LARREPETIT

Botereaz

Maddi Ane Txoperena Iribarren -

2017ko maiatzak 10
Nola liteke hainbeste gizakik (...) tirano bakar bat jasatea, daukan boterea haiek emana baita, haren min egiteko ahalmena haiek jasan dezaketen neurrikoa baino ez baita, eta hark ez bailiezaieke inolako kalterik egin baldin eta nahiago ez balute hura jasatea hari kontra egitea baino?». Galdera interesgarria bota zuen Etienne de la Boetie legelari eta idazle frantsesak XVI.mendean idatzitako Borondatezko morrontzari buruzko mintzaldia testuan. Ez da atzo gauekoa, baina hitz batzuen erabilera gorabehera, gaurkotasun handia du. Mila gizakik agintari bakar bati zergatik obeditzen dioten azaltzen saiatzen da, eta, morrontzaz ez ezik, botereak dituen mekanismoez mintzo da, finean. Haren ustez, beldurragatik baino, ohituragatik, distrakzioagatik, eta guk ere botere kuota txikiak nahi ditugulako egiten diogu men gure gainetik dagoenari.

Kontu korapilatsua da boterearena. Boterea izan daiteke, adibidez, Emmanuel Macron Frantziako presidente berriak —bitxia ere egiten da hala deitzea— eskuratu berri duena. Bertze batzuek erranen dute ezetz: Angela Merkel egonen dela bere gainetik, ala finantza munduko esku ikusezin horietako bat.

Baina, gurera etorrita, boterea izan daiteke 580 emakume Berriozarko ikastetxe batean, zer eta botereaz eztabaidatzen, eta guztiz bertzelako forma batean. Ekarpenak eginez gazteen ikuspegitik, zaintzatik, antikolonialismotik... Interesgarria, adibidez, Riosby Fernandezek eta Silvia Rugamasek egindako hitzartzea: «Etxeko langileok gara Euskal Herriaren garapen industrialaren oinarria. Hemengo zaintza lanetan dauden gabeziak gu kontratatuz estaltzen dira». Boterea badugu, beraz; nola erabili da kontua. Formula magikorik ez baldin badago ere, hordagoa botatzen du De la Boetiek. Tirano jartzen duen lekuan irakur ezazue patriarkatua: «Erabaki ezazue ez hura gehiago zerbitzatzea, eta libre izango zarete».

Irakurle agurgarria:

Honaino iritsi zarenez, eskaera bat egin nahi dizugu: irakurtzen ari zaren edukia eta egunkaria babestea, konpromiso ekonomikoa hartuz. Publizitatea eta erakundeen diru-laguntzak ez dira nahikoa BERRIAren etorkizuna bermatzeko. Sarean eskaintzen dizugun edukia irakurtzen duzuen milaka irakurleek proiektuari ekarpena eginda, urrutira iritsiko ginateke.

Kazetaritza libre, ireki eta independentea egin nahi dugu euskaldunontzat. Euskaraz informatzea delako gure eginkizuna, eta zure eskubidea.Lagun gaitzazu bide horretan. Idatzi gurekin etorkizuna. Geroa zugan.

Martxelo Otamendi
BERRIAko zuzendaria

Izan zaitez BERRIAlaguna