Ongi etorri Kazetaritza ardatz buletinaren 50. zenbakira. Egia esan, zenbaki borobila da, eta pozgarria da kopuru horretara iritsi izana. Baina pozgarriagoa da jakitea 581 harpidedunek
jasoko duzuela. Eskerrik asko zuen interesagatik. Hauxek dira aste honetako gaiak:
1. Hedabideen trafiko iturri gisa, sare sozialak atzeraka. 2. Murrizketak BBCn. 3. Kazetaritza esanguratsua zuzen komunikatzearen balioa. 4. Hedabideetako emakume liderrentzako gida. 5.
Beste zenbait irakurgai interesgarri.
Hedabideen trafiko iturri gisa, sare sozialak atzeraka
Hedabideek Twitter/Xetik jasotzen duten trafikoa, Chartbeaten datuen arabera. NIEMAN LAB
Chartbeaten datuen arabera, hedabideek sare sozialetatik jasotzen duten trafikoa nabarmen murriztu da azken urteetan. Horrela jaso du Laura Hazard Owen Nieman Labeko zuzendariak argitaratu berri duen artikuluan. Atzerakada garrantzitsua da. Adibidez, Elon Muskek Twitter 2022an erosi
zuenetik, Chartbeateko bezeroek sare sozial horren bidezko trafikoaren %70 galdu dute.
Facebook-etik hedabideei iristen zaien trafikoa ere nabarmen apaldu da: %63ko beherakada 2022tik. Horrez gain, erabiltzaileek gero eta denbora gutxiago pasatzen dute hedabideen webguneetan X edo Facebook-etik klik
egin ondoren. Laura Hazardek Chartbeat-en datuekin hiru grafiko interesgarri eta esanguratsu osatu du, baina ez du gehiago sakondu.
Beheranzko joera horren atzean, sare sozialen estrategia argi bat dago. Azken urteotan erabateko lehentasuna eman diote erabiltzailea ahalik eta denbora gehien sare sozialen plataformetan atxikitzeari. Algoritmoak horren
zerbitzuan jarri dituzte, eta, gainera, trabak jarri dizkiote erabiltzaileari kanpoko esteketatik beste webgune edo plataforma batzuetara joateko. Kanpoko esteken edukia enkaptsulatu egiten dute, eta ez diote uzten
erabiltzeari nabigatzen kanpoko webgune horretan, plataformatik ez ateratzera behartuz. Erabiltzaileak hedabidearen webgunean beste eduki batzuk begiratu nahi baditu, beste pauso bat eman behar du, eta edukia nabigatzailean
zabaldu behar du.
Joera global hauek Euskal Herrian ere gertatzen ari dira euskarazko hedabideetan? Oro har, ematen du baietz. Behategia Analyticsen datuen arabera, euskarazko hedabideetan, 2022tik 2026ra bitartean, Twitter/Xtik iritsitako
trafikoa (saio kopurua) %60 murriztu da, eta Facebooken kasuan, %56.
BERRIAn, 2025ean nabaritu dugu X bidez datorren trafikoa gutxitu dela (%27 aurreko urtearekin alderatuta), besteak beste, hainbat lagunek utzi diotelako erabiltzeari. Jaitsiera izan da Facebooken trafikoan ere (%7), eta
Telegramekoan (%9). Aitzitik, igoera garrantzitsuak izan dira Instagramekoan (%47) eta Whatsappekoan (%27).
Joan den astean, AP agentziaren murrizketak aipatu genituen. Aste honetan, BBCkoak. BBCk iragarri du 1.800-2.000 lanpostu kenduko dituela (ia %10), 500 milioi libera aurreztu, eta «finantza presioei» aurre egiteko asmoz.
Rhodri Talfan Davies BBCko behin-behineko zuzendari nagusia mintzatu da gaiari buruz, BBC Radio 4ko Media Show saioan. Rhodri Talfanen arabera, BBCk 500 milioi libera aurreztu behar ditu datozen bi urteetan, eta
horrek erakunde publikoa erabaki zailak hartzera behartuko du. Behin-behineko zuzendari nagusiak ez du baztertu kanal edo zerbitzu osoak kentzea. Joan den asteazkenean, langileei bidalitako posta mezu batean, Rhodri
Talfanek nabarmendu zuen kostuen eta diru sarreren arteko arrakala handitzen ari dela.
Philippa Childs Bectu sindikatuko arduradunaren ustez, neurri horretako murrizketak «suntsitzaileak» izango dira langileentzat eta BBC osoarentzat. Gaur egun, BBCk 21.500 enplegatu inguru ditu lanaldi osoarekin. Philippa
Childsek nabarmendu duenez, murrizketa hauek «ezinbestean kalte egingo diote BBCk bere eginkizun publikoa betetzeko duen gaitasunari».
Kazetaritza esanguratsua zuzen komunikatzearen balioa
Kazetaritza bideoaren bidez komunikatzea garrantzi berezia hartzen ari da hedabideentzat mundu osoan. Joera orokor bat dela esan daiteke. Azkenaldian, ahalegin berezia ikusten ari da kazetaritza baliotsua bideoaren bidez
zabaltzeko, kazetariak kamera aurrean eta lehen planoan jarriz. Bideopodcast analitikoak edo bideo iruzkinak dira joera horretako bi formula.
