Bilaketa: euskal herria

Bilaketa azalpenetan:

ortotipografia >> Letra larria, xehea eta maiuskula txikia >> Letra larria, izen bereziak markatzeko >> Argizagiak

Planetak, sateliteak, izarrak, konstelazioak eta zodiakoa.

Saturno; Marte; Ilargia; Aries

Eklipse ikusgarria izan zen atzo Euskal Herrian, Ilargia Lurraren eta Eguzkiaren artetik igaro zelarik.

Baina: 

Jupiterren ilargi bat da Io.

Gaur eguzkiak ez du askorik joko.

idazkuntza >> Gramatika >> Deklinabide arazoak >> Izenlagunak: noiz '-ren' eta noiz '-ko'

Zenbaitetan garbi badago ere (jabetza zentzuan -ren eta lekuzko zentzuan -ko), hainbat eta hainbatetan zalantza sortzen da loturarekin. Nekez bil daiteke kasuistika guztia, baina hona hemen kasu ohikoenak.

noiz '-ren' adibideak
jabetza ETBren egoitza 
kontserba etxearen jabea
Iraken etorkizuna
herriaren izena
liburuaren izenburua
Atarrabiaren Eguna
Euskal Herriaren sinboloa
Frantziaren irudia
Israelen enbaxada [Israelek duen enbaxada]
Israelen Egiptoko enbaxada [Israelek Egipton duen enbaxada]
egilea-eginikoa Sinn Feinen batzar nagusia
EAJren eta EH Bilduren bilera
eginikoa-egilea Aste Nagusiaren sortzaileak
Zinemaldiaren babesle ofiziala
Zinebiren antolatzaileak
filmaren zuzendaria
proiektuaren zuzendaria
liburuaren idazlea
egunkariaren irakurlea
elkartearen sustatzailea
deialdiaren arduradunak
objektua-ekintza delituaren salaketa
aldizkariaren harpidetza (eta aldizkariaren harpideduna)
partidaren amaiera
irailaren hasiera
Nafarroako Parlamentuaren eraketa
objektua-ezaugarria izatearen garrantzia
gereziaren gorria
osoa-partea liburuaren lehen zatia
Europaren bihotzean
filmaren parte bat
alde sei tantoren aldea
bi golen aldea
zale musika klasikoaren zalea
kolore bizien zalea
Realaren zalea [realzalea]
alderdia-hura nagusi den erakundea EAJren udala
PPren gobernua
  Arte Ederren Museoa
Zuzenbide Historikoaren Institutua
zerbaiten balioa, guztira hogei euroren gasolina [hogei euroren truke ematen dutena]
bi euroren intxaurrak [bi euroren truke ematen dituztenak]
txakur txiki baten karameluak [txakur txiki baten truke ematen zituztenak]

 

noiz '-ko' adibideak
tokia gelako armairua 
etxeko ataria
hango berri
taldeko kidea
Nafarroako Gobernuko presidentea
EAEko lehendakaria
Alaveseko jokalaria
BERRIAko itzultzailea
NBEko idazkaria
EAJko alkatea
denbora gaurko egunkaria
heriotzako ordua
azken judizioko eguna
arloa, esparrua  Erizaintzako Unibertsitate Eskola [erizaintzaren arlokoa]
kimika organikoko irakaslea [kimika organikoaren arlokoa]
nolakotasuna bihotz oneko jendea
lau hankako mahaia
garrantzi handiko erabakia
prezioa 1,90 euroko gasolina [litroa 1,90 kosta da]
lau euroko intxaurrak [kiloa lau euro kosta da]
besterik Euskal Herriko mapa

Badira kasu batzuk bi atzizkiak onartzen dituztenak, ikuspegia zein den edo zer esan nahi den. Hona hemen halako batzuk:

