2021eko argazki bilduma

/ 2021-12-22

Argazki Bildumak

Space

Kapitolioa, inbaditua

Etxe Zuria uztera zihoanean ere eman zuen zer esana Donald Trump AEBetako presidenteak. Urtarrilaren 6an Joe Biden presidente hautatu berriaren garaipena egiaztatu behar zuten Kapitolioan, baina saioa eten egin behar izan zuten Trumpen aldekoek eraikina inbaditu zutenean, hark bultzatuta. Bandera konfederatuak, negarra eragiteko gasa, protestarien eta polizien arteko talkak, politikarien ebakuazioak... AEBetako historian betirako geratuko den irudia da. Otsailaren 9an 'impeachment' prozesua abiatu zuten Trumpen aurka, erreboltara deitzeagatik, eta hilaren 13an absolbitu egin zuten. Kongresuko batzorde batek ikerketarekin jarraitu zuen; urtearen amaieran, Trumpen hainbat laguntzaile eta kabinete burua daude nahastuta.

2021-01-06

JIM LO SCALZO, EFE

Space

Euskal presoen aldeko mobilizazioa, pandemiara egokitua

Pandemiaren eraginez, euskal presoen eskubideen aldeko Bilboko ohiko manifestazio handiaren ordez, 238 mobilizazio egin zituzten urtarrilaren 9an, beste hainbeste auzo, herri eta hiritan, maskara jantzita eta eguraldi makurrari aurre eginez (irudian, Gasteiz). «Salbuespen egoera bukatzeko» eta presoen bizi baldintzak hobetzeko eskatu zuten milaka lagunek.

2021-01-09

Endika Portillo,Foku

Space

Frantziako Poliziak Nathalie Flores hil zuen

Nathalie Flores zuen izena, 37 urte zituen, eta Baionan bizi zen. Frantziako polizia batek hil zuen, tiroz, urtarrilaren 11n. Baionako Marechal Soult etorbidean gertatu zen tiroketa, 01:10ean. Jerome Bourrier prokuradorearen arabera, Frantziako Poliziaren kontrol batetik ihes egiten saiatu zen emakumea, autoz, eta funtzionarioen ibilgailua jo zuen. Polizietako bat belaunean zauritu zuen, eta beste batek tiro egin zion emakumeari. Baionako ospitalera eraman zuten emakumea larrialdietako zerbitzuek, baina iritsi eta ordu batzuetara hil zen. Iluntzean mobilizazioak izan ziren polizia indarkeria salatzeko.

2021-01-11

Guillaume Fauveau

Space

Muga, itxita

Urtarrilaren 14an prefekturak Iparraldearen eta Hegoaldearen arteko muga itxi zuen zortzi lekutan. Herritarrei entzungor egin, eta atentatu arriskua zegoela argudiatuta itxi zituen Eric Spitz prefetak. Hauek dira itxi zituzten bideak: Hendaia (Lapurdi) eta Hondarribia (Gipuzkoa) lotzen dituen itsasoko joan-jinkaria; Hendaiako merkantzia zubia; Lizuniagako lepoa; Lizarrietako lepoa; Sarako (Lapurdi) bidea, Berruet bentaren heinean; Izpegiko lepoa; Aldudeko ibarra (irudian, Esnazuko gaina); eta Iturzaetako lepoa.

2021-01-14

Bob Edme

Space

Istiluak, ez-sansebastianetan

Pandemiagatik sansebastianak bertan behera geratu baziren ere, ez zen ohiko egun arrunt bat izan San Sebastianekoa Donostian. Festarik ez egon arren, Eneko Goiak bandera igo eta jaitsi zuen, eta jaitsieran sortu ziren istiluak. Jendea pilatu zela argudiatuta oldartu ziren udaltzainak Alde Zaharrean, eta egoera kontrolatu ezin zutela ikusi zutenean (Segurtasun Sailaren arabera, hainbat objektu jaurti zizkieten udaltzainei), Ertzaintzari eskatu zioten ekiteko. «Jotzeko egingo dugu tiro» zioen ertzainburu batek, bideo batean entzun zenez. Ondorioa: lau atxilotu, hainbat zauritu (horietako bat matrailezurra hautsita), eta edukiontzi batzuk erreta.

2021-01-20

Juan Herrero, EFE

Space

Zubi azpitik kanporatuak

18 eta 22 urte bitartean zituzten. Yusef, Mohamed, Nasser, Ayoub, Hashim, Omar... gazte migratzaileak dira eta urtarrillaren azken asteburura arte Bilboko Euskalduna zubiaren azpian bizi ziren, kartoi, xafla eta oihal batzuekin egindako etxoletan; XXI. mendean, XX.ean beste migratzaile batzuk bizi izan ziren bezala. Batzuek txatarra biltzen lan egiten zuten, beste batzuek ikasi egiten zuten. Asteburu horretan, baina, Bilboko udaltzainek zubi azpitik bota zituzten. Zazpi egunez udal aterpe batean egon ziren, baina, hori uztera behartuta, kale gorrira itzuli ziren.

