Gure Esku Dago-ren bazkidetzari buruzko artikuluaren barruan BERRIAn atera dugu Katalunian prozesu politikoaren momentuak garrantzia duela haren aldeko herri dinamiken babes soziala handitzean. Haien artean, Omnium Cultural-ena, prozesuan protagonismoa duenetik bikoiztu egin baitu bazkide kopurua: 2010 bukaeran 23.737 zituen, eta iazko azaroan, 54.200 (Omnium-en bazkidetza taula). Esanguratsua izan zen Muriel Casals zenak 2013ko irailean BERRIAko elkarrizketan emandako mezua —hura zen Omnium-eko presidentea orduan—: “Gure kasuan ere, independentzia nahia hor zegoen lehendik ere, baina gordea. 2012ko udazkenean atera ginen armairutik, Gramaneteko Santa Coloman egin genuen ekitaldi batean. Orduan, jendaurrean esan genuen independentziaren alde lan eginen genuela, eta, zorionez, ordutik ez digu kide bakar batek ere alde egin; alderantziz, erakundearen bazkide sortzaileek begi onez ikusi dute aldaketa. Guretzat urrats naturala izan da: Kataluniako hizkuntzaren eta kulturaren alde lanean diharduen entitate batek helburu horiek bermatuko dituen aukeraren alde egin behar du beti; eta kasu honetan, independentzia da gure hizkuntza eta kultura bermatzeko biderik zuzenena”.

Prozesurako ere, zer behar da lehenago: oiloa ala arrautza?♦

“Herri bat gara, erabakitzeko eskubidea dugu eta herritarron garaia da”, zioen Gure Esku Dago-k bere sorreraren aurkezpenean, 2013ko ekainaren 8an, atzo hiru urte. Aldarrikapen eta kontzeptu horien inguruan 2013 hasieratik jasotako esanen bilduma bat osatu dut. 40 orrialde dira, esanak kronologikoki antolatuta. Erabakitzeko eskubidearen aldekoen aipuak daude, eta kontrakoenak ere bai; Euskal Herrikoenak eta kanpokoenak; Euskal Herriaz, eta Kataluniaz eta Eskoziaz-eta. Hiru urteotan izan da bilakaerarik. Jaume Lopez Kataluniako Pompeu Fabra unibertsitateko irakaslearena da bildumako azkeneko esanetakoa: “Katalunian 2006an sortu zen PDD Erabakitzeko Eskubidearen aldeko Plataforma. Katalunian erabakitzeko eskubidearen aldarrikapenaren kapitulua agortuta dago, eta orain [katalan estatua sortzeko] gehiengoa gauzatzeko lan egin behar da” (2016-05-25). Azkeneko esana Angel Oiarbide Gure Esku Dago-ko bozeramailearena da: “Gaur egindako 34 herri galdeketa hauekin, zenbatekoetan baino gehiago, kualitatiboki ikaragarrizko pausoa eman dugu” (2016-06-05).♦

Arnaldo Otegiri BERRIArako elkarrizketa Elgoibarren egiteko geratu ginen, gaurko. Eguraldi onik ez bazegoen, haren soziedadean; bestela, Sallobente-Ermuaran auzoan, San Lorenzo edo Sallobente ermitaren ondoko zelaian. 11:30ean elkartu gara Elgoibarko plazan, eta, lainotuta zegoen arren, Sallobente-Ermuaranera abiatu gara, Otegiren autoan bost lagun, eta argazkilaria, berean. Herrigunetik hiru bat kilometrora dago; Azkarateko bide zaharra hartu, eta gero nahiko azkar, eskubira; bide horretan ezkerrera dago Txillarre baserria, 2000ko hamarkada hasieran Otegiren, Jesus Egigurenen eta beste batzuen mintzalekua. Paraje ederrak dira inguru haiek, eta auzoa bera ere, polit askoa: baselizaz gain, bolatokia, frontoia, elkartea edota haurrentzako parkea dauzka. Baita jauregi bat ere: Arostegi, XV. mendekoa. Zelaiko harrizko mahai bat hartu dugu elkarrizketa egiteko, eta ia ordu eta erdiz mintzatu gara (larunbatean argitaratuko dugu). Bukatu denean esan du Otegik: gazte garaian Sallobente-Ermuaran auzoan bota zituen bere lehen panfletoak.♦

Arnaldo Otegi gaur Urruñan izan da berriz, Info7ko elkarrizketan. Bateragune auziko epaiketan harako bidaien-eta berri eman behar izan zuten Santiago Oruek eta biek. Poliziaren arabera, bidaia susmagarriak egin zituzten mugaz bestaldera. Oruek epaimahaiari azaldu zion autoan bi aldiz eraman zuela hura Lapurdira, eta bidaiak “normal-normal” egin zituztela, autopistatik. Aitortu zuen behin Urruñan gelditu zirela, baina pastelak erosteko zela; Otegik hartu zituela, eta hori ez zela segurtasun neurri bat. Gainera, kontatu zuen ohartu zirela poliziak atzetik zituztela. Epaiketa berean polizia batek esan zuen Otegi, Orue eta identifikatu ez zuten beste lagun bat Lapurdira joan zirela behin, Urruñako ermita batean Jokin Etxeberriarekin elkartu zirela, honen autoan sartu zirela Otegi eta identifikatu gabekoa, eta autoa “bigarren mailako” errepide batetik joatean galdu zutela.

