zen, eta jende berriak arnasa eman digu, bestelako ikuspegiak eta egiteko modu berriak ekarri baitituzte». Izan ere, prozesua baliatu dute Harrika kolektiboaren ateak zabaltzeko eta haren inguruan zebilen jendea taldera batzeko. «Horrek indarberritu gaitu», aitortu du Ascassok. Gogoz daude ikusteko hartu dituzten erabakiak eta adostu dituzten aldaketak nola ezartzen diren behin jaialdia martxan dela, «testatzeko», eta, behar izanez gero, bide berriak urratzeko. Izan ere, ezer ez da itxia eta betierekoa; «malguak izatea funtsezkoa da berrasmatzeko». Harrika kolektibora batu direnak ez ezik, Harrikada jaialdian batera edo bestera laguntzen aritzen direnak ekarri ditu gogora Ascassok: «Aurtengo edizioa posible egiteko, 150 pertsona baino gehiagoren lan boluntarioa dago atzean. Hori gabe ezinezkoa zatekeen festibala egitea». Haien ustez, hori da gakoa, irabazi asmorik gabeko festibala baita, eta auzolana baitu muinean. Euskal Herriko artisten habia Hiru eguneko bidaia bat proposatzen dute antolatzaileek, bihar hasi eta igandera arte amaituko ez den set baten modukoa. «Programazioa oso pentsatua dago. Entzute ibilbide bat osatzen saiatzen gara, eta saio bakoitza geltoki bat da bide horretan», azaldu dute Harrikakoek. DJ set-ak, beraz, ez dira independenteak; harilkatu egiten dira, eta festibalaren ibilbidearen parte dira. Kartelak kanpoko artistekin betetzeko joeraz hitz egin dute, eta ohartarazpena egin ere bai: «Kanpora begira bagaude, barruan ditugunez gozatzeko aukera galtzen dugu». Hortaz, berariaz egiten diete lekua bertako artistei. Uste dute jaialdia plataforma bat ere badela, eta euskal musikariei bozgorailu hori eskaini nahi diete. Hala ere, kanpoko artistak ere badaude programazioan, kanpokoak eta hemengoak «elkarrizketan» aritzea baitute helburu. Hibridazio hori aberasgarria iruditzen zaie: «Musika, espazioa eta publikoa konpartitzea esperientzia interesgarria da». DJ set horietaz gain, ikus-entzunezkoak, performanceak, tailerrak eta ikuskizunak egongo dira. Izan ere, ez diote zentzu handirik ikusten soilik musikan zentratzeari, Harrikada bera ere ez baita musika bakarrik: norbanakoak kolektiboan egiten duen bidaia sentsorial bat da. Harrikada jaialdiaren iazko aldiko saioetako bat. YONE ESTIVARIZ Lasai egoteko Sarrera guztiak saldu dituzte jada; ziurrenik, karteleko izenengatik baino gehiago, jaialdian sortzen den giroagatik. Hala ere, ez da betekadarik izango. Izan ere, sarrera gehiago saltzeko aukera bazuten arren, juxtukoak eskaintzea erabaki zuten, partaideak jaialdiaren eremuan lasai ibili ahal izango zirela bermatzeko: «Askapena behar bezala gertatzeko, ezinbestekoa da». Sarrera guztiak saldu izanak aurreikuspenetarako tarte handiagoa eman die, eta, ondorioz, aukera handiagoa aurrea hartzeko eta espero duten horri mimoz erantzuteko. Arrazoi horregatik, mezu hau zabaldu dute: «Sarrerarik ez baduzu, ez etorri, mesedez. Gogoratu festibal txiki eta autogestionatua garela, irabazi-asmorik gabeko elkarte batek antolatzen duena. Ez dugu gaitasunik ekinaldi handiagorik egiteko; beraz, denon artean zaindu dezagun hau, Harrikadaz gozatzen jarraitu ahal izateko». Sarrerak erosita dauzkatenei, baina, gozatzeko gonbita egin diete. Antolatzaileentzat gozamen hutsa baita jaialdia. Harrika kolektiboko kideak Euskal Herri osokoak direnez, kosta egiten zaie elkartzea, eta jaialdiak aukera ematen die horretarako. Prestaketetatik hasi eta desmuntatzera bitarte, elkarrekin bizi izaten dira hainbat egunez: «Udalekuen pareko zerbait izaten da guretzat». Egindako hausnarketaren ondoren, halaber,erabaki dute indarrak jaialdiaren antolakuntzan jartzea. Kolektiboaren idiosinkrasiak zaildu egiten baitie egunerokoan aktibo aritzea eta jaiak maiz antolatzea. Denboraz eta mimoz landu dute aurtengo aldia, eta hasteko gogoz daude. EGITARAUA OSTIRALA, 17 Gune nagusian: Alter M, Ander Arze, Blanka, DJ Maria, Eteranal, Kika1000, Lady Starlight, Lohi Esemble. LARUNBATA, 18 Gune nagusian: Alputo, Alta, Amphia, Anne, Disordex, Ferla Megia, Frances Be, Kala Ros, Ofensa, Panduro. Txirin gunean: House of Basqueers, Afrovi, Calzados Deportivo. IGANDEA, 19 Gune nagusian: Andreas Cuello, Beltranz, Gauak, Iñigo Diaz, Puñales. Txirin gunean: Xarma, Andrigina drag show-a, Ttittiburu. ]]></content:encoded>
      <enclosure url="https://www.berria.eus/uploads/s1/86/74/58/9/ef-814192-17840436762365.jpeg" type="image/jpeg" length="2017439"/>
    </item>
    <item>
      <title><![CDATA[Zaldieroa 2026-07-16]]></title>
      <link>https://www.berria.eus/iritzia/zaldieroa/zaldieroa-2026-07-16_2161170_102.html</link>
      <pubDate>Thu, 16 Jul 2026 05:00:00 +0200</pubDate>
      <dc:creator><![CDATA[Zaldieroa]]></dc:creator>
      <category><![CDATA[Zaldieroa]]></category>
      <guid isPermaLink="true">https://www.berria.eus/iritzia/zaldieroa/zaldieroa-2026-07-16_2161170_102.html</guid>
      <enclosure url="https://www.berria.eus/uploads/s1/86/78/74/5/tr-wzaldieroa260716k.jpeg" type="image/jpeg" length="1021176"/>