2021-01-30

Aritz Loiola, Foku

Space

Kantatzeagatik, kartzelara

«Terrorismoari gorazarre» eta «Koroari eta Estatuko erakundeei irain» egin izana egotzita, otsailaren 16an atxilotu eta espetxeratu zuten Pablo Hasel rap abeslari kataluniarra. Espainiako Auzitegi Nazionalak bederatzi hilabeteko espetxe zigorra, sei urteko inhabilitazioa eta ia 30.000 euroko isuna ezarri zizkion delitu horiengatik. Halakorik ez zuela egingo iragarrita, Lleidako Unibertsitatean (Herrialde Katalanak) itxi zen. Mossoak hara joan ziren, eta atxilo eraman zuten, protestan ari ziren herritarren artean.

2021-02-16

Ramon Gabriel, EFE

Space

Eskuin muturra, soberan

Frantziara migrante sobera iristen dela salatu nahi zuten, baina eskuin muturra soberan dagoela erantzun zieten dozenaka herritarrek otsailaren 16an Urruñan. 150 pertsonak parte hartu zuten Batasun Nazionalaren ekintza salatzeko eragile andanak deitutako protestan. Tentsiopean iragan zen elkarretaratzea, eta istilu batzuk ere izan ziren. Frantziako Poliziak babestuta eta «Faxistak kanpora!» oihuen artean eskapatu behar izan ziren eskuin muturreko kideak.

2021-02-16

Bob Edme

Space

Esploratzailea, Marten

Otsailaren 18an Perseverance ontziak 480 milioi kilometro inguruko eta sei hilabete eta erdiko bidaia amaitu zuen, Marten lur hartuta. Planeta horretan bizitzarik izan ote den ikertzeko bidali zuen Nasak 2020ko uztailaren 20an, eta otsailaren 18an lur hartu eta lehen argazkia bidali zuen (irudian). Ehunka urrats eta prozedura kritikoz osatutako lurreratze operazio bat izan zen, eta Nasak zuzenean eman zuen: espaziontzia orduko 19.500 kilometroko abiaduran iritsi zen Marteko atmosferara; han 1.300 gradu inguruko tenperatura jasan behar izan zuen; abiadura moteltzeko paraxut erraldoi bat zabaldu; gero suziri batzuekin are gehiago geldotu eta lur hartzeko lekura hurbildu; eta, azkenik, orduko 2,7 kilometroko abiaduran lur hartu zuen. Milioika pertsonek jarraitu zuten zuzenean.

2021-02-18

NASA

Space

Kalea bete zuen Martxoaren 8ak

Pandemiagatik aurreko urteetako jendetza izan ez bazen ere, 2021ean ere mugimendu feministak kaleak bete zituen martxoaren 8an; milaka emakume atera ziren kalera (irudian, Gasteizko Andra Mari Zuriaren plaza). Zaintza arloko aldarrikapenak eta arrazakeriaren kontrakoak nabarmendu ziren. Ipar Euskal Herrian grebara deitu zuten hainbat sindikatuk emakumeen eskubideen alde, eta jarraipen zabala izan zuen deialdiak zeinbait egituratan.

2021-03-08

Endika Portillo, Foku

Space

Duela 11.700 urteko gizaki baten hezurdura aurkitu zuten Loizun

Historiaurreko aurkikuntzarik nabarmenenetako bat iragarri zuen Nafarroako Gobernuak martxoaren 12an. Sakon espeleologia taldeak ustekabean duela 11.700 urteko gizaki baten hezurdura bat topatu zuen Loizun, Erro ibarrean. Gizonezko batena zen. 1,6 metro luze zen, eta 17 eta 21 urte artean zituen. Bikain kontserbatu da hezurdura. Gorpua ahoz gora ehortzi zuten, luzatuta, eskuak sabelaren gainean zituela, eta espresuki aukeratu zuten lekua.

2021-03-12

Nafarroako Gobernua

Space

Reala Kopako txapeldun, Athleticen aurka

Apirilaren 3an Realak eta Athleticek 2020eko Espainiako Kopako finala jokatu zuten Sevillan (Espainia). Urtebete lehenago zalerik gabe jokatu beharko litzatekeela eta, partida atzeratzea erabaki zuten bi taldeek. Azkenean, ordea, hutsik zen estadio batean jokatu behar izan zuten, pandemiagatik. Realak 1-0 irabazi zuen Kopa, Mikel Oiarzabalek penaltiz sartu zuen gol bati esker. Hirugarren aldiz altxatu zuten garaikurra txuri-urdinek. Zuri-gorriek arantza kentzeko aukera izan zuten bi aste geroago Bartzelonaren aurka (2021eko finala), baina orduan ere galdu egin zuten (4-0), eta urtarrilean irabazi zuten Espainiako Superkoparekin konformatu behar izan zuten.

2021-04-03

RFEF

Space

Aiaraldetik Gasteizera, lanpostuen defentsan

Tubacex izan da 2021. urteko gai nagusietako bat. Laudioko eta Amurrioko langileek martxa abiatu zuten 129 kaleratzeak gauzatu zituzten egunean, eta biharamunean, apirilaren 16an, iritsi ziren Gasteizera. Eusko Legebiltzarrera eraman zuten enpleguaren aldeko aldarria, eta Ertzaintza gogor oldartu zitzaien. Langileek argi adierazi zuten ez zutela gatazka bukatutzat ematen: «Tubacexen ez dago inor soberan, eta borrokan jarraituko dugu». Uztailean EAEko Justizia Auzitegi Nagusiak baliogabetu egin zituen kaleratzeak, eta 236 eguneko greba baten ostean, urriaren 5ean itzuli ziren euren lanpostuetara.