-ko -ren
Osasunako entrenatzailea [Osasunan duten entrenatzailea] Osasunaren entrenatzailea [Osasuna entrenatzen duena]
BERRIAko zuzendaria [BERRIAn duten zuzendaria] BERRIAren zuzendaria [BERRIA zuzentzen duena]
Alfako akzioak [norbaitek Alfan dituen akzioak] Alfaren akzioak [Alfak dituen akzioak]
Italiako Gobernuko bozeramailea [gobernuan duten bozeramailea] Italiako Gobernuaren bozeramailea [gobernuak duen bozeramailea]
Hezkuntza Ministerioko ordezkaria [ministerioan duten ordezkaria] Hezkuntza Ministerioaren ordezkaria [ministerioa ordezkatzen duena]
monasterioko burua [monasterioan duten burua] monasterioaren burua [monasterioak duen burua]
armadako buruzagia [armadan duten buruzagia] armadaren buruzagia [armadak duen buruzagia]
ikastolako arduradunak [ikastolan dituzten arduradunak] ikastolaren arduradunak [ikastolaren ardura dutenak]
Nafarroako konkista [Nafarroan eginiko konkista]  Nafarroaren konkista [1. Nafarroa konkistatu zutenekoa. 2. Nafarroak eginiko konkista]
Euskal Herriko historia [Euskal Herrian izaniko historia] Euskal Herriaren historia [Euskal Herriak izaniko historia]
EAJko hautagaia [EAJkoa den hautagaia] EAJren hautagaia [EAJk aurkeztu duen hautagaia]
Greziako egoera [Grezian dagoen egoera] Greziaren egoera [Greziak duen egoera]

 

deontologia >> Jarraibideak >> Lurraldea eta komunitatea >> BERRIAko kazetarien hitzetan >> Lurraldea

Euskal Herria da BERRIAren nazioaren izena, eta Araba, Bizkaia, Gipuzkoa, Lapurdi, Nafarroa (edo Nafarroa Garaia), Nafarroa Beherea eta Zuberoa dira Euskal Herriko herrialdeak.

BERRIAk ez du erabiltzen Euskadi, salbu erakundeen edo taldeen izenean agertzen bada, hala nola Euskadiko Gazteriaren Kontseilua (ez nahasi Euskal Herriko Gazteriaren Kontseiluarekin), Euskadiko Filmategia, Euskadi Irratia.

EAE edo Euskal Autonomia Erkidegoa administrazio jakin hori adierazteko erabiltzen da, baina ez erreferentzia geografiko gisa. Esaterako, Euskal Estatistika Erakundea (Eustat) EAEko estatistika institutua da, Eusko Jaurlaritzaren erakunde autonomiaduna baita. Administrazioarekin zerikusirik ez duten testuinguruetan, Araba, Bizkaia eta Gipuzkoa idazten da. Orobat egiten da lurralde historiko horietako erakunde berezkoei buruz aritzean: Arabako, Bizkaiko eta Gipuzkoako aldundiak.

[ez] EAEn galtzeko arriskuan diren espezieak
[bai] Araban, Bizkaian eta Gipuzkoan galtzeko arriskuan diren espezieak

[ez] Arabako, Bizkaiko eta Gipuzkoako lehendakaria
[bai] Euskal Autonomia Erkidegoko lehendakaria, EAEko lehendakaria

deontologia >> Jarraibideak >> Lurraldea eta komunitatea >> BERRIAko kazetarien hitzetan >> Herritarrak

Euskaldun:

1. Euskaraz mintzo dena.

2. Zentzu historikoan eta etnikoan, Euskal Herrikoa.

[no] Duela 8.000 urte ere, euskal herritarrek arrantzan egiten zuten.

[yes] Duela 8.000 urte ere, euskaldunek arrantzan egiten zuten.

[yes] Julio Caro Barojaren Los vascos (Euskaldunak) eta Los vascos y la historia a través de Garibay (Euskaldunak eta historia Garibairen arabera).

Euskal herritar.

Euskal herritarra, berriz, Euskal Herrian jaioa edo Euskal Herriko herritarra da, euskalduna nahiz erdalduna.

[yes] Bi euskal herritar zauritu ziren herenegun Hondurasko istripuan.

Euskal + izena.

Askotan, artifiziala gertatzen da herritartasuna aipatzen ibiltzea; horrelakoetan, hobe izaten da euskal + izena erabiltzea.

[no] Saskibaloi talde horretan bi euskal herritarrek jokatzen dute.

