Noiz sortua: 2015-04-19 00:30:00

HAUR ETA GAZTE LITERATURA. 'Berbontzi'

Abenturak

Imanol Mercero -

2015eko apirilak 19
Egilea: Abel Amutxategi. Ilustratzailea: Manu Ortega. Argitaletxea: Erein.

Abentura narrazioak etxetik urrun gertatzen dira. Lurralde exotikoak zeharkatzen ditu heroiak, arrisku larriak bizi, eta etxeko atea zeharkatzea amesten du. Halako traza duten obra asko ez dago euskal sortzaileen artean, baina badira nola edo hala hurbiltzen diren batzuk. Burura datozkit Kirmen Uriberen Garmendia trilogia, Bernardo Atxagaren Banbuloren hirugarrena, Ternuako penak izenburuarekin datorrena, Mariasun Landaren Errusika arkakusoaren abenturak, edota Xabier Etxaniz Erleren Joxeme saga, eta akaso Mikel Valverderen Rita eta Toti Martinez de Lezearen Nur ere sartuko lirateke badaezpadako zerrenda honetan, esku artean dugun Berbontzi obrarekin batera.

Berbontzi kateatutako abenturen bilduma bat da, hiru lurralde literariotan zehar dabilena: piratekin, Erdi Aroan eta sorgin artean.

Narrazioa Nora izeneko haurrak liburu bat maileguan hartzen duenean hasten da. Kasualitatez, liburutegietako izaki bitxi bat ere sartzen zaio motxilan, eta izaki horri esker aparteko lurralde literarioetara bidaiatuko dute. Abenturek iraun bitartean, literaturzaletasuna, emozioa eta irudimenaren gorazarrea biziko ditugu. Edo gutxienez, narratzaileak guk hori sentitzea nahi duela nabarituko dugu.

Izan ere, irudimenaren izenean bestela onartuko ez liratekeen lizentziak hartzen dira maiz haur literaturan, eta liburu honetan hainbat aldiz etorri zaigu burura sentipen hori. Esaterako, justifikazio eskasekoa begitandu zait Berbontzi izakiaren agerpena, Nora protagonistak egiten dion harrera abegitsua, eta izena ezartzeko erabiltzen duen modua. Eskasa iruditu zaidan bezalaxe Noraren pertsonalitate eza, sentimendurik agertzen ez duena, eta, zoritxarrez, narratzailearen mesedetan ari den panpina baten traza duena. Adibide gehiago jar litezke, tamalez asko direlako liburu honetan irudimenaren izenean egiten diren desmasiak, baina hemen agertzen erraza den bat aipatzearren, Goizane printzesaren arku jaurtiketetan erabilitako amarrua ekarriko dut hona: metro askotara dagoen diana bati imana ezarririk, printzesaren geziak zuzen bideratzen dira xedera, eta —hau bai sinestezina— imana arrazoitu gabeko indar misteriotsu bihurturik, gezia gai da noranahiko parabolak egiteko eta patio bati buelta emateko, dianaren erdi-erdian jo aurretik. Looney tunes-eko marrazkietarako balekoa izango da, baina kontaketaren koherentzia erabat zapuzten du, nire ustez.

Liburua irakurrita, ezin nuen burutik kendu Geppettoren sorkuntza lana: piezak elkarren ondoan jarrita eraikuntzak bizia hartzen badu, zorionekoak gu, magia gertatu da. Aldiz, harietatik dilindan dauden txatalak geratzen badira... orduan ez, orduan ez dago txotxongilo bat besterik.

Alde positiboa begiratzearren, esango dugu Berbontzi-k kontaketa arina duela, hizkuntz akats gutxi dituela, irakurle hasiberriei neke askorik ez diela eskatuko, eta, akaso, irribarrea piztuko diela. Eta zer demontre, ez da gutxi.

Albiste gehiago

Martxoaren 28an eguneratua, 14:00etan. ©BERRIA

Koronabirusaren azken datuak

Berria

Euskal Herrian 6.987 gaixok eman dute positibo koronabirusaren proba eginda, administrazioen arabera. 312 hil dira. COVID-19 gaitza izandako 988 pertsonari eman diete alta. Grafikoak, albiste barruan.

Fruta saltzailea bat, Donostian. / ©Gorka Rubio, Foku

Etzi lan jarduera etengo dute Hego Euskal Herrian, bi asterako

Berria

"Ordainpeko baimen berreskuragarria" ematea erabaki du Madrilek. Zortzi egunez luzatuko da, apirilaren 9ra arte, Aste Santura arte, eta langileek berreskuratu egin beharko dituzte orduak

Pedro Sanchez, gaurko agerraldian, Moncloan. ©EFE

Espainiako Gobernuak eten egingo ditu funtsezkoak ez diren jarduera guztiak

Andoni Imaz

Sanchezek iragarri du funtsezkoak ez diren lanetan aritzen diren langileek etxean geratu beharko dutela martxoaren 30etik apirilaren 9ra. Ohiko soldata jasoko dute, eta lanorduak gero egingo dituzte, «mailaka». Komunikabideak funtsezkotzat jo ditu Sanchezek.

Nekazaritza da itxialditik salbuetsitako funtsezko jardueretako bat. ©IÑIGO URIZ / FOKU

Zeintzuk dira «funtsezko jarduerak»?

Ion Orzaiz

Elikagaien ekoizpenak, lehengaien garraioak, hedabideek eta osasun zerbitzuek orain arte bezala segituko dute apirilaren 9ra arte.

Irakurle agurgarria:

Honaino iritsi zarenez, eskaera bat egin nahi dizugu: irakurtzen ari zaren edukia eta egunkaria babestea, konpromiso ekonomikoa hartuz. Publizitatea eta erakundeen diru-laguntzak ez dira nahikoa BERRIAren etorkizuna bermatzeko. Sarean eskaintzen dizugun edukia irakurtzen duzuen milaka irakurleek proiektuari ekarpena eginda, urrutira iritsiko ginateke.

Kazetaritza libre, ireki eta independentea egin nahi dugu euskaldunontzat. Euskaraz informatzea delako gure eginkizuna, eta zure eskubidea.Lagun gaitzazu bide horretan. Idatzi gurekin etorkizuna. Geroa zugan.

Martxelo Otamendi
BERRIAko zuzendaria

Izan zaitez BERRIAlaguna

Izan zaitez BERRIAlaguna

Irakurtzen ari zaren edukia libre ematen jarraitu nahi dugu. Euskaraz informatzea da gure eginkizuna, zure eskubidea. Sareko irakurlea bazara, konprometitu zaitez irakurtzen ari zarenarekin. Geroa zugan.

Izan zaitez BERRIAlaguna