2021-04-16

David Aguilar, EFE

Space

Europaren bila igerian

Maiatzaren 18an milaka migratzaile sartu ziren Ceutan, Marokok Afrika iparraldean Espainiarekin duen muga hori arindu ostean. Goizaldeaz geroztik 8.000 pertsonak igaro zuten Fnideq (Maroko) eta Espainiaren menpeko Ceuta hiria banatzen dituen muga (irudian, migratzaileak muga hori igarotzeko igerian). Rabatek berak ofizialki onartu ez bazuen ere, Fronte Polisarioko buru Brahim Ghali Logroñoko (Espainia) erietxe batean onartu izanaren erantzun gisa leundu zituen hark Espainiaren menpeko koloniarekiko segurtasun neurriak. Gobernuz kanpoko hainbat erakundek salatu zuten Espainiak beroan itzuli zituela migratzaileak Marokora, legedia urratuz, baina salaketek ez zuten ondoriorik izan.

2021-05-18

Mohamed Siali, EFE

Space

Murgiltze ereduaren aldeko mobilizazio handia Baionan

Maiatzaren 21ean Frantziako Konstituzio Kontseiluak murgiltze ereduaren aurka egin zuen, Konstituzioaren aurkakoa dela ebatziz. Ebazpenak kolokan jarri zuen murgiltze eredua, argi baitzioen itunpeko eskola izateko ezin zela murgiltze eredua proposatu. «Gerla deklaraziotzat» jo zen Ipar Euskal Herrian, eta horri erantzunez, hilaren 29an Baionako karrikak bete ziren murgiltze ereduaren aldeko manifestazio handi batean: 10.000 lagunetik goiti bertaratu ziren. Frantziako Hezkuntza Ministerioak abenduaren 17an atera zuen zirkularrean erantzun zion horrek maiatzean sortutako egoerari, hizkuntza gutxituen murgiltze irakaskuntza arautuz, beti ere frantsesaren eta hizkuntza gutxituaren «maila bereko ezagutza» bermatzen baditu. Baina ez zuen Konstituzio Kontseiluaren erabakiak sortutako ziurgabetasun juridikoa konpondu. Irtenbide bakarra Konstituzioa aldatzea dela azpimarratu zuten askok.

2021-05-29

Bob Edme

Space

Olarizu hustu zuten

Ekainaren 8an Gasteizko Udalak hustu egin zuen Olarizuko etxe okupatuetan bizi ziren herritarrak: kaleratu egin zituen eta hustu egin zuen auzoa, Gorka Urtaran alkatearen hitzetan, «eremu hori hiriarentzat berreskuratzeko». Aurretik gutun bidez eman zien udalak bizilagun horiei kaleratzearen berri, eta ordurako asko joanak ziren. Hala ere, egun horretan, 07:00etan, Ertzaintzaren dozena erdi patruila joan ziren eta Olarizu hiribidea itxi zuten. Giroa lasaia zen arren, Ertzaintzak istiluen aurkako tresneria atera zuen eta ezkutuez eta kaskoez horniturik hasi ziren etxeetara sartzen. Urte bukaerarako eraitsiak izan dira 124 etxebizitzak, eta orube huts bat da orain.

2021-06-08

Endika Portillo, Foku

Space

Basaurik homofobia gaitzetsi zuen

Ekainaren 6ko goizaldean eraso homofobo bat gertatu zen Basaurin, Bizkotxaldea parkean. Hamahiru lagunen artean Ekain Perrino jipoitu zuten, konorterik gabe uzteraino. Lekukoek azaldu zutenez, 23 urteko gaztea jipoitzen zuten bitartean «marikoi zikina» oihuak entzuten ziren. Egun batzuk geroago, hilaren 10ean, milaka pertsona batu ziren Basaurin Perrinok jasandako erasoaren aurkako manifestaziora. Amaieran Perrinok berak hitz egin zuen (argazkian, elastiko txuriarekin); salatu zuen homofobia «egiturazko arazoa» dela eta nabarmendu zuen eraso homofoboak ez dituztela soilik «erradikalen taldeek» egiten, «gizarte osoaren erantzukizuna» direla.

2021-06-16

Monika del Valle, Foku

Space

Kataluniako buruzagi independentistak, aske

Ekainaren 23an atera ziren kalera espetxean zeuden buruzagi independentista kataluniarrak, Espainiako Gobernuaren indultua jaso ondoren: Oriol Junqueras Kataluniako presidenteorde ohia; Carme Forcadell Kataluniako Parlamentuko presidente ohia; Dolors Bassa, Jordi Turull, Raul Romeva, Joaquim Forn eta Josep Rull kontseilari ohiak; eta ANC Kataluniako Biltzar Nazionaleko buru ohi Jordi Sanchez eta Omnium Culturaleko presidente Jordi Cuixart. 2017ko independentziari buruzko erreferenduma antolatzeagatik kartzelatu zituzten, eta irteeran jendetza zuten esperoan. Denek ere ideia bera errepikatu zuten: «Ez gaituzte isilduko». Izan ere, Junquerasek adierazi zuen bezala, haiek «espetxetik aterata ez da ezer amaitzen».

