HAUR ETA GAZTE LITERATURA. 'Berbontzi'

Abenturak

Imanol Mercero -

2015eko apirilak 19

Egilea: Abel Amutxategi. Ilustratzailea: Manu Ortega. Argitaletxea: Erein.

Abentura narrazioak etxetik urrun gertatzen dira. Lurralde exotikoak zeharkatzen ditu heroiak, arrisku larriak bizi, eta etxeko atea zeharkatzea amesten du. Halako traza duten obra asko ez dago euskal sortzaileen artean, baina badira nola edo hala hurbiltzen diren batzuk. Burura datozkit Kirmen Uriberen Garmendia trilogia, Bernardo Atxagaren Banbuloren hirugarrena, Ternuako penak izenburuarekin datorrena, Mariasun Landaren Errusika arkakusoaren abenturak, edota Xabier Etxaniz Erleren Joxeme saga, eta akaso Mikel Valverderen Rita eta Toti Martinez de Lezearen Nur ere sartuko lirateke badaezpadako zerrenda honetan, esku artean dugun Berbontzi obrarekin batera.

Berbontzi kateatutako abenturen bilduma bat da, hiru lurralde literariotan zehar dabilena: piratekin, Erdi Aroan eta sorgin artean.

Narrazioa Nora izeneko haurrak liburu bat maileguan hartzen duenean hasten da. Kasualitatez, liburutegietako izaki bitxi bat ere sartzen zaio motxilan, eta izaki horri esker aparteko lurralde literarioetara bidaiatuko dute. Abenturek iraun bitartean, literaturzaletasuna, emozioa eta irudimenaren gorazarrea biziko ditugu. Edo gutxienez, narratzaileak guk hori sentitzea nahi duela nabarituko dugu.

Izan ere, irudimenaren izenean bestela onartuko ez liratekeen lizentziak hartzen dira maiz haur literaturan, eta liburu honetan hainbat aldiz etorri zaigu burura sentipen hori. Esaterako, justifikazio eskasekoa begitandu zait Berbontzi izakiaren agerpena, Nora protagonistak egiten dion harrera abegitsua, eta izena ezartzeko erabiltzen duen modua. Eskasa iruditu zaidan bezalaxe Noraren pertsonalitate eza, sentimendurik agertzen ez duena, eta, zoritxarrez, narratzailearen mesedetan ari den panpina baten traza duena. Adibide gehiago jar litezke, tamalez asko direlako liburu honetan irudimenaren izenean egiten diren desmasiak, baina hemen agertzen erraza den bat aipatzearren, Goizane printzesaren arku jaurtiketetan erabilitako amarrua ekarriko dut hona: metro askotara dagoen diana bati imana ezarririk, printzesaren geziak zuzen bideratzen dira xedera, eta —hau bai sinestezina— imana arrazoitu gabeko indar misteriotsu bihurturik, gezia gai da noranahiko parabolak egiteko eta patio bati buelta emateko, dianaren erdi-erdian jo aurretik. Looney tunes-eko marrazkietarako balekoa izango da, baina kontaketaren koherentzia erabat zapuzten du, nire ustez.

Liburua irakurrita, ezin nuen burutik kendu Geppettoren sorkuntza lana: piezak elkarren ondoan jarrita eraikuntzak bizia hartzen badu, zorionekoak gu, magia gertatu da. Aldiz, harietatik dilindan dauden txatalak geratzen badira... orduan ez, orduan ez dago txotxongilo bat besterik.

Alde positiboa begiratzearren, esango dugu Berbontzi-k kontaketa arina duela, hizkuntz akats gutxi dituela, irakurle hasiberriei neke askorik ez diela eskatuko, eta, akaso, irribarrea piztuko diela. Eta zer demontre, ez da gutxi.

Goizeko buletina

BERRIAren papereko edizioaren gai nagusiak biltzen ditu egunero (astelehenetan salbu). Goizean goiz iristen da zure posta elektronikora.

Albiste gehiago

Donostiari 1813an su eman ziotela oroitzeko Dora Salazarrek egindako eskultura, maskara jantzita ©JUAN CARLOS RUIZ / FOKU

COVID-19aren uste ustelak

Mikel P. Ansa

COVID-19aren pandemia ukatzen duten joera batzuek indarra hartu dute uda honetan. Haiek zabaldutako uste batzuk zeinen okerrak diren azaldu dute Miren Basaras eta Guillermo Quindos mikrobiologoek artikulu sorta honetan.

PCR proba bat, Indian. Bigarren herrialde kaltetuena da hura. ©SANJEEV GUPTA / EFE

Milioi bat lagun baino gehiago hil ditu COVID-19ak

Iosu Alberdi

AEBetan erregistratu dute kasu eta heriotza gehien. Euskal Herriak munduko heriotza tasa handienetako bat du: 77 heriotza 100.000 biztanleko.

Konfinamendua ezarri zuten Azkoienen. ©Idoia Zabaleta / Foku

Hegoaldeko kasuen erdiak baino gehiago, Nafarroan

Uxue Rey Gorraiz

Beste 603 positibo zenbatu dituzte Hego Euskal Herrian; Nafarroan atzeman dituzte horietatik 318.

Maria Txibite, agerraldi batean. ©Jesus Diges / Efe

Txibitek esan du egoera «kontrolatuta» dagoela Nafarroan

Arantxa Iraola

Positibo «asko» izan arren, konfinamendu orokorrik ezartzeko asmorik ez dutela adierazi du

Irakurle agurgarria:

Honaino iritsi zarenez, eskaera bat egin nahi dizugu: irakurtzen ari zaren edukia eta egunkaria babestea, konpromiso ekonomikoa hartuz. Publizitatea eta erakundeen diru-laguntzak ez dira nahikoa BERRIAren etorkizuna bermatzeko. Sarean eskaintzen dizugun edukia irakurtzen duzuen milaka irakurleek proiektuari ekarpena eginda, urrutira iritsiko ginateke.

Kazetaritza libre, ireki eta independentea egin nahi dugu euskaldunontzat. Euskaraz informatzea delako gure eginkizuna, eta zure eskubidea.Lagun gaitzazu bide horretan. Idatzi gurekin etorkizuna. Geroa zugan.

Martxelo Otamendi
BERRIAko zuzendaria

Izan zaitez BERRIAlaguna

Izan zaitez BERRIAlaguna

BERRIAlagunei esker eskaintzen dugu balioz osatutako informazioa. Egizu ekarpena gure eginkizunarekin segi dezagun.

Izan zaitez BERRIAlaguna