Bizigiro saileko azken albisteak

Emakumeak Zientzian egitasmoaren aurkezpena, gaur, Gasteizen. ELHUYAR

Emakumeak Zientzian: hamarkada bat sareak josten

Itsaso Jauregi

Emakumeak Zientzian programak hamargarren aldia izango du aurten, eta, orain arteko ibilbideari ez ezik, etorkizunari ere begiratuko dio.

Beñat Maneiro, ostegunean, Egia Records binilo dendan, Donostian. JON URBE / FOKU

Beñat Maneiro: «Streaming plataformek kopuruei ematen diete garrantzia, ez musikari; horregatik, askok erabaki dute biniloak kontsumitzea»

Garazi Izagirre Aiestaran

Azken urteotan gora egin du biniloen salmentak, eta, gorakada hori aprobetxatuz, abenduan ireki zituen ateak Egia Records binilo dendak. Musikarien lanik berrienak eta bigarren eskuko diskoak topatu daitezke bertan.

Jostun prestuen oihala

Amaia Igartua Aristondo

Ehiza funtzioa dauka armiarma sareak. Baina zetak beste hainbat erabilera ditu: besteak beste, segurtasun hari gisa baliatzen dute, arrautzak babesteko, edo hegan egiteko. Helburuaren arabera, guruin jakin bat erabiltzen dute zuntza sortzeko.

Armiarmen zetarekin egindako jantzi bat, 2012an. VICTORIA AND ALBERT MUSEUM

Zetaz egindako organoak eta hegazkinak

Amaia Igartua Aristondo

Armiarma zetaren propietate mekanikoak direla eta, hainbat aplikazio ikertzen ari dira: besteak beste, ibilgailuen sektorean, medikuntzan eta oihalgintza teknikoan erabil daiteke.

Ion Hourcade Donibane Garazin, urtarrilaren 10ean. GUILLAUME FAUVEAU

Ion Hourcade: «Hemengo mozkinekin egin kosmetika ekoitzi nahi dugu»

Xalbat Alzugarai Etxeberri

Ottoren zurezko etxolan hasi zen Hourcade xaboiak ekoizten. Ahuntzaina da, eta gasnaz aparteko produktu bat egin nahi izan du esnearekin. Zortzi xaboi mota sortu ditu, eta Donibane Garazin ireki berri duen dendan saltzen ditu denak.

Jules Franceschik Sarasateri eginiko marmolezko bustoa, kutxetan aurkitutakoa. GORKA BEUNZA / IRUÑEKO UDALA

Pablo Sarasateren altxorrak

Itsaso Jauregi

Pablo Sarasateren 55 objektu pertsonal aurkitu dituzte Iruñeko Artxiboko lau kutxetan. Topatutako objektuen artean dira, besteak beste, pintura eta arropa sorta bat, gutunak eta Gaiarreren busto bat.

Arantxa Orbegozo 'Txitxi', Tolosako bere etxebizitzako tailerrean. JAGOBA MANTEROLA / FOKU

Arantxa Orbegozo 'Txitxi': «Jendeari ahaztu egin zaio amets egitea zer den»

Enekoitz Telleria Sarriegi

Kirolaria, bidaiaria eta margolaria. Aitzindaria, jakin (eta nahi) gabe. Bere buruaren eta denboraren jabe. Ama eta amona. Entrenatzaile pertsonala orain. Sailkatzeko zaila da Arantxa Orbegozo 'Txitxi': «Bidean egiten noan hori naiz».

Gazte amazigak, 2976. urtearen etorrera ospatzen, gaur, Portugaleten. MARISOL RAMIREZ / FOKU

Ongietorria 2976. urteari

Iñigo Astiz

Amazigentzat 2976. urtea hasiko da astelehenean, eta, haien kultura sustatu eta komunitatea sendotzeko, aste osorako kultur programa antolatu du Agharas elkarteak Bizkaian.

'The Pitt 2' telesailaren fotograma bat. HBO MAX

Eguneroko heroi isilak

Gaizka Izagirre

Hamabost atal, hamabost orduko jarduna. Pittsburgh Trauma Medical Center ospitaleko larrialdi zerbitzuan girotutako ‘The Pitt’ telesailaren bigarren denboraldia ate joka da; tentsioa, urduritasuna eta larritasuna ez dira faltako.

Hernaniko udaletxea, karlisten lehergailuek eztanda egin ostean, 1875. urtean. BERRIA

Erasoei eutsi zien Hernanik

Urtzi Urkizu

Bigarren Gerra Karlistan, dozenaka herritar hil ziren Hernanin. Karlisten setioari aurre egin zioten liberalek, eta, ekainaren 2a mugarri izan zenez, egun horren izena jarri zioten kale bati. Jai bat egin ohi zuten ekainaren 2an, 1936ko gerrara arte.