[yes] Saskibaloi talde horretan bi euskal jokalari aritzen dira.

deontologia >> Jarraibideak >> Lurraldea eta komunitatea >> BERRIAko kazetarien hitzetan >> Nola erabili 'euskal'

Bi adiera ditu:

1. Euskal Herrikoa; Euskal Herriari dagokiona.

2. Euskarazkoa.

[yes] euskal itsasbazterra = Euskal Herriko itsasbazterra; euskal sukaldaritza = Euskal Herriko sukaldaritza; euskal arrantzaleak = Euskal Herriko arrantzaleak; Euskal preludioak (Aita Donostiaren obra). 

[yes] euskal antzerkia = euskarazko antzerkia; euskal literatura = euskarazko literatura; euskal kantak = euskarazko kantak; euskal idazlea = euskaraz idazten duena.

Esaterako, Espido Freide ez da euskal idazlea, baina idazle bilbotarra bai.

deontologia >> Jarraibideak >> Lurraldea eta komunitatea >> Itzuli beharrekoetan >> Zuzeneko estiloa eta izenburuak

Hona hemen nola itzultzen diren besteren hitzak zuzeneko estiloan ari garenean, hala nola elkarrizketetan.

erdaraz euskaraz
País Vasco, Pays Basque, Basque Country

Euskal Herria

País Vasco-Francés Frantziako Euskal Herria; Euskal Herri frantsesa
Pays Basque-Espagnol Espainiako Euskal Herria; Euskal Herri espainola
Vascongadas Baskongadak
Euskadi Euskadi
vasco euskal (herritar); euskaldun
vasco-navarro euskal nafar; nafar euskaldun
vasco-español; basque-espagnol euskal espainol; euskal espainiar; espainol euskaldun
sociedad vasca euskal gizartea
partidos vascos euskal alderdiak
vascongado euskal (literatura, kantak...)
vascongado (gaur egungo politikan) baskongado
Vasconia Euskal Herria; Baskonia
pueblo vasco euskal herria; euskal populua

 

deontologia >> Jarraibideak >> Lurraldea eta komunitatea >> Itzuli beharrekoetan >> Zeharkako estiloa

Zeharkako estiloan ari izanez gero, askotan interpretatu egin beharko dira besteren esanak. Horretarako, kontuan izan taula hau.

erdaraz euskaraz
País Vasco, Pays Basque, Basque Country

Euskal Herria; Hego Euskal Herria; Ipar Euskal Herria; EAE; Araba, Bizkaia eta Gipuzkoa

País Vasco-Francés Ipar Euskal Herria
Pays Basque-Espagnol Hego Euskal Herria
Vascongadas EAE; Araba, Bizkaia eta Gipuzkoa
Euskadi EAE; Araba, Bizkaia eta Gipuzkoa
vasco euskal (herritar); euskaldun
vasco-navarro Hego Euskal Herriko; Araba(ko), Bizkai(ko), Gipuzkoa(ko) eta Nafarroako
vasco-español; basque espagnol Hego Euskal Herriko
vasco-francés; basque français Ipar Euskal Herriko
sociedad vasca euskal gizartea; Euskal Herriko gizartea; EAEko gizartea; Araba(ko), Bizkaiko(ko) eta Gipuzkoako gizartea
partidos vascos euskal alderdiak; Euskal Herriko alderdiak; EAEko alderdiak; Araba(ko), Bizkaiko(ko) eta Gipuzkoako alderdia
vascongado euskal (literatura, kantak...)
Vasconia Euskal Herria; Baskonia
pueblo vasco euskal herria; euskal populua

 

idazkuntza >> Puntuazioa >> Aditzik gabeko tituluak >> Esaldien ordezko direnak >> Galdegaia hasieran

Izenburuak zer esaldi klase ordezkatzen duen jakiteko, esaldia osatzea da onena; hala, argiago ikusten da zer den galdegaia eta zer hizpidea.
Athletic txapeldun [Athletic da aurtengo txapelduna]
Indurain irabazle [Indurain izan da etapako irabazle]
Joskera lantegi [Joskera izango dugu lantegi liburu honetan]
Euskal Herria helburu [Euskal Herria dugu helburu]
Gorrotoa lege [Gorrotoa da lege hemen]
AHTa hizpide [AHTa izango dute hizpide mahai inguruan]
Gospel tradizionala Bermeon [Gospel tradizionala izango da Bermeon]
Musika sinfonikoa Zarautzen [Musika sinfonikoa izango dute Zarautzen]
Mafia eta samuraiak Gasteizen [Mafia eta samuraiak izango dira Gasteizen]
Karmele Jaio idazlearen bisita Goenkale-n [Karmele Jaio idazlearen bisita izango dute Goenkale-n]
Badaiotz eta Abadiño irabazle Arrigorriagan [Badaiotz eta Abadiño izan dira irabazle Arrigorriagan]
Errusiarentzat berriz ere Munduko Txapelketa [Errusiarentzat izan da berriz ere Munduko Txapelketa]