    </item>
    <item>
      <title><![CDATA['Imagine']]></title>
      <link>https://www.berria.eus/iritzia/artikuluak/imagine_2160739_102.html</link>
      <pubDate>Thu, 16 Jul 2026 05:00:00 +0200</pubDate>
      <dc:creator><![CDATA[Jose Ignazio Ansorena Miner]]></dc:creator>
      <category><![CDATA[Artikulua]]></category>
      <guid isPermaLink="true">https://www.berria.eus/iritzia/artikuluak/imagine_2160739_102.html</guid>
      <content:encoded><![CDATA[Javier Gurrutxagak John Lennonen Imagine abestiaren bertsio berezia grabatu du, Joserra Senperenaren moldaketa batez, Saharar herriaren aldeko kantak Juan Soroetak gidatzen duen egitasmoan. Hunkigarria. Youtuben dago ikusgai. Gurrutxaga donostiarra da, alde zaharrekoa. Ikaskide izan nuen kontserbatorioan saxofoi eskoletan. Gustuko izan edo ez, inor gutxik egingo du zalantza artista handi eta osoa dela. Eta inork gutxik irudikatuko du txistularien familia batetik datorkiola musika sena: iriartetarrak. Galo birraitona, aitona Demetrio, Higinio eta Demetrio osabak, amaren anaiak, txistulari famatuak izan ziren. Gurasoen ezkontzaren urrezko ezteien ospakuntzan, bazkalondora txistulariok eraman gintuen haien gozagarri. Txistu-danbolinen ezpalek askorako ematen dute. 2027an ehun urte beteko dira Euskal Herriko Txistularien Elkartea sortu zenetik. Orduan inork ez zuen imajinatzen honaino iritsiko ginatekeenik. Imagine. Irudikatu, alegia. Inork uste izango du irudikatzeak ez duela ezertarako balio. Edo bai. Horrelako asmo ederren abestia osatu ondoren, John Lennon akabatu zutenean, hark utzitako diruak zirela eta banatu beharra zegoela, Yoko Onok eta Julian lehen emaztearen semeak liskar handi samarra izan zuten auzitegian. Geroago, abestiarekin gogoratu nonbait, eta akordioa lortu zuten. Poesia, literatura eta artearen arlo guztiak irudikatze ariketak dira. Zoritxarrez, batzuei onerako eta beste batzuei txikizioak eragiteko eta gupidarik gabeko gerrak abiatzeko balio izan diete. Imagine. Alabaren etxean obra batzuk egin dituzte eta pareta bat botatzean egunkari zahar bat agertu da, 1973koa. Orri baten lerroburua (gaztelaniaz noski) hau zen: Israelek Gaza bonbardatu du eta 200 palestinar hil. Bart arratsaldekoa ematen du. Sionismoaren sortzaile nagusi, Theodor Herzl-ek hau idatzi zuen berak irudikatutako juduen estatuari buruz: «Ez da esan beharrik ere beste erlijioetako jendeak errespetuz onartu behar ditugula eta euren propietate, ohore eta askatasuna babestu neurri zorrotzenez. Mundu osoari honetan ere eredu bikaina erakutsi behar diogu». Ez diote, ba, kasu handirik egin. Hemen ere ezagutu genuen antzekorik, abertzaletasunaren sortzaileek ziotena eta ETAk egindakoa konparatuz gero, ez gara ongi geratzen. Imagine. Irudikatu gerra zer den. Eduardo Sacherik ¿Qué quedará de nosotros? (Zer geratuko da gutaz?) eleberri dotorean honela irudikatzen du: «Tipo batzuek zerbait nahi dute. Beste batzuek horixe bera nahi. Topatu egiten dira elkar akabatzeko. Hildakoak akabatu dituztenak gerraren irabazleak izango dira eta eurak geratuko dira batzuek eta besteek nahi zuten horrekin». Horren sinple izanagatik, gerrak sortzen dira orduero non-nahi. Imagine. Irudikatu Venezuelako azken lurrikarak zenbaterainoko kalte txikiagoa egingo zukeen, ez balitz atorrante zikin askok urteetan egindako lapurretengatik, jakineko arrisku sismiko handia duen lurraldean ezagunak ziren neurriak kontuan hartu izan balituzte etxe berriak eraikitzerakoan eta zaharrak berritzera egin izan balute. Haiek nahiago izan zuten euren poltsikoak ongi beteta irudikatzea, horretarako hilerriak bete behar baziren ere. 'Imagine'. Iritsiko dela euskararen arazoen kontura, euskararen herrian, lerde gaiztoa darien pertsonen kopurua zero izango den garaia Imagine. Irudikatu, Espainiako estatuan bizitzen ari garen justizia (barkatu barre murritza) delakoaren saltsa nahaste-borrasteroa, botere handiek sortua izan dela, eta bost inporta zaiela gehienok horretaz konturatzea. Areago, nahi dutela konturatzea eta jabetzea benetan zeinek agintzen duen. Dena lotuta eta ongi lotuta baitzegoen eta baitago. Irudikatu, ba, zer datorren horiek botere politikora iristen badira. Pasaportea prest mesanotxean. Imagine. Irudikatu Donostiako Hamabostaldi Musikalean, Kursaaleko kontzertu handietan, inoiz emakume zuzendaria kontratatuko dutela. Imagine. Noizbait Irun eta Hondarribiko herritar guztiek eskubide berberak izango dituztela euren festetan natural parte hartzeko. Imagine. Iritsiko dela euskararen arazoen kontura, euskararen herrian, lerde gaiztoa darien pertsonen kopurua zero izango den garaia. Imagine. Gutxienez, amets gozoak izateko balioko digu.]]></content:encoded>
    </item>
    <item>
      <title><![CDATA[Andoaingo Lazoa: segurtasun arazo handia Gipuzkoan]]></title>
      <link>https://www.berria.eus/iritzia/zuzendariari/andoaingo-lazoa-segurtasun-arazo-handia-gipuzkoan_2161125_102.html</link>
      <pubDate>Thu, 16 Jul 2026 05:00:00 +0200</pubDate>