2021-06-23

Susanna Saez, EFE

Space

Ekainaren 28a, borrokarako eguna

Borrokarako eguna. Ekainaren 28a, LGTBI Komunitatearen Nazioarteko Eguna, borroka egitekoa dela aldarrikatu zuten egun horretan Euskal Herrian karrikara ateratako ehunka herritarrek (irudian, Iruñeko manifestazioa). LGTBI kolektiboek karrikak hartu zituzten aniztasuna aldarrikatzeko, eskubideak eskatzeko, erresistentzia izaten jarraitzen dutela argi uzteko. EHGAMek 'Pikara' aldizkaria saritu zuen.

2021-06-28

Iñigo Uriz, Foku

Space

Laborantza lurra, laborariendako

Ekainaren 23an ELBk eta Lurzaindiak hamabost hektareako laborantza lur bat okupatu zuten Arbonan. Salatu zuten hiru milioi eurotan saltzear zela eta prezio hori «espekulatiboa» zela; laborantza lurren lehentasunezko erosketarako eskubidea galdetzen zieten jabeari eta erosleari. Laborantza eragileek argi zuten: laborantza lur horietan elikadura burujabetzara buruz joateko laborariak plantatzen ahalko lirateke. Baina, etxebizitzaren merkatuaren ondorioz, laborantza lurrak arriskuan ikusten zituzten. 120 egunen ondoren (argazkian, uztailaren 9an), urri amaieran okupazioa bertan behera utzi zuten, jakinarazi zutenez, eroslea erretiratu egin zelako.

2021-07-09

Guillaume Fauveau

Space

Uholdeak, Alemanian

«Hondamendiaren proportzioa historikoa da». Armin Laschet Alemaniako Ipar Renania-Westfalia landerreko ministro-presidentearen hitzak ziren horiek. 'Bernd' ekaitzaren ondorioz, uztailaren 15ean ibaiek gainezka egin zuten Europa erdialdean, eta Alemanian 1962tik izandako hondamendi natural handiena izan zen. Urak herri eta hiriak estali zituen (irudian, Schuld herria), eta gutxienez, 196 pertsona hil ziren. Austrian, Belgikan, Kroazian, Italian, Luxenburgen, Herbehereetan eta Suitzan ere izan ziren uholdeak. Guztira, gutxienez 242 pertsona hil ziren.

2021-07-15

SASCHA STEINBACH, EFE

Space

Olinpiar Jokoak, urtebete geroago

Japoniako Olinpiar Jokoak 2020an ziren egitekoak, baina pandemiagatik urtebete atzeratu zituzten. 2021ean egingo zirelako zalantza ere izan zen aurreko hilabeteetan, baina azkenean Naomi Osakak uztailaren 23an piztu zuen olinpiar sua Tokioko olinpiar estadioan (argazkian). Pandemiak baldintzatu bazituen ere (adibidez, Jon Rahmek ezin izan zuen parte hartu, positibo eman zuelako), espero bezala jokatu ziren jokoak. 29 euskal herritar aritu ziren.

2021-07-23

Juan Ignacio Roncoroni, EFE

Space

Chourrautek, hirugarren domina

Maialen Chourrautek falta zitzaion domina lortu zuen Tokioko Olinpiar Jokoetan: zilarrezkoa. Lasarte-Oriako piraguista bigarren izan zen emakumezkoen eslalomeko K1eko proban. Olinpiar Jokoetan domina gehien irabazi dituen euskal kirolaria da: hiru. Londresen (2012) brontzezko domina irabazi zuen, eta Rion (2016) urrezkoa. Guy Lapebie txirrindulariak bi domina lortu zituen 1936an Berlinen, Frantziako selekzioarekin: urrea taldekako jazarpen proban, eta zilarra errepideko 100 kilometroko lasterketan. Xabier Fernandezek eta Iker Martinezek osatutako bikoteak ere bi kolkoratu zituzten Espainiako selekzioarekin, belan: urrea Atenasen (2004), eta zilarra Pekinen (2008). Parisen (2024an jokatuko dira) beste bi domina irabazteko aukera ikusten du Chourrautek.

2021-07-27

Enric Fontcuberta, EFE

Space

Loreak, Bidasoan

Abdulaye Koulibaly zuen izena, eta hiru urte behar izan zituen Gineatik Euskal Herrirainoko bidea egiteko. Baina ez zuen hemen bukatu behar. Frantziara joan nahi zuen, han bizi den osaba batengana, baina Frantziako Poliziak migratzaileei jarri dien muga hertsiak uretara bultzatu zuen, Irundik Biriatura pasatu nahian, eta han bukatu zen Koulibalyren bidea, abuztuaren 8an, Bidasoa ibaian itota (argazkian, Abdulaye Joulibaly osaba, bost egun geroago Bidasoan loreak uzten). 2021ean zazpi pertsona hil dira Euskal Herrian migrazioen bidean, horietatik hiru Bidasoan itota.