 

Horrelako tituluetan, ez da jartzen komarik. Izan ere, galdegaiaren ondotik komarik ezin da jarri. Koma jarri ahal izateko, komaren aurreko elementuak mintzagai izan behar du, ez galdegai. 

Dena dela, Gorrotoa lege-ren gisako tituluetan elementu gehiago baldin badaude, orduan koma erabiltzen da. Esaterako, honelakoetan:
Joskera, guztion lantegi ['Joskera guztion lantegi' anbiguoa litzateke]
Nobela, ereduen eredu ['Nobela ereduen eredu' anbiguoa litzateke]
Herriko etxeak, euskararen bermatzaile
 

Euskal Herria

Euskal Herria

Herritar izena: euskal herritar.
Eremua: 20.950,3 km2. Araba: 3.316,9 km2. Bizkaia: 2.236,7 km2. Gipuzkoa: 1.980,3 km2. Nafarroa: 10.421 km2. Lapurdi: 855,7 km2. Nafarroa Beherea: 1.325 km2. Zuberoa: 814,5 km2. EAE: 7533,9 km2. Hego Euskal Herria: 17.954,9 km2. Ipar Euskal Herria: 2.995,4.
Hiri nagusiak: Iruñea (197.604 biz.), Gasteiz (242.223 biz.), Bilbo (351.629 biz.), Donostia (186.409 biz.), Baiona (44.900 biz.), Donibane Garazi (1.477 biz.), Maule-Lextarre (3.205 biz.).
Hizkuntzak: euskaldunak (elebakarrak eta elebidunak): %27. Araba: %16,7. Bizkaia: %25,4. Gipuzkoa: %49,9. Nafarroa: %11,7. Lapurdiko BAM: %8. Gainerako Lapurdi: %24. Nafarroa Beherea eta Zuberoa: %52. Ia euskaldunak (elebidun hartzaileak): %14,1. Araba: %16. Bizkaia: %18,1. Gipuzkoa: %16,4. Nafarroa: %7,5. Erdaldunak: %58,9. Araba: %67,3. Bizkaia: %56,5. Gipuzkoa: %33,7. Nafarroa: %69,4. Datuok 16 urtetik gorakoei dagozkie. Iturria: V. Inkesta Soziolinguistikoa (2012ko uztailean kaleratua, 2011n egindako inkesten datuekin).
Biztanleak: 3.127.326 (2012). Araba: 324.556. Bizkaia: 1.158.794. Gipuzkoa: 712.097. Nafarroa Garaia: 644.566. Lapurdi: 241.479. Nafarroa Beherea: 30.609. Zuberoa: 15.225. EAE: 2.195.447. Hego Euskal Herria: 2.840.013. Ipar Euskal Herria: 287.313.
Nafarroa Garaiko eskualdeak

eskualde handiakmerindade barruko eskualdeak eta ibarrak
Erribera 
Erriberri (merindadea)Orbaibar
Erronkari-Zaraitzu 
Iruñea, -a (merindadea)Antsoain, Anue, Araitz, Arakil, Aranatzaldea (-a), Atetz, Basaburua (-a), Baztan, Bortziriak, Burunda, Etxauribar, Ezkabarte, Galar, Imotz, Iruñeko ibarra, Iruñerria (-a), Itza, Izarbeibar, Larraun ibarra, Leitzaran, Malerreka, Odieta, Olaibar, Ollaran, Oltza, Txulapain, Ultzama, Urumealdea (-a), Zizur
Lizarra (merindadea)Aguilar, Allin, Ameskoa ibarrak (-a), Berrotza, Deierri, Doneztebe Iguzkitza, Egaibar, Estellerria, Estellerriko Erribera, Gesalatz, Goñerri, Iguzkitzaibar, Los Arcosko Bostiriak (-ak), Mañeruibar, Vianaldea (-a)
Tutera (merindadea) 
Zangoza (merindadea)Aezkoa, Aranguren, Artzibar, Eguesibar, Elortzibar, Erroibar, Erromantzatua (-a), Erronkaribar, Esteribar, Ibargoiti, Itzagaondoa (-a), Lizoainibar, Longida, Nabaskoze almiradioa (-a), Oibar, Untzitibar, Urraul ibarrak (-ak), Zangozerria (-a), Zaraitzu
Bizkaiko eskualdeak

