HIZTEGIA

A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z
 

E eguna, -a (D eguna*).

 

e-banking* e. Interneteko banku eragiketak.

 

e-book 1* e. liburu elektroniko, liburu digital.

 

e-book 2* e. (liburu) irakurgailu.

 

e-helbide* e. helbide elektroniko.

 

e-learning* e. ikaskuntza elektroniko.

 

e-mail* e. mezu elektroniko, posta elektroniko. E-mail bat bidali nion atzo*[e.] Mezu (elektroniko) bat bidali nion atzo. // Nire e-maila ez dabil*[e.] Nire posta (elektronikoa) ez dabil.

 

e-posta* e. posta elektroniko.

 

e-reader* e. (liburu) irakurgailu.

 

EAEko Toki Erakundeen Legea, -a. Laburturik, 'udal legea'.

 

eagle. Golfean, parraren azpitik bi kolpe jota. 'Bi (kolpe) gutxiago' ere erabil daiteke.

 

EasyJet.

 

ebakuatu. Gehienetan, aski da 'atera' edo 'hustu' erabiltzea. Sutea zabaldu baino lehen ebakuatu zituzten *[e.] Sutea zabaldu baino lehen atera zituzten. // Etxea ebakuatu behar izan zuten*[e.] Etxea hustu behar izan zuten.

 

ebakuntza gelatik igaro* e. operatu. Kiroletako klixe gogaikarria da. Aski da 'operatu'. Ebakuntza gelatik igaro behar izanez gero, lau hilabete egingo ditu jokatu gabe*[e.] Operatu behar izanez gero, lau hilabete egingo ditu jokatu gabe.

 

ebaluazio (ebaluaketa*).

 

ebanjeliko 1. Ebanjeliokoa, ebanjelioari dagokiona.

 

ebanjeliko 2. Eliza protestante batzuei dagokiena. Eliza ebanjelikoa zabaltzen hasia da Euskal Herrian. Ez da katolikoa, baizik eta ebanjelikoa.

 

ebanjelista 1. Protestantismoaren adar bateko kidea.

 

ebanjelista 2* e. ebanjelari. San Joan ebanjelaria.

 

eBay.

 

ebazpen (erresoluzio*).

 

ebola. Ebola birusak eraginiko eritasun kutsakorra. Letra xehez idazten da, baina birusaren izena, larriz. Ez dago tratamendurik ebola sendatzeko. Beraz, Ebola birusa ez hedatzea da erremedio bakarra.

 

Ebola, Zaire-Ebola, Sudan-Ebola, Boli Kosta-Ebola, Bundibugyo-Ebola. Virus motak. Letra larriz idazten dira.

 

eCall sistema. Autoetako sistema, istripurik izanez gero automatikoki larrialdi deia egiten duena.

 

ecstasy* e. estasi. Droga mota.

 

edangarri. h. edateko (on). Ur edangarririk ez dute astelehenaz geroztik*[e.] Edateko urik ez dute astelehenaz geroztik.

 

edari alkoholdun (alkoholdun edari*). Bourbon, gin, koñak, ron, tekila, vodka, whiski.

 

edizio. Alferrik erabiltzen da askotan. Donostiako Zinemaldiaren 50. edizioa*[e.] Donostiako 50. Zinemaldia. // Arco arte azokaren aurtengo edizioa ere kontserbadorea izango da*[e.] Arco arte azoka aurten ere kontserbadorea izango da.

 

edizio jarraitua, -a (edizio jarraia*).

 

edo, edota. Ez dira 'eta'-ren baliokideak. George Bush, Nelson Mandela edota Elizabeth Taylor ibili dira itsasontzi horretan*[e.] Esaterako, George Bush, Nelson Mandela eta Elizabeth Taylor ibili dira itsasontzi horretan. // Bidean, hainbat herrixka; bertzeak bertze, Donaixti, Larzabale edo Izpura *[e.] Bidean, hainbat herrixka; bertzeak bertze, Donaixti, Larzabale eta Izpura.