Kotxe kontuekin segituz, auzian artean preso zeukatela Otegik berak iazko urrian La Directa katalan hedabidean bitxikeri modura zioen gidatzeko izugarrizko gogoa zeukala. Jimenez Losantosek behin bota zuen hura lehen Kataluniara joaten zenean David Fernandez izaten zuela auto gidari. Fernandezen erantzuna: “Ezin naiz Otegiren txoferra izan, ez baitut gida baimenik”. Kataluniako azken bidaiako argazkia da behekoa: gidariaren aldamenean, Fernandez; atzean, Otegi eta Pernando Barrena.♦

Joan den abenduaren 23an Azkoitiko hitzaldi batean Juan Jose Ibarretxe, Joseba Azkarraga eta Iñigo Iruin giza eskubideei eta espetxe politikari buruz aritu ziren (BERRIA eta Maxixatzen), eta Iruinek esan zuen premiazkoa dela “salbuespen legedia indargabetzea”. Euskal presoez ari zen, eta ohartarazi zuen Espainiako Estatuaren jarreragatik “oso zaila” dagoela. Iruinek zioen “gaur bertan hasita bide juridiko eta politiko guztiak erabili” behar direla. “Ezin gara zain egon” (EPPK-k 2013ko abenduan legedia jarraituko zuela zioen…). “Salbuespen legedia” ez litzateke soilik aplikagarri euskal presoen kasuan; preso sartzeko arriskuan dauden auzipetuak ere aintzat hartu behar dira, eta, Iruinek Azkoitian hura bota zuenean, lan politikoa egiteagatik 50 euskal herritar, jada epaituta eta aurki epaitzear zirela, kartzelaren mehatxupean zeuden –halako gehiago badira oraindik, epaitzeke–. 2016ko orain arteko emaitza: 50 horiek ez dituzte espetxean sartuko, haien auzietako parteen arteko akordioei esker. 50 lagun, bada zerbait; energia positiboa transmititzeko moduko multzoa. “Akordioaren formula hau egonkortu egin da, eta gatazkaren ondorio guztiei irtenbidea topatzeko baliagarria izan daitekeela pentsatzen eta desiatzen dugu”, adierazi du gaur Sortuk. Beste ohartarazpen bat egin zuen Iruinek Azkoitian, badaezpada: “Pazientzia behar dugu, mantso joango da prezesua. Denboraren kontrola estatuak du presoekin. Haiekin jokatzen ari da, eta inoiz baino gehiago. Esfortzua eskatuko digu horrek guztiak, baina borrokatu egin behar dugu”. ♦ (50 lagun horien zerrenda ondoren)

• 04/08 sumarioa (Segura). 2016-01-13: Arantza Santesteban, Juan Joxe Petrikorena, Tomasa Alejandro, Aner Petralanda, Angel Mari Elkano, Marije Fullaondo, Jon Garai, Mikel Zubimendi, Joana Regueiro, Gorka Murillo, Nuria Alzugarai, Aitor Aranzabal, Karmele Aierbe, Iñigo Balda, Pernando Barrena, Gorka Diaz, Mikel Etxaburu, Ino Galparsoro, Peio Galvez, Eusebio Lasa, Patxi Urrutia, Aurore Martin, Maite Fernandez de la Bastida, Mikel Garaiondo, Asier Imaz, Joseba Zinkunegi, Nekane Erauskin, Haizpea Abrisketa, Jesus Mari Agirre, Egoitz Apaolaza, Alazne Arozena, Karmele Berasategi, Antton Gomez, Iñaki Olalde eta Juan Karlos Ramos.
• 4/2014 sumarioa (Aztnugal) 2016-04-14: Gorka Mayo, Gorka Zabala, Iker Moreno, Jon Patxi Arratibel eta Iñigo Gonzalez.
• 8/2013 sumarioa (Ekin). 2016-05-17: Urko Aierbe, Jose Aldasoro, Aniaiz Ariznabarreta, Sandra Barrenetxea, Erika Bilbao, Eneko Compains, Egoitz Garmendia, Rosa Iriarte eta Ugaitz Elizaran.
• 04/08 sumarioa (Segura). 2016-05-17: Hasier Arraiz.