eskualde handiakeskualde txikiak
Arratia, Orozko, Urduña 
Busturialdea, -a 
Durangaldea, -a 
EnkarterriEzkerraldea, -a; Enkarterriko haranak
Txorierri eta Hego UribeBilbo eskuinaldea, -a; Bilbo Handia, -a
Mungialdea (-a) eta Uribe Kosta 
Lea-Artibai
Arabako eskualdeak

eskualdeak
Agurain (kuadrilla)
Aiaraldea, -a (kuadrilla)
Arabako Errioxa (kuadrilla)
Arabako Mendialdea, -a (kuadrillla)
Añana (kuadrilla)
Gasteiz (kuadrilla)
Gorbeialdea
Trebiñuko konderria, -a
Zuia (kuadrilla)
Gipuzkoako eskualdeak

eskualde handiakbarruko eskualdeak
DebarroaDebabarrena (-a), Debagoiena (-a)
Donostia-Beterri 
Goierri 
Oiartzualdea, -a 
Tolosaldea, -a 
Urola Kosta
Nafarroa Behereko eskualdeak

eskualdeak
Agaramont
Amikuze
Arberoa (Arbela*)
Baigorri-Ortzaize
Garazi
Oztibarre
Lapurdiko eskualdeak

eskualdeak
BAM (Baiona-Angelu-Miarritze)
Lapurdi Beherea (-a)
Lapurdi Ekialdea (-a)
Lapurdi Erdialdea (-a)
Lapurdi Garaia (-a)
Lapurdiko Itsas Hegia (-a)
 
 
 
Zuberoako eskualdeak

eskualdeakeskualde barrukoak
ArbailaArbaila Handia (-a), Arbaila Txipia (-a)
Basabürüa, -aIbarresküin, Ibarrezker
Pettarra, -a
Ipar Euskal Herriko kantonamenduak

erdarazeuskaraz
AngletAngelu
Bayonne-1Baiona-1
Bayonne-2Baiona-2
Bayonne-3Baiona-3
Baïgura et MondarrainBaigura eta Mondarrain
BiarritzBiarritz / Miarritze
Hendaye-Côte Basque-SudHendaia-Hegoko Euskal Itsasbazterra
La Coeur de BéarnBiarnoko Erdialdea
Montagne BasqueEuskal Mendialdea
Nive-AdourErrobi-Aturri
Oloron-Sainte-Marie-1Oloroe-Donamaria-1
Pays de Bidache, Amikuze et OstibarreBidaxunerria, Amikuze eta Oztibarre
Saint-Jean-de-LuzDonibane Lohizune
Ustaritz-Vallées de Nive et NivelleUztaritze-Errobi eta Urdazuri ibarrak
 

ESPAINIA

ESPAINIA

Espainiako Erresuma
Herritar izena: espainiar / espainol.
Eremua: 504.782 km2.
Hiriburua: Madril (madrildar).
Hiri nagusiak: Sevilla, Malaga, Zaragoza, Cadiz, Murtzia, Granada, Santander.
Dirua: euro.
Hizkuntzak: espainiera / gaztelania (ofiziala). Hego Euskal Herrian euskara hizkuntza ofiziala da, Galizian galiziera, eta Herrialde Katalanetan katalana. Valentzian katalanari valentziera deritzo ofizialki. Aran ibarrean, aranera ofiziala da.
Biztanleak: 46,7 milioi (NBE, 2012). Espainiar (%72,9), katalan (%15,6), galiziar (%6,5), euskaldun (%5). Ikus Euskal Herria, Galizia, Herrialde Katalanak, Katalunia, Valentzia, Balearrak, Ceuta eta Melilla.
Erlijioak: katoliko (%80), sinesgabe (%12), beste (%1,4; ebanjelista, Jehovaren lekuko, musulman). Herritarren %7k ez dute zehaztu.
Transkripzioak: toponimoak idaztean, izan kontuan taula, eta ikus, halaber, Galizia, Katalunia, Valentzia eta Balearrak.