2021-08-13

Javier Etxezarreta, EFE

Space

AEBak etxera, zibilak ihesi

AEBek maiatzean Afganistandik erretiratzen hasi eta hiru hilabetera, abuztuaren 15ean, talibanak Kabulen sartu ziren. Bi astean eta ia batere borrokarik egin gabe bereganatu zuten herrialdea, eta horrek irudi dramatikoak utzi zituen Kabulgo aireportuan, Afganistandik ateratzeko talibanek kontrolatzen ez zuten irteera bakarra. Herrialde horretan gerran aritutako atzerriko armadek gerran eurei lagundu zieten zibilak ebakuatzen hasi ziren, eta hegazkin batean sartzeko itxaropenarekin han pilatutako jendearen irudiek munduari buelta eman zioten. 122.000 pertsona atera ziren hegazkinetan. Abuztuaren 26an eraso suizida bat izan zen aireportuan eta 183 pertsona baino gehiago hil ziren.

2021-08-23

Samuel Ruiz, AEBetako armada

Space

Chris Donahue, Afganistan utzi zuen AEBetako azken soldadua

Abuztuaren 31n amaitu zuen AEBetako armadak Afganistan uzteko operazioa. Chris Donahue jeneral maiorra, AEBen armadako 82. Dibisio Aerotransportatuko komandantea, izan zen herrialdea utzi zuen AEBetako azken soldadua (argazkian, azken hegazkinera igotzen). Egun horretan Afganistan «nazio aske eta subiranoa» dela aldarrikatu zuten talibanek. Kabulgo aireportua miliziaren esku geratu zen, eta Afganistan aro berri batean sartu zen. 2001eko urriaren 7an inbaditu zuten AEBek Afganistan, irailaren 11ko atentatuetatik hilabete batera, eta inoiz egin duen gerra luzeena izan da. 2.465 militar estatubatuar hil dira hogei urteetan.

2021-08-31

Jack Holt, AEBetako armada

Space

Arrotxapeko gaztetxea hustu zuten

Hustu, hesitu eta eraisten hasi. Dena egun berean. Iruñeko Lehen Instantziako 4. epaitegiak iraungitze data jarria zion Iruñeko Arrotxapea auzoko gaztetxea hartzen zuen eraikinari, eta ez zen luzamendutan ibili: abuztuko lehen egunetan eman zuten husteko agindua, eta irailaren 2an bete zuen agindua Espainiako Poliziak, Foruzaingoaren eta Udaltzaingoaren laguntzarekin. Dozenaka gaztek protesta egin zuten Iruñeko kaleetan, eta Polizia bortizki oldartu zitzaien. Sei atxilotu, zenbait zauritu, eta dozenaka identifikatu izan ziren.

2021-09-02

Idoia Zabaleta, Foku

Space

Ia hiru hilabeteko dardara bat

Cumbre Vieja sumendia lehertzen eta laba isurtzen hasi zen irailaren 19an. Kanaria uharteetan dago sumendi hori, Las Palmasen (Espainia), eta piztu zenetik erabat itzali zen arte hiru hilabete joan ziren: abenduaren 25ean baieztatu zuten sumendiaren jarduera erabat bukatutzat jo zitekeela. Ia ehun egun horietan, 1.700 bat etxebizitza eta eraikuntza azpian hartu zituen laba jarioak, eta 7.000 bat lagunek galdu zuten haien etxea. Kalkulatzen duten 1.240 bat hektarea estali zituela isuriak, eta itsasoraino ere heldu zen.

2021-09-19

Miguel Calero, EFE

Space

Donostia sari polemikoa

2021ean lehen aldiz Donostiako Zinemaldiak genero bereizketarik gabeko urrezko maskorrak eman zituen. Irailaren 17tik 25era egin zen zinema jaialdia. Edizio hori, baina, Donostia sariengatik ere gogoratuko da. Marion Cotillardek jaso zuen lehena. Bestea, berriz, Johnny Deppek, eta azken horrek zer esana eman zuen. Izan ere, indarkera matxista auzi batean nahastuta dago Depp: emazte oihak egindako tratu txar salaketa argitaratu zuen 'The Sun' egunkariak; aktoreak salaketa bat jarri zuen kazetaren kontra, baina epaileak Deppen salaketa artxibatu zuen, esanez emazte ohiaren salaketak egiazkoak izateko arrazoiak badaudela. Zinema munduko hainbat pertsonak adierazi zuten saria ematea ez zela egokia. Zinemaldiak argudiatu zuen Deppen ibilbide profesionala saritzen zuela modu horretara, eta ez zegokiola haren jarrera epaitzea. Gaineratu zuen haren kontrako zigorrik ez zegoela. Irailaren 22an jaso zuen saria Deppek (argazkian, saria jaso aurreko argazki saioan).