Batetik, sare sozialen bilakaerak bultzatu du bideoaren euskarria beste esparruetan ere, Tiktok, reels, storys eta shorts bezalako formatuen arrakastarekin. Bestetik, hedabideekiko konfiantza krisiari aurre
egiteko, kazetaria kameraren aurrean jartzea sinesgarritasuna eta gertutasuna berreskuratzeko bide eraginkorra izan daitekeelako irudipena nagusitu da. Gertaerak eta ikerketak esplikatzea eta hartzailearen begietara
begiratuz aritzea garrantzitsua da gaur egun kazetaritza baliotsua edo esanguratsua komunikatzeko.
Buletin honetako aurreko zenbakietan behin baino gehiagotan agertu dira joera honetako adibideak. Gaur beste bi ekarri ditut.
Financial Times egunkariak lehen podcast multiplataforma iragarri du. The Story of Money izena izango du. Momentuz teaser bat argitaratu dute. Bideopodcasta podcast plataformetan eta Youtuben egongo da. Asteroko saio bat izango da, eta, Financial Times-en esanetan, audientzia berrietara iristeko bide eta audio estrategia eraikitzeko
pauso esanguratsu bat izango da.
Financial Times-eko Gillian Tett zutabegileak eta Alphaville Robin Wigglesworth editoreak aurkeztuko dute The Story of Money programa. Diruaren historia esploratzeko asmoa du, finantza globalei forma eman
dieten pertsona, ideia, gertakari eta erakundeen bidez.
Beste kasua The Economist aldizkariarena da. The New York Times-en arabera, The Economist aldaketa sakon bat gauzatzen ari da. 1843an fundatuta, aldizkariko kazetariak beti izan dira anonimoak. Laster
kameren aurrean agertuko dira. Udarako, atal berri bat gehituko du aplikazioan: Economist Play. Atal horretan, New York eta Londresko berriemaileek aurkeztutako saioak, elkarrizketak eta eztabaida politikoak
eskainiko dituzte. Economist Play aldizkaritik bereizitako produktu bat izango da. Kasu honetan, badago interes berezi bat The Economist-en gogoetarako sentsibilitatea bideo elkarrizketetara eramateko.
Sembra Mediaren arabera,
hedabideen sektorean emakume ekintzaileen kopurua hazten ari da mundu osoan. Latinoamerikan, Sembra Mediako direktorioan bildutako hedabide digitalen %54 emakumeek eta emakumeak dituzten taldeek sortutakoak dira, eta
Europan, %58.
Emakume lider hauek, oztopo sistemikoei aurre egiteaz gain, finantza bideragarritasun arazoak gainditu behar dituzte. Bide horretan laguntzeko asmoz sortu dute aipatutako gida.
Gida hamasei orriko dokumentu bat da, gai askotarikoak jorratzen dituena. Besteak beste, puntu hauek aipatzen ditu:
Nola pentsatu proiektu baten bideragarritasunean ideiaren hasieratik.
Kazetaritza ekintzailetzan hasteko pausoak eta baliabideak.
Aholku praktikoak talentuak eta prozesuak kudeatzeko.
Negozio ereduak zehatzeko eta diru iturriak esploratzeko aholkuak.
Finantzak eta kontabilitatea kudeatzeko baliabideak.
Eragina neurtzeko tresnak.
Trebakuntzarako gomendioak eta aukerak.
Sembra Mediako kide hauek parte hartu dute gidaren argitalpenean: Mijal Iastrebner, Janine Warner, Maria Eugenia Alvarez, Naimid Cirelli, Ana Minini eta Laura Agirre. Unescoren aldetik, Kate Musgravek eta Saorla McCabek
parte hartu dute editore gisa. Gida gaztelaniaz, ingelesez eta arabieraz argitaratuta dago, eta laster frantsesez ere egongo da.
Bihar, apirilak 20, ez da izango Arrosa sareko Zebrabidea irratsaioan kazetaritzari buruzko tarterik. Aurreko saioa hemen entzun dezakezu: Zebrabidea - Kazetaritza ardatz - 2026-04-13
Ilustrazioak: Pagoa Urzelai Etxebarria
Oraindik ez bazara harpidetu eta gehiago jakin nahi baduzu kazetaritzaren, kazetarien, hedabideen, informazioaren, desinformazioaren eta adimen artifizialaren inguruan, egin orain Kazetaritza ardatz buletinaren harpidetza.
Datu Pertsonalen Babesa Datu
Pertsonalak Babesteko Arautegia betez, jakinarazi nahi dizugu zure datu pertsonalak Euskarazko Komunikazio Taldea SA enpresaren tratamendu-sistemetan sartuta daudela BERRIA Taldearen zerbitzuak emateko,
zurekin harremanetan jartzeko, zure interesekoa izan daitekeen informazioa bidaltzeko eta enpresaren administrazio lanak aurrera eramateko. Eskatutako zerbitzua gauzatzeko beharrezkoa izan daiteke
zure datuak BERRIA Taldea osatzen duten enpresei, BERRIA Hedabideak fundazioari eta bestelako kolaboratzaileei uztea. Zure datu pertsonalen inguruko eskubideak edonoiz erabili ditzakezu. Era berean,
edonoiz egin dezakezu gai honi buruzko bestelako edozein eskari. Hala egin nahi izanez gero, idatzi helbide honetara: BERRIA Taldea, Martin Ugalde kultur parkea; Gudarien etorbidea, z/g, 20140 Andoain
(Telefonoa: 943-30 43 45) edo helbide elektroniko honetara: datuenbabesa@berriataldea.eus.
Informazio zehatzagoa eskuratu nahiko bazenu, gure webgunean aurkituko duzun "Pribatutasun Politika" irakur dezakezu.