gaztelaniazeuskaraz
AndalucíaAndaluzia
AragónAragoi
BiniésBintze (Aragoi)
CalahorraCalahorra (Errioxa) (ez erabili 'Kalagorria'*)
CanariasKanaria uharteak, Kanariak (ez erabili 'Kanariar uharteak'*)
CantabriaKantabria
CasalarreinaNafarruri (Errioxa)
Castellón, Castellón de la PlanaCastello, Castello de la Plana
Castilla y LeónGaztela eta Leon
Castilla-La ManchaGaztela-Mantxa
Chafarinas / Iles ZaffarinesChafarinak, Chafarin uharteak
Costa Cálida Costa Calida (Murtzia)
Costa Tropical Costa Tropical (Granada)
Costa de la LuzCosta de la Luz (Huelva eta Cadiz)
Costa del SolCosta del Sol (Malaga)
CórdobaKordoba
El Bierzo / o BierzoBierzo
El MaestrazgoMaestrazgo / Maestrat (Aragoi)
EzcarayEzkarai
Gran CanariaKanaria Handia
Jaca Jaka (Aragoi)
JacetaniaJazetania
La Alcarria Alcarria
La AlpujarraAlpujarra (Andaluzia)
La BurebaBureba (Burgos)
La ManchaMantxa
La RiojaErrioxa
Lagos de CovadongaCovadongako aintzirak (Asturias)
Las ArribesArribes (Gaztela eta Leon)
Las HurdesHurdes (Extremadura)
Las Palmas (de Gran Canaria)Las Palmas (Kanaria Handikoa)
Las VilluercasVilluercas
Los AncaresAncares (Gaztela eta Leon)
Los MonegrosMonegros (Aragoi)
Los PedrochesPedroches (Andaluzia)
Macizo CentralErdialdeko Mendikatea
MadridMadril
Miranda de Ebro Miranda Ebro (Burgos)
MurciaMurtzia
Nájera Naiara (Errioxa)
PalenciaPalentzia
Picos de EuropaEuropako mendiak
Principado de AsturiasAsturiasko Printzerria (oraingo izena); Asturietako Printzerria (izen historikoa)
Ruesta Arrosta (Aragoi)
SalamancaSalamanca
Salvatierra de Esca Salbaterra Ezka (Aragoi)
San Millán de la Cogolla Donemiliaga Kukula (Errioxa)
Santa Cruz de TenerifeSanta Cruz Tenerifekoa
Santo Domingo de la CalzadaSanto Domingo de la Calzada (Errioxa) (Ez erabili 'Ozkabarte'*)
Sierra de la DemandaDemanda mendilerroa
Sigüés Zigoze (Aragoi)
Sos del Rey Católico Sause (Aragoi)
Tauste Deustia (Aragoi)
Undués PintanoUndoze Pintano (Aragoi)
Undués de Lerda Undoze Lerda (Aragoi)
UrduésUrdoze (Aragoi)
Valle de AnsóAnso ibarra (Aragoi)
Valle de Hecho, Valle de EchoEcho, Echo ibarra (Aragoi)
Valle de Losa Lausa harana (Burgos)
Valle de MenaMena harana (Burgos)
 