      <category><![CDATA[Zuzendariari]]></category>
      <guid isPermaLink="true">https://www.berria.eus/iritzia/zuzendariari/andoaingo-lazoa-segurtasun-arazo-handia-gipuzkoan_2161125_102.html</guid>
      <content:encoded><![CDATA[Lazo proiektua Gipuzkoako Foru Aldundiak proposatu duen irtenbidea da N-I eta A-15 errepideak lotzeko, bertatik egunean 73.000 ibilgailu ibiltzen baitira. Errepide horiek Europako E5 (Algeciras-Erresuma Batua) eta E80 (Lisboa-Iran) ibilbideen parte dira. Proiektuaren xedea da N-I errepidea eta Oria ibaia 20 metroko altueran zeharkatuko dituen 720 metroko zubibide bat eraikitzea, hiri handi bateko korapilo bati legokiokeena. Europako trafiko-arazo batek eskala horren araberako konponbidea behar du. Izan ere, irtenbide hori badago: Kanpoko Saihesbide Eguneratua. Horrek segurtasun mailako balorazio hobea lortu zuen Aldundiak eskatutako bi irtenbideen arteko alderaketa-txostenean, kutsaduraren eta herri garapenaren arloetan gertatu zen bezala. Zein da arazoa, bada? Printzipioz –orain arte idatzita dagoen proiektu integral bakarra da– garestiagoa dela. GFAko arduradun politikoek adierazi dute badakitela zer behar dugun eta beren erabakien erantzule egingo direla. Beraz, argi dago dirua gipuzkoarron –ez soilik andoaindarron– segurtasunaren aurrean jarriko dutela: hau ez da Andoainen arazo esklusiboa. Ea Gipuzkoa jabetzen den gainera etorriko zaion bide-segurtasunaren arazoaz.]]></content:encoded>
    </item>
    <item>
      <title><![CDATA[New York]]></title>
      <link>https://www.berria.eus/iritzia/larrepetit/new-york_2161128_102.html</link>
      <pubDate>Thu, 16 Jul 2026 05:00:00 +0200</pubDate>
      <dc:creator><![CDATA[Maider Galardi F. Agirre]]></dc:creator>
      <category><![CDATA[Larrepetit]]></category>
      <guid isPermaLink="true">https://www.berria.eus/iritzia/larrepetit/new-york_2161128_102.html</guid>
      <content:encoded><![CDATA[Astearte gaua da. Kuadrillako whatsappa sutan dago kale eta terrazetako bideoak bidali eta bidali: Viva España-ka ikusten dira batzuk, Yo soy español-ka beste hainbeste gure etxe azpietan. Egiari zor, mutiko eta gizon andana hori hainbeste izatetik gertuago dago batzuk izatetik baino. Lotsa ematen dit batzuetan gure herriak, baina sareetara sartu naiz, eta ikusi ditut pedigriko herri euskaldunetako bizilagunak ere kexuka haien auzoetan suziriak bota dituztelako Espainiak final erdiak irabazi ostean. Berez, nazio ikuspegitik Frantziak irabaztea ere ez zen aukera onena, eta hori azpimarratzeko lanetan aritu dira egunotan hainbat eragile. Eta, halere. Sinpatia handiagoa eragiten du Oiarzabalek Deschampsek baino, eta alderantziz, La Roja-ren aurka errazago lerratuko gara Les Bleus-en aurka baino, nahiz eta kolore bakarreko diferentzia egon. Adibidez, egun hauetan entzun ditut gurasoak kexuka, haien seme-alabek Españitaren merchandising-a nahi dutelako: kamisetak, galletak, patatak, kromoak, puxikak… Ezetz batzuk, amore emanda besteak, baina berdin-berdin lotsaizun. Ez dut oroitzen, alta, aurreko Bertso Txapelketa Nagusiko finalean jendea saiotik lotsak jota irten zenik Qatarko Munduko Futbol Txapelketako finalean. Argentinak Frantziaren aurka jokatzen zuen. Bada beste kontu bat ere: patriotismoak generoa duela, eta inor gutxi gogoratzen dela Espainiako selekzioko neskek 2023an Munduko Txapelketa irabazi zutenean Paredes eta Hernandez euskal herritarrak taldean zeudela. Oraintsu Williams, Simon, Oiarzabal, Zubimendi eta Merino bezala. Ez zegoen halako sukarrik, ez txapelketa irabaztean ezta Rubialesen auziak iraun bitartean ere. Eta halere, gutako askok ikusiko dugu New Yorkeko finala. Nahi duzuen aitzakia jarri: ikerketa soziologikoa, futbolarekiko gozamena, halftime-ko showa, Harry Kane edo Messigatik. Irentsi dugu amua, eta jakizue kontraesana handiegia dela azkurarik gabe etxeko sofan hanka-zabalik eta birra eskuan partidua lasai antzean ikusteko.]]></content:encoded>
    </item>
    <item>
      <title><![CDATA[«Beldur asko izan ditut: adibidez, ea maila emango nuen...»]]></title>
      <link>https://www.berria.eus/kirola/beldur-asko-izan-ditut-adibidez-ea-maila-emango-nuen_2161132_102.html</link>
      <pubDate>Thu, 16 Jul 2026 05:00:00 +0200</pubDate>
      <dc:creator><![CDATA[Jone Bastida Alzuru]]></dc:creator>
      <category><![CDATA[Kirola]]></category>
      <guid isPermaLink="true">https://www.berria.eus/kirola/beldur-asko-izan-ditut-adibidez-ea-maila-emango-nuen_2161132_102.html</guid>