Gaur Donostian egin duten txotx garaiaren aurkezpena. JON URBE / FOKU

Txotx egin gabe aurkeztu dute txotx garaia

Ane Insausti Barandiaran

Eguraldiagatik bertan behera utzi behar izan dute txotx garaiaren aurkezpena; Donostiako Plaza Berrian egitekoa zuten. Datuak eman dituzte, halere: uzta handia izan da aurtengoa, Euskal Sagardoa jatorri izeneko 3,1 milioi litro egin baitituzte.

Javier Plou, Nanoguneko ikerlaria. NANOGUNE

Javier Plou: «Terapia zelularrak aldatu egingo du medikuntzaren paradigma»

Itsaso Jauregi

Terapia zelularra ikertzen du Plouk, batez ere zelulen portaera monitorizatzen duten sentsoreak garatuz. Tratamendu pertsonalizatua du helburu: «Zelulak heterogeneoak dira, eta bakoitzak bere moduan erantzuten du».

Eklipsearen zain

Ana Galarraga Aiestaran

Marta Larraz Baiu dendan, Bilbon, herenegun. RAUL BOGAJO / FOKU

Marta Larraz: «Eguralditik babesteaz gain, arropak bizitza errazten die txakurrei»

Amaia Igartua Aristondo

Txakurren sastrea da Larraz: txakur handi-handientzako zein ñimiñoentzako jantziak egiten ditu Baiun, Bilbon duen dendan eta tailerrean. Ez da joera berria, edozelan ere. «Txakurren modak ehun urte baino gehiago ditu».

Miren Aire artzainak ardi esnearekin egindako Ahadi izozkiak. MIREN AIRE

Ahadi: izotz ondoko izozki

Enekoitz Telleria Sarriegi

Miren Aire Urepeleko artzainaren Ahadi izozkiek hiru domina irabazi zituzten larrazkenean Lyonen egindako lehiaketa batean. Manex ardi burubeltzen esnearekin egiten ditu, Iturribeltzea etxaldean. Pistatxo, hur eta esne zaporedunak dira sarituak.

Robert Grenier, 2015ean, 'San Juan' baleontziaren erreplikaren barruan. JON URBE / FOKU

Robert Grenier hil da, 'San Juan' baleontzia topatu zuen itsaspeko arkeologoa

Enekoitz Telleria Sarriegi

Grenier izan zen Kanadako Red Bayn egindako indusketa lanen arduraduna eta sustatzailea. 2015ean, 'San Juan'-en aitabitxi izendatu zuten. Erreplika uretaratu zuten egunean, haren emazteak busti zuen sagardoz kroskoa.

Amaia Oulad eta Maider Uralde, astelehenean, Donostiako Santa Maria elizako eskaileretan. GORKA RUBIO / FOKU

Amaia Oulad eta Maider Uralde: «Turistifikazioak parean topatzen duen edozer merkantilizatzen du; gurean, gazta tarta»

Mikel Elkoroberezibar Beloki

Desazkunde turistikoa defendatzeko fanzine bat sortu dute Donostiako Bizilagunekin plataformako kideek: 'Hau ez da cheesecake bat'.

Zirkuss konpainiaren 'Sustrai' ikuskizuna. ZIRKUSS

Zirkuss: sustraiak eta abangoardia

Enekoitz Telleria Sarriegi

Zirkuss konpainiaren 'Sustrai' ikuskizuna emango dute larunbatean Altsasuko Iortia kulturgunean.

Juan Carlos Samaniego 'Tximist', 2014an, Zubietan. GORKA RUBIO / FOKU

Ahots urratu haren oihartzuna

Miren Mujika Telleria

Hamar urte dira gaur Juan Carlos Samaniego 'Tximist' prestatzaile fisiko izandakoa hil zela. Maitasun handiz gogoratzen dute harekin lan egindako kirolariek.

Aitzane Encinas, azaroan, Hegoafrikan, hango haur batzuek 'Equality Ball' baloia eskuetan dutela. AINTZANE ENCINAS

Tximisten balioak mundura zabalduz

Miren Mujika Telleria

Juan Carlos Samaniego 'Tximist'-i ikasitakoak mundura zabaldu nahian ari da Aintzane Encinas Realeko futbol jokalari ohia. Horretarako sortu zuen Tximist fundazioa, eta askotariko jarduerak antolatzen ari da munduan.