Noiz sortua: 2017-05-10 00:30:00

LARREPETIT

Botereaz

Maddi Ane Txoperena Iribarren -

2017ko maiatzak 10

Nola liteke hainbeste gizakik (...) tirano bakar bat jasatea, daukan boterea haiek emana baita, haren min egiteko ahalmena haiek jasan dezaketen neurrikoa baino ez baita, eta hark ez bailiezaieke inolako kalterik egin baldin eta nahiago ez balute hura jasatea hari kontra egitea baino?». Galdera interesgarria bota zuen Etienne de la Boetie legelari eta idazle frantsesak XVI.mendean idatzitako Borondatezko morrontzari buruzko mintzaldia testuan. Ez da atzo gauekoa, baina hitz batzuen erabilera gorabehera, gaurkotasun handia du. Mila gizakik agintari bakar bati zergatik obeditzen dioten azaltzen saiatzen da, eta, morrontzaz ez ezik, botereak dituen mekanismoez mintzo da, finean. Haren ustez, beldurragatik baino, ohituragatik, distrakzioagatik, eta guk ere botere kuota txikiak nahi ditugulako egiten diogu men gure gainetik dagoenari.

Kontu korapilatsua da boterearena. Boterea izan daiteke, adibidez, Emmanuel Macron Frantziako presidente berriak —bitxia ere egiten da hala deitzea— eskuratu berri duena. Bertze batzuek erranen dute ezetz: Angela Merkel egonen dela bere gainetik, ala finantza munduko esku ikusezin horietako bat.

Baina, gurera etorrita, boterea izan daiteke 580 emakume Berriozarko ikastetxe batean, zer eta botereaz eztabaidatzen, eta guztiz bertzelako forma batean. Ekarpenak eginez gazteen ikuspegitik, zaintzatik, antikolonialismotik... Interesgarria, adibidez, Riosby Fernandezek eta Silvia Rugamasek egindako hitzartzea: «Etxeko langileok gara Euskal Herriaren garapen industrialaren oinarria. Hemengo zaintza lanetan dauden gabeziak gu kontratatuz estaltzen dira». Boterea badugu, beraz; nola erabili da kontua. Formula magikorik ez baldin badago ere, hordagoa botatzen du De la Boetiek. Tirano jartzen duen lekuan irakur ezazue patriarkatua: «Erabaki ezazue ez hura gehiago zerbitzatzea, eta libre izango zarete».

Goizeko buletina

BERRIAren papereko edizioaren gai nagusiak biltzen ditu egunero (astelehenetan salbu). Goizean goiz iristen da zure posta elektronikora.

Albiste gehiago

Maiatzaren 28an eguneratua, 18:00etan. ©BERRIA

Koronabirusaren azken datuak

Berria

Azkeneko 24 orduetan hiru pertsona hil dira COVID-19 gaitzaren eraginez, 23 positibo atzeman dituzte PCR probekin, eta sei gaixo ospitaleratu dituzte. Euskal Herrian 28.976 gaixok eman dute positibo guztira, koronabirusa atzemateko probaren bat eginda. Horietatik 2.037 hil dira. Grafikoak, albiste barruan.

Donostiako Kontxa hondartza, pasa den asteartean. ©Gorka Rubio, Foku

Hondartzen erabilera «dinamikoa» egiteko eskatu du Jaurlaritzako Osasun sailak

Berria

Osasun sailak eskatu du hondartzak kirola egiteko, paseatzeko eta bainatzeko erabiltzea, baina ez hareatan geldirik egoteko. Bizkaian Areetan, Lagan, Laidan eta Ean hartu dute hondartza «dinamikoak» ezartzeko erabakia. Lapurdiko hondartzak maiatzaren 16an ireki zituztenetik dira «dinamikoak».

Mari Luz Esteban eta Elixabete Garmendia. / ©GORKA RUBIO, FOKU

«Zahartzaroari ematen zaion tratamenduaren metafora da gertatu dena»

Maider Galardi F. Agirre

Koronabirusaren krisia piztu denetik, maiz hitz egin da adinekoen zaurgarritasunari buruz, eta, oraindik, kalera irteteko mugak dituzte adinekoek. Mari Luz Esteban antropologoak eta Elixabete Garmendia kazetariak, ordea, salatu dute adinkeria dagoela, eta beharrezkoa dela nagusiagoei ahots propioa ematea.

Hezkuntza arloko lan eskaintza publiko baterako proba, Barakaldoko BECen, 2018ko ekainean. ©MONIKA DEL VALLE / FOKU

Jaurlaritzak hezkuntzako lan eskaintzara aurkezteko epea irekiko du astelehenean

Jon O. Urain

Epea etenda geratu zen alarma egoera indarrean sartzean. Ekainaren 1etik 5era bitartean egongo da zabalik.

Irakurle agurgarria:

Honaino iritsi zarenez, eskaera bat egin nahi dizugu: irakurtzen ari zaren edukia eta egunkaria babestea, konpromiso ekonomikoa hartuz. Publizitatea eta erakundeen diru-laguntzak ez dira nahikoa BERRIAren etorkizuna bermatzeko. Sarean eskaintzen dizugun edukia irakurtzen duzuen milaka irakurleek proiektuari ekarpena eginda, urrutira iritsiko ginateke.

Kazetaritza libre, ireki eta independentea egin nahi dugu euskaldunontzat. Euskaraz informatzea delako gure eginkizuna, eta zure eskubidea.Lagun gaitzazu bide horretan. Idatzi gurekin etorkizuna. Geroa zugan.

Martxelo Otamendi
BERRIAko zuzendaria

Izan zaitez BERRIAlaguna