ANALISIA

Aliantzak

Enekoitz Esnaola -

2017ko apirilak 30

Ezkerreko euskal indarrak salatzen ari dira EAJk PPrekin Espainiako aurrekontuak adosteko aukera; nola litekeen «leporaino ustelduta» dagoen alderdi batekin hitzartzea; azken beltzean, Madrilgo gobernua sostengatzea ere badela hori. PPko zenbait kide esanguratsuk berriki «frankistak eta faxistak» omendu izana ere aipatu du Sortuk; «36ko eusko gudariek ez zuten bizia eman honetarako», esan du Arkaitz Rodriguezek. Sabin Etxeari ez zaizkio gustatu haren hitzak.

Laster jakingo da EAJk Mariano Rajoyren aurrekontuak babestuko dituen ala ez. Buruzagi gorenen artean ari dira hizketan —hori azken urteotan apenas gertatu den bi alderdien artean—, eta jeltzaleek ez dute aurkeztu osoko zuzenketa, «prest» zeukaten arren; «gai garrantzitsuak desblokeatu dira». Kupoaren likidazioa eta haren legea adostea dute eginkizun nagusietako bat. Duela 21 urte EAJk Jose Maria Aznarren inbestidurarako sostengua eman zuenean, EAEko kontzertu ekonomikoaren erreforma izan zen haien akordioaren gako nagusia.

Hain justu, gaur 21 urte sinatu zuten PPk eta EAJk inbestidura ituna, pixka bat lehenago Jaime Major Orejak eta Juan Jose Ibarretxek Burgosko Landa hotelean bilera erabakigarri bat izan ondotik. Akordioa erdietsita, Ibarretxe familiarekin Parisera joan zen oporretara, eta Major Orejak Iñaki Anasagastiri deitu zion telefonoz; PPko agintari garrantzitsuenak etorriko zirela Bilbora, dokumentua izenpetzera; joango zirela EAJkoak Madrilera, Anasagastik. Sinadura ekitaldiaz: «Zer hoteletan?», PPkoak; «zuen egoitzan», jeltzaleak —Anasagasti bera idatzia da pasartea—. Halaxe, 1996ko apirilaren 30ean, asteartearekin, Aznarren bulegora igo ziren Xabier Arzalluz eta biak, eta handik laster batera Espainiako gobernuburu izango zenarekin zeuden Rodrigo Rato, Rajoy eta Mayor Oreja. Gaur, beraz, 21 urte argazki historiko hartatik.

Gero jakin zen PP zenbateraino sartu den ustelkerian. Gero etorri ziren Ermuko izpiritua (1997), Major Oreja-Redondo tandema (2001), Alderdien Legea (2002) eta bestelakoak. Lizarra-Garazi (1998) aurretik eten zuen PPrekin harremana EAJk. 20 urtean egon da harekin akordio handirik egiteke. Duela gutxi egin du bat: EAEko aurrekontuena. Espainiakoena dator orain, antza; 1996an ez bezala, berak ere badakienean PP zenbateraino den murgilduta diru publikoaren lapurretan, edo badakienean gatazkaren ondorioen aterabiderako borondaterik ez duela, ezta auzi politikoa konpontzeko ere. Epikatik etikara zioen Iñigo Urkulluk ETAren armagabetze egunean, baina PPrekin sosez negoziatzean etikaz ez dute aipamenik egin.

Abiapuntua

«Pilota penalti puntuan dago jadanik», esan izan dute EAJkoek negoziazio garaian, euren estrategia laudatuz. 1996rako nahikoa garbi zegoen Madrilen borondatea ez zela Gernikako estatutua betetzea —1997an ELAk zioen estatutua hilda zegoela—, baina EAJk egin zuen PPrekin akordioa. Moncloak geroztik ere eskumen gutxi igorri du. Atzeneko urteetan nabarmenago geratu da estatuaren birzentralizazioa, Auzitegi Konstituzionalaren jite politikoa... Baloia ez dago penalti puntuan, atzerago dago; Madrilek negoziaziorako abiapuntua urrundu egin du. Baina EAJk lorpentzat joko lituzke kupoa eguneratzea, helegite batzuk atzera botatzea, Ertzaintzaren lanpostuen deialdia nolabait betetzea...