      <content:encoded><![CDATA[Herri arraunzalea da Orio, lehen begiratuan antzematen da: bandera horiak daude balkoi ugaritan zintzilik. Eta, herrikoa izanik, arraunari estu lotuta egon da beti Itziar Olasagasti (Orio, Gipuzkoa, 1989). Aitzindaria eta erreferentziazkoa izan da arraunean. 2020an utzi zuen jardun hori, liga eta Kontxa bigarrenez irabazi ostean, eta, bost denboraldi geroago, itzuli da trainerura. Sinplea bezain argia da motiboa: gustuko du. Zer moduz itzulera? Utzi nuenean, argi nuen atseden hartu behar nuela, baina ez nekien betirako izango zen edo bueltatuko nintzen. Iaz gogoa sartu zitzaidan, eta, ikusita urrian zer mugimendu izan ziren, zera esan nuen: pausoa emateko garaia da, benetan nahi baitut arraun egin. Baina beldur asko ere izan ditut. Adibidez, ea maila emango nuen... Estropadak aurrera joan ahala, konfiantza hartuz noa. Taldeak ere asko laguntzen du horretan. Kostatu zaizu martxa hartzea? Gainontzeko taldekideak baino sei aste lehenago hasi ginen lau lagun. Pixkanaka aritu gara, baina abenduan giharretako min dezente izan nuen. Eta ez abdominaletan, jende guztiak uste duen bezala, baizik izterrean, gluteoan... Hala ere, neguan gozatu egin dut. Aukera izan dut lasai entrenatzeko, eta geroz eta sasoi hobean nago. 2020an nengoen bezala ez, baina asko gerturatu naiz. Sentipenak desberdinak dira. Dena aldatu da, taldea berria da... Orduan, egokitu egin behar. Nik eta talde osoak. Iaztik zortzik bakarrik segitzen dute, eta hamabi berri gaude. Horietatik zortzi ez dira inoiz Euskotren ligan aritu, eta beste laukote horretako hiruk ez dugu arraun egin azken denboraldietan... Egokitze horretan, taldeko beste bat izan naiz. Aipatu bezala, aldaketa asko izan dira. Taldeari laguntzeko asmoz ere erabaki duzu bueltatzea? Bai eta ez. Nahi nuelako bueltatu naiz, eta ikusi dut nire erabakiaren harira askok eman dutela baiezkoa. Baina neure buruari presio hori kendu nahi izan diot. Bost urte daramatzat lehiatu gabe, liga asko aldatu da, asko eboluzionatu du... Inguruan sumatu dut batzuek zera pentsatzen zutela: «zer behar du 37 urterekin berriro arraunean hasteko?». Buelta asko eman dizkiot, eta erantzuna da gustatu egiten zaidala. Bost urte geldirik egon eta gero, hamalaukoan sartzeko gaitasuna dut, aukerak ditut, eta hor nago. Utzi zenuenean Xanti Zabaleta zegoen entrenatzaile, baita orain ere. Izan du eraginik horrek? Bai. Bizipen oso onak izan nituen harekin, eta gustatzen zait bere nola entrenatzen duen. Iruditzen zait hark eragin zezakeela talde honek behar zituen aldaketetako bat. Talde dinamikan oso gustura gaude. Hain zuzen, liga eta Kontxako Bandera irabazita utzi zenuen arrauna. Egoera oso bestelakoa da orain. Utzi nuenetik hona, liga asko aldatu da. Lehen lau ontzi aritzen ginen, eta orain zortzi. Egia da Arraun Lagunak gainontzeko guztiak baino koska bat edo bi gorago dagoela. Gero, agian, Tolosaldea dago. Baina beste guztiak hortxe gaude. Hirugarrenetik zortzigarrenera bost-hamar segundo daude, eta edozein huts txikigatik galtzen dira puntuak. Gertatu zaigu: asteburu batean bigarren egin, eta hurrengoan zortzigarren izatea. Orain dela sei urte, estropada txar bat egiten bazenuen, puntu bat galtzen zenuen, eta oso txarra egiten bazenuen, bi. Postuak oso finkatuta zeuden. Azken urteotan gauzak aldatzen ari dira, eta uste dut aurten oraindik ere nabarmenagoa izan dela. Horrek jokoa ematen dio ligari. Oriok gorabeheratsu hasi du denboraldia. Nola ikusten duzu taldea? Neguan ez dugu asko espekulatu. Badakigu huts txikiena eginez gero atzera joango garela, eta dena ondo ateratzen bada aurrera begira egongo garela. Egonkortasuna lortzea da gure helburua. Multzoa sendotzen ari gara. Azaroan nola geunden ikusita, oso-oso ona da oraintxe ohorezko txandagatik borrokan egotea. Zabaletak aipatu zuen gauza askotan hutsetik hasi beharko zenutela, eta aurrera begirako proiektu bat garatu nahi zuela. Zuk ere bizi izan zenuen aurrez taldearen bilakaera eta garapena. Hori da asmoa? Bai. Aurreko aldian urtez urte aritu ginen goranzko pausoak ematen. Orain, aldaketak izan dira, eta, hortaz, hasiera bat da, baina aurrera begiratu nahi dugu. Bi bide daude. Jendea asko estutuz gero, agian lortuko dituzu emaitzak, baina hurrengo urtean igual ez duzu jenderik edukiko. Eta gazte mailetatik igotakoek segitzea nahi baduzu, ikasketa prozesu horretan ere lan egin behar duzu. Puzzlea egin behar izan dugu, inor kanpoan ez geratzeko. Jendea gustura dagoela dirudi. «Orioko estropadan, emakumezkoen estropada bukatu eta gero, barrura gentozela, herriko ontzi pilo bat zihoazen kamiseta horiarekin itsasorantz. Horrek min ematen du» Iaz hainbat arraunlarik salatu zuten klubeko zuzendaritzak «mespretxatu eta gutxietsi» egin zituela. Zuzendaritzan zaude zu. Nola hartu zenuen? Urte gogorra izan zen, egia esan. Pasatu zena pasatu eta gero, gauza batzuk aldatu dira, eta aldatzen ari dira. Klubak konpromiso handia hartu du. Berdintasun plana egiteko eskatzen ari ziren, eta harago jotzea erabaki dugu. Udalaren laguntzaz, ongizate plan bat garatu dugu. Gizonezkoen eta emakumezkoen taldeekin, entrenatzaile guztiekin eta zuzendaritzakoekin elkartuta diseinatu da plana. Gauza batzuk martxan jarri dira, baina planak denbora eskatzen du. Atera dudan ondorioa da aldaketa eragin egin behar dela, eta prozesu horretan guztiak sartzen dira. Zaleak ere inportanteak dira. Adibide txiki bat: igandeko Orioko estropadan, emakumezkoen estropada bukatu eta gero, barrura gentozela, herriko