 

edukiera. Batzuetan, aski da 'kabitu', 'lekua izan'... Auto horrek edukiera handia du*[e.] Auto horrek asko kabitzen du. // Bostehun laguneko edukiera du aretoak*[e.] Bostehun lagunentzako tokia du aretoak.

 

efektu sekundario* e. nahi gabeko ondorio. Medikuntzan. Oraingo botikek nahi gabeko ondorio gutxiago dituzte.

 

egia. Berezkoa du '-a'. Egi osoa*[e.] Egia osoa.

 

egia izan. Ezezkoan ere, '-ela' erabili perpaus osagarrian. Ez da egia etorkinak dirua egin eta gero sorterrira itzultzeko datozenik*[e.] Ez da egia etorkinak dirua egin eta gero sorterrira itzultzeko datozela.

 

egia-oste (post-egia*, postegia*). Kultura politikoaz mintzatuz, egoera berezi bat, gertakari objektiboen gainetik emozioak eta sinesmen pertsonalak lehenesten dituena iritzi publikoa moldatzeko garaian.

 

egiatasuna. Ikus 'Deontologia' atala.

 

egiaztatu. Zerbait egiazkoa dela ikusi edo frogatu. Horrela zela baieztatu zuen kazetariak, baina egiaztatu gabe, eta orain jakin dugu gezurra zela.

 

egiletza. Neurriz erabiltzekoa da. ETAri leporatu zioten atentatuaren egiletza*[e.] ETAri leporatu zioten atentatua egin izana.

 

Egiluz. Ondarroako hondartza.

 

egitezko bikote* e. izatezko bikote.

 

egoera txarrean egon* e. gaizki egon, hondatua egon, (janaria) galdu. Futbol zelaia egoera txarrean zegoen*[e.] Futbol zelaia gaizki zegoen. // Etxea konpondu beharra daukagu, egoera txarrean egon baino lehen*[e.] Etxea konpondu beharra daukagu, hondatu baino lehen.

 

egongaitz. Eguraldiari buruz mintzatuz, 'aldakor' erabiltzen da. Eguraldi egongaitza*[e.] Eguraldi aldakorra.

 

Eguberri eguna, -a. Abenduaren 25a.

 

Eguberrietako loteria, Gabonetako loteria (loteria nazionala*).

 

egun-pasa. Izena eta adizlaguna. Egun-pasa ederra egin genuen. Txikitan, ia egunero joaten ginen hondartzara, egun-pasa.

 

egunak. Ikus 'Ortotipografia' atala.

 

egunen izenen laburdurak. Al. (astelehena), ar. (asteartea), az. (asteazkena), og. (osteguna), or. (ostirala), lr. (larunbata), ig. (igandea).

 

egunerokotasun. Egunerokoaren nolakotasuna. Ez erabili 'egunero' adierazteko. Egunerokotasunean izaten diren gorabeherak*[e.] Egunero izaten diren gorabeherak.

 

Egunsenti Urrekara (Aurora Dorada*). Greziako alderdia, eskuin muturrekoa.

 

eguzki sistema (Eguzki sistema*). Hona hemen eguzki sistemako planetak: Merkurio, Venus edo Artizarra, Lurra, Marte, Jupiter, Saturno, Urano eta Neptuno.

 

Eguzkia, -a. Izarren eta planeten izenak, letra larriz.

 

eguzkide. Eguzki irratiaren babeslea.

 

ehuna, berrehuna, hirurehuna...

 

ehunekoak eta milakoak. Ikus 'Ortotipografia' atala.

 

ehunka, milaka (ehundaka*). Izen bati dagokionean, mugagabean deklinatzen da izen hori, salbu distantzia, iraupena edo nolakotasuna adierazten denean. Milaka pertsonak ikusi dute. Handik milaka kilometrora. Milaka orduko lana. Milaka izarreko zerua.

 

Ehunmiliak, -ak (Ehunmilak*). Aralar eta Aizkorri inguruko mendi lasterketa.

 

EITBnet.

 

eite. Antza.

 

ejertzito* e. armada. Lur(reko) armada, itsas(oko) armada, aire(ko) armada.

 

Ekainaren 28a, -a. LGTBI Komunitatearen Nazioarteko Eguna.