Okzitania

Okzitania

Herritar izena: okzitaniar.
Eremua: 190.000 km2 gutxi gorabehera.
Hiriburua: Ez du hiribururik. Tolosa izan da Okzitaniako kultur hiriburua.
Dirua: euro.
Hizkuntzak: okzitaniera deitzen zaio Okzitaniako mintzairari. Gaur egun, oso urritua dago. Hainbat dialekto ditu (biarnes, gaskoi, proventzera, aranera...), eta desberdintasun handiak daude batzuen eta besteen artean. Dialekto horietatik guztietatik, bakarra da ofiziala: aranera, Aran ibarrean. Okzitaniak hartzen dituen lurralde guztietan, beste zenbait hizkuntza mintzatzen dira: frantsesa, espainiera, katalana, italiera.
Biztanleak: 15,6 milioi inguru.
Erlijioak: katoliko, kalbinista.
Jakingarriak: Frantziako hegoalde ia osoa hartzen du Okzitaniak. Okzitaniaren mugak Frantziarenak gainditzen ditu: Italian ere badira okzitanieraz mintzo diren haranak (ipar-mendebaldean), eta Katalunian Aran ibarra ere Okzitaniaren parte da. Biarnok eta Gaskoiniak Euskal Herriarekin dituzten mugak ere eztabaidagai izan dira.
Transkripzioak: Okzitaniako zenbait leku izenek badute tradizio handiko euskal izena, batez ere Biarnokoek, eta hori erabiltzen da BERRIAn. Tradizio gutxiko euskal izenak ez dira hobesten (Lurda, Mendi-Marzana).

frantsesezokzitanierazbesterikeuskaraz
Abitain  Abitaine (Biarno)
Aix-en-ProvenceAis Aix-en-Provence
AnceArance Arhantze (Biarno)
Angous  Angastue (Biarno)
AramitsAràmis Aramitze (Biarno)
Arette  Ereta (Biarno)
ArlesArle Arles
Arrive  Arriba (Biarno)
Aspe (Valle d'Aspe)  Aspe (Biarno)
Autevielle  Autile (Biarno)
AvignonAvinhon Avignon
Baretous (Vallée de Baretous)  Baretos (Biarno)
Barlanes  Barlanes, Sarraltzune (Biarno)
BearnBearn/Biarn Biarno
BigorreBigòrre Bigorra
BordeauxBordèuBurdeosBordele
Boucau  Bokale
CamargueCamarga Camargue / Camarga
CannesCanas Cannes
CarcassoneCarcassona Carcasona
Carresse  Karrese
Castetnau-Camblong  Gazteluberri Bearno (Biarno)
Charre  Xarra (Biarno)
Clermont-FerrandClarmont Clermont-Ferrand
Dax  Akize
Escos  Ezkoze (Biarno)
Espiute  Azpilda (Biarno)
Eysus  Isuazi (Biarno)
FéasHias Inhasi (Biarno)
GascogneGasconhaGascuñaGaskoinia
Geüs (d'Oloron)  Ustasu (Biarno)
Guinarthe  Ginarte (Biarno)
Géronce  Jeruntze (Biarno)
Hastingues  Hastinga (Landak)
Issor  Izorra (Biarno)
Josbaigt  Josibaia (Biarno)
Labastide-Villefranche  Bastidaxarre (Biarno)
LandesLanasLandasLandak / Landes (Landetara, Landesetara...)
Lanne-en-Barétous  Landa (Biarno)
Lescar  Leskarre (Biarno)
LescunLescû Laskun (Biarno)
Lichos  Lixoze (Biarno)
LimogesLemòtges Limoges
LourdesLorda / LourdeLurdaLourdes
MaremneMaremna Maremne / Maremna
MarseilleMarselha Marseilla
Meritein  Meritiñe (Biarno)
MoneinMounégn Muneiñe (Biarno)
Mont-de-MarsanLo MontMendi-Marzana, MendimarzanaMont-de-Marsan
MontpellierMontpelhier Montpellier
Nabas  Nabarzi (Biarno)
NarbonneNarbona Narbona
NavarrenxNabarrènx Nabarrengose (Biarno)
NiceNiça/Nissa Niza
Oloron  Oloroe (Biarno)
Oloron-Sainte-MarieAuloron Oloroe-Donamaria (Biarno)
OrthezOrtès Ortheze (Biarno)
PauPau Paue
Peyrehorade  Peirahorada (Landak)
Préchacq-Josbaigt  Josibaia (Biarno)
RodezRodes Rodez
Saint-Goin  Sangoine (Biarno)
Saint-Vincent-de-TyrosseSènt-Bicèns San Bisentse (Landak)
Salies-de-BérnSalias/Salies Saliese (Biarno)
Sauveterre-de-BéarnSauvatèrra Salbaterra Bearno (Biarno)
SeignanxSeinautze Seinautze
Sus  Xütxe (Biarno)
TarbesTarba Tarbe
TarnosTarnosTernoseTarnose (Landak)
ToulonTolon Toulon
ToulouseTolosa Tolosa
ValenceValença Valence
Euskal Herria, -a