ontzi pilo bat zihoazen kamiseta horiarekin itsasorantz. Horiek denak ez ziren joan emakumezkoen estropada ikustera, eta horrek min ematen du. Gizonezkoen taldea edo elkartea animatzen duzu? Elkartekook mezu hori helarazi nahi dugu. Oraindik ere kostatzen da emakumeen traineruen alde egitea? Bigarren mailan ezartzen dira? Tolosaldean, Zumaian eta Orion hamabi alta eta baja inguru izan dira. Zortzi traineruko liga batean hiruk behintzat urte batetik bestera tripulazio erdia aldatzea... Gizonezkoen talde bat osatzea kostatzen bada, emakumezkoena are gehiago kostatzen da. Gizonezkoetan lau-bost aldaketa izaten dira, baina hamabi... Ontzi osoa da ia. Bidea dago egiteko. Bai. Telebista hor dago, ikusgaitasuna dugu, prentsak ere bien aldeko apustua egiten du batzuetan... Baina beste batzuetan ez. Sare sozialetan, adibidez, iruditzen zait gizonezkoena askoz gehiago mugitzen dela. Urte asko egin dituzu arraunean, eta aitzindaria izan zara. Orioren aurreneko batela haur eta kadeteen mailan, Orioren aurreneko trainerua emakumezkoetan, Orioren lehen zortziko ontzia aulki mugikorrean... Gauza asko bizi izan dituzu. Zer nabarmenduko zenuke egindako ibilbidetik? Kuadrillan hasi ginen arraunean, jolasean, eta trainerurako jauzia 18-19 urte genituela tokatu zitzaigun. Oriok 2010ean atera zuen trainerua aurrenekoz, eta hortik aurreraka joan gara. Orain gazte mailetan ere badago jendea, nahiz eta beti nahi dugun gehiago. Aurten bi jubenil batu zaizkigu, baina infantiletan hamar neska edukitzeak ez du esan nahi guztiak iritsiko direnik. Hor lanketa egin behar dugu. Badago bete nahiko zenukeen ametsik? Erretiratutakoan esan nuen Espainiako Txapelketarik ez nuela irabazi, eta aurten irabazi dut, trainerilletan. Arantza hori kenduta dago. Gustatuko litzaidake Euskotren ligako beste banderaren bat irabaztea, baina zaila izango da oraingoz. Denboraldi bat baino gehiago egiteko asmoa duzu? Ez dakit. Gustura nagoen bitartean segituko dut. ]]></content:encoded>
      <enclosure url="https://www.berria.eus/uploads/s1/86/75/94/1/ef-430840-16279431.jpeg" type="image/jpeg" length="3368761"/>
    </item>
    <item>
      <title><![CDATA[Loa galdu alde]]></title>
      <link>https://www.berria.eus/iritzia/bira/loa-galdu-alde_2161018_102.html</link>
      <pubDate>Thu, 16 Jul 2026 05:00:00 +0200</pubDate>
      <dc:creator><![CDATA[Itxaro Borda]]></dc:creator>
      <category><![CDATA[Bira]]></category>
      <guid isPermaLink="true">https://www.berria.eus/iritzia/bira/loa-galdu-alde_2161018_102.html</guid>
      <content:encoded><![CDATA[Loaren arazoa aipatu dugu jada zutabe hauetan berean. Hirugarren berote garai hauetan ikerlariak ohartzen dira arazoa uste dena baino askoz sakonagoa dela eta datozen urteetan, tenperatura orokorren goratzearekin, are latzagoa suerta daitekeela. Ingurugiroak freskoa behar du gorputzak hozteko eta loa bideratzeko. Hondar asteotan, tenperaturak hogei gradu baino gehiagotan dabiltzanean, horrek ezinezkoa dirudi. Jende frankok, ondorioz, ez du goizalderaino atsedenik hartzen. Gau beroak, batzuek ukatzen duten aldaketa klimatikoaren ageriko frogak dira. Atmosferako suak gutariko zaurgarrienak jotzen ditu nagusiki. Kalkuluen arabera, zakur-bero denboretan, gaurtik mende honen bukaerara, hiru egun hurbileko lo ordu kopurua galduko genuke, urtean 50-58 oren hain zuzen ere. Lorik gabe agian, bizitzeko modu biologikorik ez genuke, gauez hil behar dugun ordenagailu baten antzera funtzionatzen omen duelako garunak. Argitasun natural faltak ere kalteak eragiten ditu zerebroan, autoritateek gure etxe itxietan konfinatzera deitzen gaituztelako. Non dira ttuntturrun berdeak?]]></content:encoded>
    </item>
    <item>
      <title><![CDATA[Maitasuna, dramarik gabe]]></title>
      <link>https://www.berria.eus/komunikazioa/analisia-komunikazioa/maitasuna-dramarik-gabe_2161122_102.html</link>
      <pubDate>Thu, 16 Jul 2026 05:00:00 +0200</pubDate>
      <dc:creator><![CDATA[Sara Azurza]]></dc:creator>
      <category><![CDATA[Analisia-Komunikazioa]]></category>
      <guid isPermaLink="true">https://www.berria.eus/komunikazioa/analisia-komunikazioa/maitasuna-dramarik-gabe_2161122_102.html</guid>
      <content:encoded><![CDATA[Azkenean ikusi dut Off Campus, uda honetan hainbeste aldiz aipatzen entzun dudan telesaila. Nolabait, aurtengo The Summer I Turned Pretty-ren sukarra gogorarazi didana. Amazon Prime Videon ikusgai dago, eta aitortu behar dut ustekabe atsegina izan dela. Izan ere, badirudi, azkenean, maitasun osasuntsuak ere pantailan lekua egiten hasi direla. Off Campus Elle Kennedyren eleberri arrakastatsuetan oinarritutako unibertsitateko drama erromantiko bat da. Lehen denboraldiak Hannah Wells (Ella Bright) musika ikaslea eta Garrett Graham (Belmont Cameli) unibertsitateko hockey taldeko izarra ditu protagonista. Garretten notak hobetzeko eta Hannahri gustuko duen mutilarengana hurbiltzen laguntzeko adostutako tratu batek itxurazko harreman bat sortuko