 

ekhi. 2013an Bilbon sorturiko dirua.

 

Ekialde Hurbila, -a (Ekialde Erdia*, Ekialde Ertaina*). Arabiar Emirerri Batuak, Bahrain, Egipto, Irak, Iran, Israel, Jordania, Kuwait, Libano, Libia, Oman, Palestina, Qatar, Saudi Arabia, Siria, Turkia eta Yemen. Zenbaitek Afganistan ere sartzen du Ekialde Hurbilean.

 

Ekialde Urruna, -a. Filipinak, Indonesia, Japonia, Kanbodia, Korea, Laos, Malaysia, Myanmar, Siberiako ekialdea, Singapur, Taiwan, Thailandia, Txina eta Vietnam.

 

ekidin. h. eragotzi, saihestu. James Bond saiatuko da hori ekiditen*[e.] James Bond saiatuko da hori eragozten.

 

ekilibrista. Orekaria.

 

ekimen. Ekiteko ahalmena. Besterik adierazteko, erabili 'ekinbide', 'ekinaldi', 'talde', 'mugimendu' eta abar, zer esan nahi den.

 

ekin. Aditz laguntzaileak 'dio' sailekoa izan behar du. Buru-belarri ekin zuen erasoan*[e.] Buru-belarri ekin zion erasoari. // Gogor ekin zuen Israelgo Poliziak*[e.] Gogor ekin zion Israelgo Poliziak.

 

ekintza plan (txoke plan*, talka plan*).

 

ekipaia* e. bagaje.

 

ekipaje. h. bagaje.

 

ekobide (ekoduktu*). Animalientzat eginiko igarobidea, zirkulaziotik babesturik pasatu ahal izan daitezen. Batzuk zubi modukoak dira; beste batzuk, lurpeko tunelak eta abar.

 

Ekologistak Martxan (Ecologistas en Acción*, Ecologistes en Accio*).

 

ekonomialari, ekonomista (ekonomilari*).

 

ekozerga (ekotasa*). Ingurumenari kalte egiten dioten jardueren gaineko zerga.

 

ekuador 1* e. ekuatore. Irudizko zirkulua, Lurra bi zati berdinetan banatzen duena.

 

ekuador 2* e. erdi, erdialde. ACB liga ekuadorrera iritsi da*[e.] ACB liga erdialdera iritsi da.

 

El Diario Vasco (Diario Vasco*).

 

Eldorado (El Dorado*). Alegiazko hiria edo eskualdea, urrez betea.

 

ele bitan, ele biz (elebitan*, elebiz*).

 

eleaniztun (eleanitz*).

 

elektoralismo, elektoralista. Besterik kontuan hartu gabe hauteskundeei begira eginiko politika; jokabide horri dagokiona.

 

elektrizista* e. argiketari.

 

elementu kimikoak. Aktinio, aluminio, amerizio, antimonio, argon (argoi*), artseniko, astato, banadio, bario, berilio, berkelio, berun, bismuto, boro, bromo, burdina, disprosio, einstenio, erbio, eskandio, estrontzio, europio, eztainu, fermio, fluor (fluoro*), fosforo, frantzio, gadolinio, galio, germanio, hafnio, helio, hidrogeno, holmio, indio, iodo, iridio, iterbio, itrio, kadmio, kalifornio, kaltzio, karbono, kloro, kobalto, kobre, kripton (kriptoi*), kromo, kurio, lantano, lawrentzio, litio, lutezio, magnesio, manganeso, mendelevio, merkurio, molibdeno, neodimio, neon (neoi*), neptunio, nikel, niobio, nitrogeno, nobelio, osmio, oxigeno, paladio, platino, plutonio, polonio, potasio, praseodimio, prometio, protaktinio, radio, radon (radoi*), renio, rodio, rubidio, rutenio, samario, selenio, silizio, sodio, sufre, talio, tantalo, teknezio, telurio, terbio, titanio, torio, tulio, tungsteno, uranio, urre, wolfram (wolframio*), xenon (xenoi*), zerio, zesio, zilar, zink, zirkonio.

