Kostata

Fabulatzea dut lanbide, zirkunstantzia ugariak —askotan arrotzak— irudikatzea—, baina zaila egiten zait Oteiza orain ehun urte imajinatzea Orio bezalako herri batean, aireak ere euskaraz egiten zuenean, euskara jakin gabe. Arrotza egiten zait Basterretxea irudikatzea euskaraz jakin gabe garai bateko Bermeoko kaleetan. Ezin dut euskara ez zekien bertako mutiko baten argazkia osatu gerra aurreko Ordizian—ez dakit Nikolas Lekuonaren kasua ote zen—. Erdiko klaseko familietan jaioak dira hirurak, sektore pribilegiatuenek euskara eta progresoa kontraesankortzat jotzen zituzten garaikoak; modernismoa eta abangoardiak sakonera handiko ibilbidea egiten ari zirenekoak gaztelaniaz…

Kontu jakinak dira, baina hala ere… Hala ere, asko kostatzen zait hiru mutiko haiek Orioko, Bermeoko, Ordiziako kaleetan imajinatzea, korrika eta builaka gaztelaniaz, inoren destainarik jaso gabe, inoiz deseroso sentitu gabe…