2021-09-22

Gorka Rubio, Foku

Space

Puigdemont, aske berriro

Irailaren 24an Carles Puigdemont Kataluniako presidente ohi erbesteratua aske atera zen Sardiniako Bancari espetxetik. Kargurik gabe libre utzi zuen Sassariko Helegite Auzitegiak (Sardinia, Italia), egun batzuk lehenago, Espainiak hala eskatuta, atxilotu ostean. Espainiako Auzitegi Gorenak eutsi egin zion haren kontra igorria zuen euroaginduaren auziari, eta kautelazko neurriak eskatu zituen ondoren. Azaroaren 26an Europako Batasuneko Auzitegi Orokorrak, ordea, ebatzi zuen ezin dituztela atxilotu Europako Batasunean Puigdemont eta Antoni Comin eta Clara Ponsati Generalitateko kontseilari ohiak, horien aurkako euroagindu eskaerak indargabetuta daudelako behin-behinean.

2021-09-24

Junts

Space

Tragedia trenbidean

Urriaren 12an Hendaiatik Bordelera (Okzitania) zihoan trenak lau lagun harrapatu zituen Ziburun (Lapurdi), trenbidean etzanik zeudela. Horietako hiru hil ziren, eta laugarrena Baionako erietxera eraman zuten, larri. Baionako prokuradoreak baieztatu zuen laurak Aljeriatik zetozela, eta migrazioaren bidean zeudela, Baionara iritsi nahian. Bizirik atera zenak baieztatu zuen polizia kontroletatik ihesi joan zirela trenbidera, uste zutelako ez zituztela aurkituko argirik gabeko eremu horretan. Cimade, Anafe eta Gisti etorkinen laguntzarako elkarteek salaketa ezarri zuten Baionako Fiskaltzaren aitzinean, eta Europako Batasunaren eta Frantziako Gobernuaren migrazio politika jarri zuten jomugan. Azaroaren 19an beste migratzaile bat zauritu zen trenbidean, Donibane Lohizune eta Getaria artean (Lapurdi), trenaren ufadak lurrera botata.

2021-10-12

Guillaume Fauveau

Space

Aieteko konferentziaren 10. urteurrena

Urrian hamar urte bete ziren Aieteko Konferentziaz geroztik, eta hilaren 14an ekitaldi bat egin zuten urtemuga gogoratzeko. Nazioarteko eta Euskal Herriko ordezkaritza zabal batek parte hartu zuen, eta bake prozesuan izandako lorpenak eta zailtasunak nabarmendu zituzten. Hamarkada bat pasatu da 2011koaz geroztik, egon dira aurrerapauso handiak, ez hain handiak ere bai, eta badira konpontzeko atalak. Osatu gabeko bake prozesua da, nazioarteko bitartekariek Aieteko mahai inguruan ondorioztatu zutenez.

2021-10-14

Idoia Zabaleta, Foku

Space

Eskopeta tiroak fakultatean

Euskal Herriko Unibertsitateko 21 urteko ikasle batek eskopeta bat erosi zuen, harekin igo zen Leioako campusera (Bizkaia), eta tiroka hasi zen Zientzia eta Teknologia fakultateko eraikinaren kontra. Ez zuen inor zauritu, baina gutxienez 25 tiro egin zituen, eta kalteak eragin zituen higiezinetan, irudian ikusten den leihoan egindakoak bezalakoak. 18:40 hasi zen fakultatean tiroka, eta ezinegon, urduritasun eta iskanbila handia sortu zen. Ikasle, langile eta irakasle batzuk ihesi abiatu ziren bitartean, beste batzuk ikasgeletan itxita eduki zituzten. Ertzaintzak inguratu zuen lekua, bideak zarratu, eta ikaslea 19:30 aldera atxilotu zuten. Ez zuela inor zauritzeko asmorik adierazi zuen. Unibertsitateak zigor espediente bat ireki zuen gaztearen kontra. Epaileek, berriz, unibertsitatetik aldentzeko behin-behineko agindu bat ezarri zioten.

2021-10-14

Miguel Toña, EFE

Space

Urriaren Hemezortziko Adierazpena

Arkaitz Rodriguez Sortuko idazkari nagusiak eta Arnaldo Otegi EH Bilduko koordinatzaile nagusiak Urriaren Hemezortziko Adierazpena irakurri zuten egun horretan «euskal ezker independentistaren» izenean, Donostiako Aiete jauregian. Bortz puntukoa zen, baina hirugarrenak piztu zuen bereziki arreta, aldaketa nabarmena baitzekarren ezker abertzaleak orain arte erabilitako eleetan. «ETAren indarkeriak eragindako» biktimei egin zien «aipamen berezia», eta «atsekabea eta mina» adierazi zizkien «jasan duten sufrimenduagatik». «Ez zela inoiz gertatu behar», gaineratu zuten.

2021-10-18

Jon Urbe, Foku

Space

Alerta faltsua, Hiriburun

Alerta faltsu bat izan zen urriaren 21ean Hiriburun. Aturri kolegioan Segurtasun Plana aktibatu zuten eta 700 ikasle ateak blokatuta konfinatu zituzten, Frantziako Poliziak eraikina osoki miatzen zuen bitartean. Jerome Bourrier Baionako prokuradoreak BERRIAri baieztatu zionez, kanpoan otoitz egin ondoren bi gizon «arriskutsu» kolegiora sartzen ikusi zituzten ikasle batzuek. Azkenean, ordea, prokuradoreak jakinarazi zuen bi gizon horiek aurkitu zituztela, baina ez zirela sartu ikastetxe barnera: atarian zeuden, autokidetza hitzordu baten beha.