Hauteskundeen ondorioz lortutako boterea baliatuz, ETArik gabeko garai berri honetan PSE-PSOErekin eta PPrekin dabil aliantzak, aurrekontuak eta politikak taxutzen EAJ. «Betikoa esango dute», zioen 1996an Arzalluzek ezker abertzaleaz PPrekin ituna egin zutenean. Ez zuen kezka handirik EBBk. Orain ere ez; oraingoz, behintzat. EAJk aski antolatuak ditu bere alderdia eta esparrua, EAEko gizarte organikoan oso ongi kokatuta dago, iritzi publikatuan ere bai, eta eroso dago. PSE-EErekin daukan aliantza luzerako doa, eta PPrekin sakondu lezake harremana gehiago.

Bitartean, subiranismo soziala kongresuen urtean da: Sortu, EH Bildu, LAB, ELA... Baina, aspaldiko partez, ezker abertzalea prozesu baterako bidea errazteko gatazkaren ondorioetan pauso argiak ematen aritzeaz gain, eremu horretan ikusten da gogoetarik eta gogorik elkarlan baterako.

Politika dialektika ei da, baina, indarrik izan ezean, hitzak haizeak eramaten ditu.

Irakurle agurgarria:

Honaino iritsi zarenez, eskaera bat egin nahi dizugu: irakurtzen ari zaren edukia eta egunkaria babestea, konpromiso ekonomikoa hartuz. Publizitatea eta erakundeen diru-laguntzak ez dira nahikoa BERRIAren etorkizuna bermatzeko. Sarean eskaintzen dizugun edukia irakurtzen duzuen milaka irakurleek proiektuari ekarpena eginda, urrutira iritsiko ginateke.

Kazetaritza libre, ireki eta independentea egin nahi dugu euskaldunontzat. Euskaraz informatzea delako gure eginkizuna, eta zure eskubidea.Lagun gaitzazu bide horretan. Idatzi gurekin etorkizuna. Geroa zugan.

Martxelo Otamendi
BERRIAko zuzendaria

Izan zaitez BERRIAlaguna

Albiste gehiago

Izpegin jende andana bildu da pasabidearen zerratzea eta Frantziako indar militarren okupazioa salatzeko. ©BOB EDME

Izpegiko pasabideari, mugarik ez

Ainize Madariaga

Nafarroaren zatiketa salatzeko, berrehun lagunetik goiti bildu da Izpegiko lepoan. Frantziaren okupazio militarra ere gaitzetsi dute

Gaur eguerdiko prentsaurrekoa, Iruñean. ©Jagoba Manterola / Foku

«Ziklo bat ixteko garaia da»

Joxerra Senar

Altsasuko gazteek, haien gurasoek eta herri plataformak agerraldi bateratua egin dute Iruñean. Eskerrak eman dituzte azken lau urteetan jasotako elkartasunagatik. 

Imanol Satrustegi historialaria. Tesia egin du Nafarroako ezker iraultzaileari buruz ©Iñigo Uriz / Foku

Utopia helburu

Edurne Elizondo - Nafarroako Hitza

NUPeko historialari Imanol Satrustegik 1970eko hamarkadako Nafarroako ezker «iraultzailea» aztertu du, hilaren 29an aurkeztuko duen tesian. «Iraultza xede hartzeak mobilizatzeko balio izan zuen».

 ©GORKA RUBIO / @FOKU

«Jaurlaritzak zuhur jokatu behar du»

Jon O. Urain

Anduezak uste du aurrekontu «oso orekatuak» egin dituztela. Pozik dago Eibarren eta Irunen EH Bildurekin eta EPrekin adostu dituztelako 2021erako kontuak: «Onuragarria da udaletan bide horiek esploratzea».

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Izan zaitez BERRIAlaguna

BERRIAlagunei esker eskaintzen dugu balioz osatutako informazioa. Egizu ekarpena gure eginkizunarekin segi dezagun.

Izan zaitez BERRIAlaguna