du. Pixkanaka, ordea, bien arteko lotura benetako maitasun bihurtzen hasiko da. Bien bitartean, adiskidetasuna, helduarorako trantsizioa eta norberaren zaurgarritasunari aurre egitea izango dira kontakizunaren ardatz. Ez da ezer berria. Formula hau dozenaka aldiz ikusi dugu. Bi pertsona aurrez aurre jarri, hasierako aitzakia bat asmatu, eta maitemindu egiten dira. Baina Off Campus-ek badu bereizten duen zerbait: dena modu naturalean garatzen dela. Ez dago gaizki-ulertu artifizialik, ezta drama neurrigaberik ere. Pertsonaiek hitz egiten dute, beldurrak adierazten dituzte eta elkarri laguntzen diote. Eta hori ez da Hannah eta Garretten arteko harremanean bakarrik gertatzen. Hockey taldeko mutilen artean ere zaurgarritasuna, adiskidetasuna eta elkar zaintzea normaltasunez erakusten dira. Hori da, nire ustez, telesailaren ekarpenik interesgarriena. Gizontasun eredu osasuntsuago bat proposatzen du, eta erakusten du emozioez hitz egiteak ez duela inor ahulago egiten. Alde horretatik, aurten hainbeste gustatu zitzaidan Heated Rivalry telesaila ekarri dit gogora; hockeyaren inguruan eraikitako beste maitasun istorio bat, maskulinitatearen irudi estuei ihes egiten ziena. Off Campus ez da generoaren arauak hankaz gora jartzen dituen telesail bat. Baina ez du horren beharrik. Batzuetan nahikoa da maitasuna modu osasuntsuan kontatzea, eta ikusleari gogoraraztea harreman on batek ez duela zertan oihuetan, jeloskortasunean edo sufrimenduan oinarritu. Horretan, behintzat, Off Campus-ek asmatu egin du.]]></content:encoded>
    </item>
    <item>
      <title><![CDATA[Terrazak]]></title>
      <link>https://www.berria.eus/iritzia/berben-poza/terrazak_2161080_102.html</link>
      <pubDate>Thu, 16 Jul 2026 05:00:00 +0200</pubDate>
      <dc:creator><![CDATA[Onintza Enbeita]]></dc:creator>
      <category><![CDATA[Berben poza]]></category>
      <guid isPermaLink="true">https://www.berria.eus/iritzia/berben-poza/terrazak_2161080_102.html</guid>
      <content:encoded><![CDATA[Leku ederrak dira tabernak. Ez da ironia. Euritik babesten gaituzte, eguzkiak gogor jotzen duenean itzala eskaintzen digute, egarri bagara beti dago edan dezakegun zerbait, bakardadearen kontrako aterpe zabalak dira… Duela ez hainbeste urte, emakumeok ezin izaten ginen haietara sartu, baina gure belaunaldia tabernan hazi da. Gure bizitzen errepasoa egingo bagenu, oroitzapen askotan agertuko litzateke tabernaren bat. Edo taberna bera behin eta berriz. Azken urteotako joerak kezkatuta nauka, ordea. Tabernak edo taberna gehienei gehitu zaizkien terrazek itota naukate. Gurpil aulkian egin nuen bolada laburrean konturatu nintzen zein zaila den kale batzuk gurutzatzea hanka biak sano ez dituenarentzat. Orain, umearen aulkiarekin nabilela, muturrak okertzen ditut aulkiak, mahaiak, jendea eta jendearen hankak saihestu behar ditudanean. Ez dakit zertarako egiten dituzten oinezkoentzako kaleak eserita dagoen jendeak badu lehentasun osoa. Aldatu izena. Esan eseritakoentzat direla kaleak, eta kito. Horrela ez dugu inorekin eztabaidatuko presaz goazenean ezin badugu oinezkoentzako omen den kale batetik igaro. Anarik kantatzen zuen beldurrak eta arrainak hazten direla hil arte, baina uste dut terrazek ere konpartitzen dutela etengabe hazteko joera hori. Ni bizi naizen herri bietan eta ondokoetan hala da behintzat. ]]></content:encoded>
    </item>
    <item>
      <title><![CDATA[Tantaka, errealitateaz blaitu arte]]></title>
      <link>https://www.berria.eus/bizigiro/tantaka-errealitateaz-blaitu-arte_2161096_102.html</link>
      <pubDate>Thu, 16 Jul 2026 05:00:00 +0200</pubDate>
      <dc:creator><![CDATA[Amaia Igartua Aristondo]]></dc:creator>
      <category><![CDATA[Bizigiro]]></category>
      <guid isPermaLink="true">https://www.berria.eus/bizigiro/tantaka-errealitateaz-blaitu-arte_2161096_102.html</guid>
      <content:encoded><![CDATA[Elkanoren mundu biran oinarritu ziren aurreneko aldia egiteko, 2022an, eta ordutik tematikoa izan da Urmugaren Urtanta. 2024an, Nestor Basterretxea margolariaren jaiotzaren mendeurrenari heldu, eta euskal mitologiari buruzko monografiko bat egin zuten, eta, aurten, migratzaileen egoerari erreparatuko diote, bihartik hasi eta uztailaren 25era bitartean. BERRIAk babestu du egitasmoa, beste behin. Euskal Herriko mendiak, kultura eta musika uztartzen ditu jaialdiak bi urtean behin —Urmuga egiten ez denean antolatzen dute, hain justu—, eta haren «xumetasuna» balioetsi du Migel Zeberio Urmuga kultur elkarteko eta Et Incarnatus orkestrako zuzendariak. Azpiegitura mardulik gabe, aire zabala eta eremu naturalak ditu agertoki egitasmoak, eta musikari hasiberriei eta proposamen bereziagoei ere egiten die tokia. «Jendeak esaten digu Urtantan ikusten duena oso desberdina dela, ez daukala zerikusirik beste gauzekin». Kanaria uharteetan (Espainia) abiatu dute esperientzia oraingoan, hango Contramapas jaialdiaren hirugarren aldiarekin bat eginda. Mendizaletasuna, bertoko kultura eta migrazioa uztartzen