2021-10-21

Bob Edme

Space

Euskal presoen eskubideen aldeko ibili ozena

Urriaren 23an 'Ibilian-ibilian, etxerako bidean' leloa zuen manifestaziora deitu zuen Sarek Donostian, eta milaka lagun atera ziren kalera, euskal presoen «etxerako bidean» urratsak egiteko eskatuz. Euskal Herriko alderdi, sindikatu eta eragile andanaren babesarekin egin zuen bidea euskal presoen eskubideen aldeko protestak, eta eskari nagusi bat plazaratu zuten: euskal presoei aplikatzen zaizkien «salbuespenezko» espetxe politikak «bertan behera» geldi daitezela. Horien artean hiru eskari nabarmendu zituzten: euskal presoak Euskal Herriko kartzeletara ekartzea, «ezkutuko bizi osorako» kartzela zigorrak etetea eta gradu progresioei eta baimenei bide ematea.

2021-10-23

Jon Urbe, Foku

Space

«Ez dago B planetarik»

Urriaren 31tik azaroaren 12ra Klima Aldaketari buruzko Nazio Batuen 2021eko Konferentzia (COP26) egin zuten Glasgown. Azken akordioan ez zuten jaso ikatza energia iturri gisa erabiltzeari uzteko eskaria. Adituek azpimarratu zuten hartutako neurriak ez zirela eraginkorrak 2030. urterako munduko batez besteko tenperatura gehienez 1,5 graduko igoeran mantentzeko. Klima larrialdiari aurre egiteko neurri eraginkorrak eskatuz, Eskoziako hiri horretan 2003tik egin den manifestaziorik jendetsuena egin zuten azaroaren 6an. 100.000 pertsona elkartu ziren (argazkian). Egun berean gisa bereko ehunka protesta egin ziren mundu osoan, baita Euskal Herrian ere.

2021-11-06

ANDY RAIN, EFE

Space

Amets Arzallusek laugarrenez irabazi zuen Xilabako txapela

Amets Arzallus Antiak laugarren aldiz irabazi zuen Xilabako txapela, azaroaren 13an. Donibane Lohizunen jokatu zen finala, Lapurdin, eta Miren Artetxerekin aritu zen buruz burukoan. Arzallusek sekulako jarioa duela behin eta berriz erakutsi zuen; hizketan ari balitz bezala ekarri zuen bertsoa, goitik behera, errima estuekin ari zela ere. Artetxek ere ariketa guztietan utzi zuen beretik. Odei Barroso Gomila, Maddalen Arzallus Antia, Maddi Ane Txoperena Iribarren eta Patxi Iriart Hiribarren izan ziren beste lau finalistak.

2021-11-13

Bob Edme

Space

Korrika, Amurriotik Donostiara

Data jarria zion AEK-k 22. Korrikari, eta azaroaren 17an jakinarazi zuen nondik nora egingo duten: Amurrion (Araba) hasiko da, martxoaren 31n, eta Donostian amaituko, apirilaren 10ean. Gipuzkoako hiriburuan aurkeztu zuten, San Telmo museoan, urtebete lehenago egitasmoaren atzerapenaren berri eman zuten leku berean eta Remigio Mendiburuk egindako lehen lekukoa ikusgai dagoen tokian. Leloa ere aurkeztu zuen AEK-k: 'Hitzekin'. Hitzetik ekintzara igaro beharra aldarrikatuko dute, «nork bere tokitik eta eginbeharretik». Areago egungo testuinguruan, zeinean piztuta baitago «larrialdi linguistikoaren alarma gorria», antolatzaileen arabera.

2021-11-17

Jon Urbe, Foku

Space

Espekulazioa jomugan

Ipar Euskal Herriko 30 bat eragile elkartu ziren Baionan, azaroaren 21ean. Helburua: etxebizitza eskubidea izan dadin eta espekulatzeko tresna izateari utz diezaion lortzea. 8.000 lagun elkartu ziren, eskari horri babesa emateko, eta erakunde publikoei mugitzeko eskatzeko. Urte askoan etxebizitza politikarik ez dela egin eta instituzioek beren esku zituzten tresnak ez dituztela erabili ohartarazi zuten. Manifestazioan elkartu ziren kolore askotako eragile eta pertsonak, baita Jean Rene Etxegarai Euskal Elkargoko lehendakari eta Baionako auzapeza ere. Euskal Hirigune Elkargoaren eta Baionako suprefeturaren artean, manifestariek giltzak eskuetan hartu eta astindu egin zituzten, irudian agertzen denez; adierazi nahi zuten Elkargoak har ditzakeela neurri zehatz batzuk, baina beste batzuentzat beharrezkoa dela legeak aldatzea, eta hori Frantziako Asanblearen esku dela.