 

Elena Borboikoa, Cristina Borboikoa (Elena infanta*, Cristina infanta*). Espainiako errege Juan Carlos I.aren alabak.

 

eleniztun (eleanitz*).

 

Elexazar (Lexazar*, Lejazar*). Amurrioko aztarnategia.

 

Elias Kerejeta Zine Eskola.

 

Elikagai Bankua, -a (Elikagaien Bankua*).

 

Eliseo; Eliseoko jauregia, -a. Frantziako Errepublikako presidentearen egoitza. Eliseoko eledun Jerome Bonnefond mintzatu zen atzo.

 

Eliseoko Zelaiak, -ak. Eliseoko Zelaietako podiumera igo nahi du.

 

eliz auzitegiak. (fr: tribunal ecclésiastique; es: tribunal eclesiástico).

 

Eliza anglikanoa, Eliza katolikoa, Eliza ortodoxoa.

 

elkarbanatu* e. banatu.

 

elkarbizi* e. elkarrekin bizi.

 

elkarbizitza. Bizikidetza. Batzuetan, hode da perifrasira jotzea. Urteetako elkarbizitzak monotonia ekartzen du*[e.] Urteetan elkarrekin bizitzeak monotonia ekartzen du.

 

elkargo 2. Frantziako administrazioko egitura mota. Herri elkargoak, hirialde elkargoak, hirigune elkargoak.

 

elkarlaneko kontsumo (kontsumo kolaboratibo*). Kontsumo ohiturak aldatu nahi dituen eredu sozioekonomikoa, besteak beste trukatzea eta partekatzea oinarritzat hartzen duena.

 

elkarlotu* e. lotu.

 

Elkarrekin Podemos. Ahal Dugu-k, Ezker Anitzak eta Equok 2016an hauteskundeetarako harturiko izena.

 

Elkarri. 2006ko martxoan deseginiko mugimendua. Haren ondorengoa Lokarri da.

 

elkartrukatu* e. trukatu.

 

elkartruke* e. truke. Lehia eta elkartruke librearen kontra egiten du*[e.] Lehia eta truke librearen kontra egiten du.

 

Elorriaga. Debako hondartza.

 

eltxo tigre (tigre eltxo*).

 

elur jausi, elurbildu, elurbizi, elauso.

 

elurrauso* e. elauso.

 

emadazu (emaidazu*).

 

emagaldu. Inoren esanetan bakarrik erabiltzekoa. Hobe 'prostituta' edo 'sexu langile'. Gizon bat atxilotu dute Bilbon, emagaldu bati eraso eta lapurtu izana leporatuta*[e.] Gizon bat atxilotu dute Bilbon, prostituta bati eraso eta lapurtu izana leporatuta.

 

emaguzu (emaiguzu*).

 

emaiozu, emaiezu. Gainerakoetan, 'i' gabe. Emadazu, emaguzu.

 

Emakume Master Cup (Emakume Master kopa*).

 

Emakumeen Nazioarteko Eguna, -a (Emakume Langileen Nazioarteko Eguna*, Emakumearen Eguna*). Laburtu behar izanez gero, 'Emakumeen Eguna'.

 

emakumeenganako indarkeria* e. emakumeen aurkako / kontrako indarkeria, indarkeria matxista.

 

eman. Kontuz kalkoekin. Aldaketak eman dira gizartean*[e.] Aldaketak izan dira gizartean. Gizartea aldatu egin da. // Bestelako fenomenoak ere ematen dira gure artean*[e.] Bestelako fenomenoak ere izaten / gertatzen dira gure artean.

 

Emausko Trapuketariak, -ak (Emmaus*).

 

emendakin. Eranskina. Ez erabili 'zuzenketa' adierazteko.

 

emergentzia*, emerjentzia* e. larrialdi.

 

emisio 1. Uhinen bidez soinua edo irudia igortzea. ETBk ditu emisio eskubideak.

 

emisio 2. Gasak igortzea. Gas kutsagarrien emisioa debekatu nahi du.