Herritarra: euskaldun
Izen ofiziala: Euskal Herria, País Vasco, Pays Basque
Erdal erak: Vasconia, Pays Basque, País Vasco, Basque Country
Saihestekoak: Euskalerria, Euzkalerria
Bilaketa azalpenetan:

-tik aurrera. Batzuetan, gehiegikeria da 'noiztik aurrera' idaztea, nahikoa baita 'noiz' adieraztea. Hego Euskal Herrian, ikusle gehien izaten den ordutegia 22:00etatik aurrera hasten da*[e.] Hego Euskal Herrian, ikusle gehien izaten den ordutegia 22:00etan hasten da.

Ahal Dugu. Podemosek Hego Euskal Herrian hartu duen izena.

deslokalizatu, deslokalizazio. Enpresez mintzatuz, alde egin, lekutu, lekuz aldatu, eraman. Deslokalizazioa da Hernandoren kezka nagusia. Enpresek alde egitea da Hernandoren kezka nagusia. Gero eta industria gehiago deslokalizatzen ari dira Euskal Herrian. Gero eta industria gehiago eramaten ari dira Euskal Herritik.

ebanjeliko 2. Eliza protestante batzuei dagokiena. Eliza ebanjelikoa zabaltzen hasia da Euskal Herrian. Ez da katolikoa, baizik eta ebanjelikoa.

errebalida. Hego Euskal Herrian, azterketa mota.

Euskalerriaren Adiskideen Elkartea, -a (Euskal Herriaren Adiskideen Elkartea*).

klimatologia. Klima aztertzen duen zientzia. Ez nahastu eguraldiarekin eta klimarekin. Klimatologiaren eraginez, fruituak gehiago heldu dira*[e.] Eguraldiaren eraginez, fruituak gehiago heldu dira. // Oso klimatologia leuna dugu Euskal Herrian*[e.] Oso klima leuna dugu Euskal Herrian.

maki (makis*). Mendiko gerrilla edo gerrillaria. Hala deitu zieten Ipar Euskal Herrian eta Frantzian nazien aurka borrokatu ziren gerrillariei, baita Francoren aurka mendira jo zutenei ere.

plaza. Ez erabili 'toki' edo 'lanpostu' adierazteko. Zahar etxeetan, 710 plaza gehiago ezarriko dituzte Ipar Euskal Herrian*[e.] Zahar etxeetan, 710 leku gehiago ezarriko dituzte Ipar Euskal Herrian.

[sigla] EHAK. /e-hatxe-a-ka/ Euskal Herrialdeetako Alderdi Komunista.

[sigla] EHBE. /e-hatxe-be/ Euskal Herriak Bere Eskola.

[sigla] EHE. /e-hatxe-e/ Euskal Herrian Euskaraz.

[sigla] EHZ. /e-hatxe-zeta/ Euskal Herria Zuzenean jaialdia.

2013-10-03 12:54:40
>
BERRIAn, tituluetan ez dugu aipatzen (ustezko) delitugileen nazionalitatea, zein-nahi ere den: berdin jokatzen dugu beti, aipatua Euskal Herrian jaioa izan nahiz kanpotik etorria izan. Gai honi dagokionez, hauxe zehaztu dugu gure estilo liburuan, Deontologia ataleko Bereizkeriarik gabeko tratamendua epigrafean:

Protagonisten etnia, erlijioa, jatorria eta kultura ez dira aipatuko informazioetan, non eta ez den ezinbestekoa albistea ulertzeko.

Etorkinek ez dute talde homogeneorik osatzen. Beraz, estereotipoak eta topikoak saihestu beharra dago. Hala, esaterako, ezin da identifikatu jatorri, etnia edo erlijio jakin bat jarrera fundamentalistekin, delituarekin edo gizarte arazoekin.
© Berria.eus - Euskal Editorea SM    •   Martin Ugalde kultur parkea, Andoain 20140
Telefonoa: 943-30 40 30  •   Faxa: 943-59 01 72  •  Posta elektronikoa: estiloliburua@berria.eus
webgunearen mapa