2021-11-21

Guillaume Fauveau

Space

Oihu bat hitz maiztuen gainetik

«Kokoteraino gaude. Minduta, amorratuta eta nazkatuta». Mugimendu feministak ez du diskurtso hutsalik eta promesa maizturik nahi. Hala adierazi zuen kalean azaroaren 25ean, Indarkeria Matxistaren Kontrako Egunean. Indarkeria matxista errotik erauzi nahi dute behingoz. «Ekintzara» pasatu. Ozen entzun zen aldarri hori herri zein hiriburuetan, milaka lagun batu baitziren, Euskal Herriko mugimendu feministak deituta (argazkian, Baionan), Azaroaren 25aren karira antolatutako protestetara.

2021-11-25

Guillaume Fauveau

Space

Alkaiza, Nafarroako txapeldun

Saioa Alkaiza Guallarrek irabazi zuen 2021eko Nafarroako Bertsolari Txapelketa, azaroaren 28an. Iruñeko Anaitasuna pabiloian jokatu zen finala eta Alkaiza izan zen han kantatu zuen emakume bakarra. Estitxu Arozena Albizuk jantzi zion txapela, hain zuzen, duela 26 urte bertsolari txapelketa nagusietako bat irabazi zuen lehen emakumeak. Eneko Lazkoz Martinezekin aritu zen Alkaiza buruz burukoan. Beste sei finalistak Julio Soto Ezkurdia, Joanes Illarregi Marzol, Xabier Silveira Etxeberria, Xabat Illarregi Marzol, Josu Sanjurjo Altzuri eta Eneko Fernandez Maritxalar izan ziren.

2021-11-28

Idoia Zabaleta, Foku

Space

AHTa lur azpitik, Jaurlaritzaren eskuetan

Abenduaren 3an EAJk eta Espainiako Gobernuak akordioa lortu zuten AHT abiadura handiko trena Bilbora eta Gasteizera lur azpitik sartzeko eta lan horien kudeaketa Eusko Jaurlaritzaren esku uzteko. Madrilen erdietsi zuten akordioa, Espainiako aurrekontuen negoziazioetan. Aitor Estebanek, EAJk Espainiako Kongresuan duen bozeramaileak, «historikotzat» jo zuen erdietsitako akordioa, Gasteziko tren geltokian EAJk egin zuen presazko agerraldian. Bi hiriburuetako geltokiak, Arkautiko korapiloko obra eta Bilborako tunelak egingo ditu Eusko Jaurlaritzak. Lan horiek egiteko dirua aurreratu beharko du, eta, gero, kupotik deskontatuko du.

2021-12-03

Raul Bogajo, Foku

Space

Ateak ireki zituen berriro

2020ko 'online' salmenta bidezko edizioaren ondoren, abenduren 4an Landako guneko ateak ireki zituen berriro Durangoko Azokak. Presentziala izatera itzuli zen azoka, baina txanda hartuta eta maskara jantzita sartu ahal izan ziren disko eta liburu zaleak. Egun horretatik abenduaren 8ra egin zen azoka. Ordu eta erdiko txandak izan zituzten bisitariek, eta guztira 25.000 pertsona joan ziren Landakora. Ezohiko edizioa izan zen, baina «balorazio positiboa» egin zuten antolatzaileek; saltzaile batzuek balorazio gazi-gozoa egin zuten, hala ere.

2021-12-04

Marisol Ramirez, FOKU

Space

Urak ez zuen elkartasuna eraman

'Barra' izeneko ekaitzak hondamendia eragin zuen abenduaren 8tik 14ra bitartean Euskal Herrian. Mendebaldetik ekialdera joan zen, eta uholdeak izan ziren udalerri askotan, ibai arro gehienetan. Mendialdean pilatu zen elurra urtu eta ibai nagusietan bildu zenean eragin zituen kalte handienak. Batik bat, Nafarroan. Sunbillan emakume bat hil zen luizi batek harrapatuta, eta Elizondon gizon bat, lanera zihoala urak eramanda. Herriz herri eta auzoz auzo, auzolanera deitu zuten eta elkartasuna loratu zen hondamendiaren erdian (argazkia, Iruñeko Arrotxapeko bizilagunak, elkarri laguntzen, Argak gainezka egin ondoren).

2021-12-10

Jagoba Manterola, Foku

Space

Ibarzabal, Bizkaiko txapeldun

Nerea Ibarzabal Salegi da Bizkaiko Bertsolari Txapelketako txapeldun berria. Abenduaren 18an jokatu zen finala, Miribillan, eta ariketaz ariketa, saio bikaina egin zuen Ibarzabalek. Jone Uria Albizurirekin jokatu zuen buruz burukoa, eta lortu zuten biek publikoa piztea finalaren azken txanpan. Beste finalistak Etxahun Lekue Etxebarria, Xabat Galletebeitia Abaroa, Onintza Enbeita Maguregi, Aitor Bizkarra Ruiz, Aitor Etxebarriazagarraga Gabiola eta Gorka Pagonabarraga Agorria izan ziren.

2021-12-18

Marisol Ramirez, FOKU

Izan BERRIAlaguna

Zure babes ekonomikoa ezinbestekoa zaigu euskarazko kazetaritza independente eta kalitatezkoa egiten segitzeko.