 

emisora* e. irrati, kate, igorgailu. Donostiako eta Loiolako emisora historikoak 1961ean sortu zituzten*[e.] Donostiako eta Loiolako irrati historikoak 1961ean sortu zituzten. // Emisora berria jarriko dute, seinalea hobea izan dadin*[e.] Igorgailu berria jarriko dute, seinalea hobea izan dadin.

 

emititu. h. eman. Apirilean hasiko dira atal berriak emititzen*[e.] Apirilean hasiko dira atal berriak ematen.

 

emotikono. Karaktere grafikoak erabiliz sorturiko irudiak dira, aurpegi itxurakoak, emozioren bat adierazten dutenak. Mezu elektronikoetan eta Interneteko solasguneetan erabili ohi dira.

 

Endai. Ondarroako hondartza.

 

endosu, endosatu (endoso*). Finantzetan bakarrik erabiltzekoak.

 

enegarren. Matematiketan bakarrik erabiltzekoa. Bestela, erabili 'hamaikagarren'.

 

enfrentamendu* e. borroka, istilu, liskar. Gutxienez 25 pertsona hil ziren atzoko eraso eta enfrentamenduetan*[e.] Gutxienez 25 pertsona hil ziren atzoko eraso eta borroketan. // Soldadu gehiago bidaliko dituzte enfrentamendu gehien izan ohi den lekuetara*[e.] Soldadu gehiago bidaliko dituzte liskar gehien izan ohi den lekuetara.

 

engaiamendu. Konpromisoa.

 

engaiatu. Konprometitu.

 

engantxatu* e. kateatu, katigatu, harrapatu. Heroinarekin engatxatua zegoen*[e.] Heroinak kateatua zeukan.

 

enkaputxatu* e. kaputxadun.

 

enkarguz. h. eskaturik. La Fontaineren alegiak ere itzuli zituen, Audenen enkarguz*[e.] La Fontaineren alegiak ere itzuli zituen, Audenek eskaturik.

 

enkartelada 1* e. afixak ezarri, kartelak jarri.

 

enkartelada 2* e. kartelada. Ostiralero bezala, kartelada egingo da 20:00etan, Bulebarrean.

 

Enkarterriko asto, euskal asto (Enkarterrietako*).

 

enklabe. Barrendegia.

 

enkoadernatu* e. azaleztatu.

 

enkriptatu* e. zifratu.

 

Ennahda (An-Nahda*, Al Nahda*). Tunisiako alderdi islamista moderatua.

 

enpaketatu* e. paketatu.

 

enparantza. h. plaza.

 

enplegu tasa (okupazio tasa*).

 

enplegua erregulatzeko dosier, enplegua erregulatzeko espediente (ERE*). Eufemismoa da: lanpostuak gutxitzeko edo lanaldiak laburtzeko dosierra izan ohi da. Laburturik, 'erregulazio espediente' edo 'erregulazio dosier'.

 

enpoderamendu* e. ahalduntze, ahaldun egite, jabekuntza, jabetze...

 

enpoderatu* e. ahaldundu, boteretu, jabetu.

 

enpresa libreko ekonomia.

 

enpresaburu, enpresari.

 

enpresak. Ikus 'Onomastika' atala.

 

ente publiko* e. telebista publiko.

 

entrenamendu (entrenamentu*).

 

entrenatu. Entrenatzaileak entrenatu egiten ditu jokalariak, baina jokalariak entrenatu egiten dira. Gogor entrenatu dugu jokalari guztiok azken bolada honetan*[e.] Gogor entrenatu gara jokalari guztiok azken bolada honetan.

 

entsegu, saio (entsaio*). Dantza emanaldiaren entsaioa*[e.] Dantza emanaldiaren entsegua.

 

entxufe izan* e. aldaba onak eduki.

 

entzulego* e. entzuleak, entzuleria.

 

entzungai. Gehiegi erabiltzen da. Ipar Euskal Herriko musika entzungai izango da Bilbon larunbatean*[e.] Ipar Euskal Herriko musika izango da Bilbon larunbatean.

 

entzutegi* e. auzitegi. Probintzia entzutegia*[e.] Probintzia auzitegia. // Espainiako Entzutegi Nazionala*[e.] Espainiako Auzitegi Nazionala.