dituzte Contramapasen, Zeberiok aletu duenez: hilabete batez artxipielagoko uharte denetan ibiltzen dira, eta Hierron bukatzen dute ibilaldia, sinbolismo handiko leku batean. «Hierro Europako sarrerarik katastrofikoena da, han hiltzen baitira itsasoan hiltzen diren migrante gehienak». Hierroko azken txanpa hori batera egin zuten Contramapasek eta Urtantak, maiatzaren 24tik ekainaren 1era. Zeberiok bereziki gogoan du azken eguneko oroimen ekitaldi «hunkigarria», La Restinga herrian egindakoa: bidean hildako migratzaileak omendu zituzten jatorri askotako musikarekin ehundutako emanaldi batean. «Bidasoa ez da periferia, baina, normalki, Urmugak ibiltzen dituen ibarrak eta herrixkak periferian daude. Erakundeek eta gizarteak hiri nagusietan ipintzen dute arreta oraindik» MIGEL ZEBERIOUrmuga kultur elkarteko eta Et Incarnatus orkestrako zuzendaria Hari mutur horri tiraka hasiko dute, beraz, aurtengo Urtantaren bigarren zatia, Euskal Herrian. «Migrazioarekin lotutako geografiarik garratzenetako» batean egingo dituzte aurreneko etapak: Bidasoa ibaian zehar. Ostiraletik igandera arte ibiliko dira inguru horretan, Beratik Lesakaraino (Nafarroa), tartean Gipuzkoa eta Lapurdi zeharkatuta: Oiartzun, Irun, Hondarribia, Hendaia, Biriatu, Urruña, Azkaine eta Sara bisitatuko dituzte. Larunbatean bat egingo dute Irungo Santiagotarrak elkarteak antolatutako Bidasoa ibaiaren jaitsierarekin, haien pantalanean kontzertu bat entzuteko aukera egongo da, eta beste oroimen ekitaldi bat egingo dute arratsaldean, Biriatuko lurretan, Amets Arzallusekin batera. «Euskaldunoi begiak pixka bat ireki dizkigu Miñan nobelarekin», nabarmendu du Zeberiok. Lurraldeak lotzeko Bidasoa utzita, Euskal Herriko gainontzeko lurraldeetara abiatuko dira mendizaleak. «Urmugen eta Urtanten artean zazpigarren urtea dugunez, zazpi probintziak ere lotu nahi ditugu, zerbait sinbolikoa balitz bezala», azaldu du zuzendariak. Zuberoa eta Nafarroa Beherea pasatuta, Rocaforterantz joko dute (Nafarroa), eta han ibiliko dira 22an eta 23an. «Rocaforte Iruñeko erreinuaren sorburuetako bat da, baita gaztelurik garrantzitsuenetako bat ere». 23an, kontzertua emango dute Oibarren (Nafarroa), eta falta diren bi probintzietara egingo dute jauzi gero. Araban, Amurrioko Artomañan egingo dute geldialdia, Delika ur jauziaren azpian. Han, «ekitaldi berezi bat» egingo dute Et Incarnatus orkestrak eta Mikel Urdangarinek: lehen Eusko Jaurlaritza eratu zeneko 90. urteurrena izan denez aurten, hura omenduko dute garai hartako musika ekarrita. «Ezinbestean atzerrira joan zen Jaurlaritza hark gehienbat musika hartu zuen aldarri gisa, Europan zehar ibili zen Eresoinka taldearekin, eta musika horri egingo diogu keinu, Aita Donostiarekin, Guridirekin eta abarrekin». Bizkaian borobilduko dute Urtanta, uztailaren 25ean. Urduñan izango dira. Goizean, bat egingo dute Txarlazo mendi taldeak izen bereko tontorrean antolatzen duen erromeriarekin, eta herrira jaitsiko dira arratsaldean, Antiguako ermitaren ondora, han kontzertua emateko. Urtantaren kontzertu bat, 2024an, Hondarribian. BERRIA Ez dira izaten toki oso ezagunak, oro har. Zera ere bai baita Urtantaren asmoetako bat: Euskal Herrian bertan, urrutira joan beharrik gabe aurki daitezkeen altxorrak ezagutaraztea. «Bidasoa ez da periferia, baina, normalki, Urmugak ibiltzen dituen ibarrak eta herrixkak periferian daude. Erakundeek eta gizarteak hiri nagusietan ipintzen dute arreta oraindik». Anekdota bat aipatu du Zeberiok, umorez: Aralarren, urteetan kontzertua egin duten lekua mapetan ere ez zen agertzen hasieran, eta orain, Urmugakoen joan-etorrien ondorioz, tokia egin diote behintzat Google Mapsen. Leku ezezagun horietan, jendea «kaleko zurrunbilotik ateratzen» eta familia giroa sortzen ahalegintzen dira, baita eguraldia lagun ez dutenean ere. Zeberiok ziurtatu du beti izaten dutela B plana prest, baita C plana ere, eta habia edonon egin arren, hala mendi tontor batean nola frontoi batean, Urtantako musikariak eta parte hartzaileak gai direla betiko atmosfera berezi horri eusteko. Dena den, ohartarazpen bat egin du zuzendariak: «Kasu egin eguraldi iragarpenei!». EGITARAUA MENDI IBILBIDEAK: Bihar: Bera (Nafarroa), Biriatu, Azkaine, Sara (Lapurdi): Biriatu (59 m) — Xoldokogaina (486 m) — Manddale (564); Manddale — Falegi (484m) — Osingo zelaia (392m) — Biriatu. Etzi: Irun, Bidasoa ibaia (Gipuzkoa): Biriatu herria, Ontxista aisialdi gunea (59 m) — Osingo lepoa (428 m) — Osingo zelaia (392 m) — Lizaraingo bidea — Oihaneko bidea, Bidasoaren ertzetik — Ontxista. Igandea: Oiartzun (Gipuzkoa), Lesaka (Nafarroa), Aritxulegi: Kausoro (620 m) — Kauso harrespila — Oianleku harrespila — Munanier (781 m) — Bianditz mendatea (700 m) — Masuketa (795 m) — Bianditz (843 m) — Errenga (794 m). Uztailak 21: Larraine (Zuberoa), Otsagabia (Nafarroa): Larraineko lepoa — Otsogorrigaña. lUztailak 22: Baigorri (Nafarroa Beherea), Orbaizeta (Nafarroa): Arpea kobazuloa — Mendilatz — Orbaizeta. Uztailak 23: Baskunsa (Nafarroa): Zangoza — Rocaforte (522 m) — Romeral (609 m) — Oibar (560 m). Uztailak 24: Delika, Artomaña (Araba): Artomaña — Untza — Zorrobita — Espila — Delika — Artomaña. Uztailak 25: Urduña (Bizkaia): Antigua santutegia — Fraileburu — Txarlazo gailurra (933 m). KONTZERTUAK: Bihar: 18:30ean, Ibardingo lepoaren eta Manddaleren artean (Urruña, Lapurdi — Bera): Et Incarnatus orkestra, Leturia, Easo Abesbatza eta hainbat herritako Kalean Kantuz taldeak, Anabel Arraizaren gidaritzapean. Etzi: 18:00etan, Biriatuko Ontxista aisialdi gunean, migranteei eskainitako oroimen ekitaldia, Amets Arzallusekin; 20:00etan, kontzertua Santiagotarrak klubaren pantalanean, Irunen: Mugarri taldea, Otxo taldea, Jokin Lasa, Rogelio Botanz & Percuteras de Garaldea eta Et Incarnatus orkestra. Igandea: 19:00etan, Lesaka eta Oiartzun arteko Errenga mendian: Janus Lester, Irune eta Itsaso Elizagoien, Leturia, Odei Barroso, Rogelio Botanz, Garazi Esnaola eta Et Incarnatus orkestra. Uztailak 24: 19:30ean, Artomañan eta Delikan (Araba), Et Incarnatus orkestra eta Mikel Urdangarin. Uztailak 25: 19:30ean, Urduñako Antiguako santutegiko lorategian (Bizkaia), Et Incarnatus orkestra, Urduñako txistulariak, Erauntsi dantza taldea, Lander Txato, Aitor Aspuru, Uxue Kerejeta, Maddi Madina eta Gorka Hermosa. Kepa Junkera ere han izango da, ohorezko gonbidatu moduan. ]]></content:encoded>
      <enclosure url="https://www.berria.eus/uploads/s1/86/73/50/4/ef-690486-14101558.jpeg" type="image/jpeg" length="2385342"/>
    </item>
    <item>
      <title><![CDATA[Bainuaren ostean, zuzeneko musika]]></title>
      <link>https://www.berria.eus/bizigiro/bainuaren-ostean-zuzeneko-musika_2161085_102.html</link>
      <pubDate>Thu, 16 Jul 2026 05:00:00 +0200</pubDate>
      <dc:creator><![CDATA[Gorka Robles Maiz]]></dc:creator>
      <category><![CDATA[Bizigiro]]></category>
      <guid isPermaLink="true">https://www.berria.eus/bizigiro/bainuaren-ostean-zuzeneko-musika_2161085_102.html</guid>
      <description><![CDATA[Orioko hondartzan Anari, Ithaka eta Ke Lepo izango dira bihar, 20:00etan. Ez da sarrerarik ordaindu beharko.]]></description>
      <content:encoded><![CDATA[Anari, Ithaka eta Ke Lepo hondartzan. Zuzenean. Dohainik. Aurten Oriok (Gipuzkoa) udako egitarau zabala izango du; musika, kirola eta haurrentzako proposamenak uztartuko ditu. Hiru talde horien kontzertua izango da lehen kolpea. Bihar izango dira emanaldiak, arratsaldeko zortzietan hasita, hondartzako berdegunean. Anari bakarlari moduan nahiz bandarekin aritu da dozenaka gaztetxetan, plazatan eta oholtzatan; bihar, bandarekin arituko da azkoitiarra. 1997. urtetik gaur egunera arte argitaratutako errepertorio zabalaren oinarri sendoa izango du lagun. «Iazko Jazzaldiko kontzertua oso gustuko izan genuen; gainera, badira bi urte Anarik bere azken diskoa atera zuela; beraz, oso aproposa iruditu zitzaigun herrian izatea», jakinarazi du Iñigo Gaitonek, Orioko Udaleko Euskara, Kultura eta Festa teknikariak. Ithaka taldearentzat ere berezia izango da kontzertua, Josune Freire Ithakako kideak esan duenez: «Ilusio berezia egiten digu Anarirekin jotzeak; erreferente oso handia izan delako taldearentzat». Udal teknikariak azaldu du Ithaka herriko taldea dela. «Nahiz eta oso gazteak izan, oihartzuna izan dute herritik kanpo ere». Hain zuzen ere, 2021ean hasi ziren musika sortzen, Orion bertan. Urte bakar batean, 2022an, Gaztea maketa lehiaketako ikusleen saria jaso zuten. Euskal Herriko hamaika tokitan egon ostean, kontzertua herrian egitea gogoz hartuko dutela aitortu du Freirek. «Familia artera itzultzeko aukera izango dugu». Azkenik, «gaualdeko proposamena» da Ke Lepo. Musika elektronikoa «gaua amaitzeko modu egokia» iruditzen zaiela adierazi du Gaitonek. Azken buruan, jaialdian «adin eta estilo desberdinak ikusteko aukera» egongo da, antolatzailearen hitzetan: «Belaunaldi aniztasuna bermatu nahi izan dugu; oholtza gainean bezainbeste publiko artean». Taldeak ez ezik, tokiak ere izango du protagonismoa bihar. Hondartza ondoko eta aire zabaleko gunea «oso erakargarria» dela uste du Gaitonek. Horrenbestez, eguraldia gorabehera, toki berean egitea aurreikusi dute, urtean zehar egitasmoak herrigunean egiten diren modu berean, udan hondartza aldean egitea hobetsi baitute. Zirkua, bakarrizketak... Musika zaleentzako eskaintza izango da biharkoa, baina bestelakorik ere izango da uda guztian. «Herritar guztientzat programa aproposa izatea dugu helburu», esan du udal teknikariak. Horren adibide dira Gure Zirkuko saioak, Jon Plazaolaren bakarrizketa eta Ruper Ordorikaren emanaldia. Udako giro beroari itsasertzeko brisa gehituta, euskal musikaz gozatzeko aukera paregabea izango da bihar Orion. Hondartzatik atera berritan, arratsaldeko zortzietan hasi eta gaueko hamabiak aldera amaituko da saioa.]]></content:encoded>
      <enclosure url="https://www.berria.eus/uploads/s1/86/72/34/0/15098332.jpeg" type="image/jpeg" length="585638"/>
    </item>
  </channel>
</rss>