 

enumerazioak eta zerrendak. Ikus 'Idazkuntza' atala.

 

enumerazioetako ordena. Ikus 'Ortotipografia' atala.

 

epaiketa fartsa* e. sasi-epaiketa.

 

epaile talde misto (eskabinatu*). Justizia sisteman, epaile profesionalek eta ez-profesionalek osaturiko epaimahaia. 'Bitariko epaile talde' ere erabil daiteke.

 

epaitegi motak. Adingabeen epaitegiak, administrazioarekiko auzietako epaitegiak, bake epaitegiak, espetxeratuen zaintzako epaitegiak, familia epaitegiak, guardiako epaitegiak, Herri Kontuen Euskal Epaitegia (EAE), instrukzio epaitegiak, lan (arloko) epaitegiak, lehen auzialdiko epaitegiak, merkataritza (arloko) epaitegiak, zigor (arloko) epaitegiak.

 

epaitegietara jo* e. auzitara jo.

 

epe laburrean*, epe laburrera* e. aurki, laster, luze gabe.

 

epe luzera begira* e. luzera begira.

 

era geologikoak. Letra larriz idazten dira: Era Arkearra, Paleozoikoa edo Era Primarioa, Mesozoikoa edo Era Sekundarioa (aldiak: Triasikoa, Jurasikoa eta Kretazeoa), Era Tertziarioa eta Era Kuaternarioa.

 

erabakigune (erabaki gune*).

 

erabakior* e. erabakigarri.

 

eragindako sute* e. nahita piztutako sute.

 

eragotzi. Zerbait egiten ez utzi. Ez nahasi 'saihestu'-rekin. Espainiako Gobernuak ezingo du saihestu katalanek beren iritzia ematea*[e.] Espainiako Gobernuak ezingo du eragotzi katalanek beren iritzia ematea.

 

eraikin. Etxea.

 

eraikuntza. Eraikitzeko artea eta teknika.

 

erail (erahil*).

 

erailketa (asesinato*, asasinatze*). Zuzenbideko 'asesinato' (es) / 'assassinat' (fr) terminoa adierazteko, 'erailketa' erabiltzen da; 'homicidio' (es) / 'homicide' (fr) terminorako, 'giza hilketa'. Hizkera arruntean, 'hilketa' erabili ohi da.

 

erakartze efektu (dei efektu*).

 

erakunde arteko (erakundearteko*, erakunde-arteko*).

 

erakundeak eta elkarteak. Ikus 'Onomastika' atala.

 

erakusketak. Ikus 'Onomastika' atala.

 

eranskailu* e. itsasgarri. Euskaltzaindiaren Hiztegian jasoa dago 'eranskailu'. BERRIAk ez du erabiliko. Modan dago autoetan eranskailuak jartzea*[e.] Modan dago autoetan itsasgarriak jartzea.

 

erantzukizun (erantzunkizun*). Batzuetan, alferrik erabiltzen da. Al-Qaedak bere gain hartu zuen atentatuaren erantzukizuna*[e.] Al-Qaedak bere gain hartu zuen atentatua.

 

erantzukizun penal (ardura penal*). Auzitegi Konstituzionalak ardura penalaz ohartarazi die Forcadelli eta Puigdemonti*[e.] Auzitegi Konstituzionalak erantzukizun penalaz ohartarazi die Forcadelli eta Puigdemonti.

 

erantzule 1. Zerbaiten ondorioei erantzun beharra daukana. Presidentea da gobernuaren politikaren erantzule nagusia.

 

erantzule 2. Batzuetan, eufemismoa da, 'errudun'-en ordez erabilia. Papa Wemba etorkinen trafikoaren auzian erantzulea dela ebatzi du epaileak*[e.] Papa Wemba etorkinen trafikoaren auzian erruduna dela ebatzi du epaileak.

 

Erasmo Rotterdamgoa, -a (Erasmus*, Erasme*).

 

Erasmus programa.

 

eraso (erasotu*). Esaldian ondo josteko, 'norbaiti edo zerbaiti eraso' erabili. Emaztea eraso zuen*[e.] Emazteari eraso zion.

 

erasokor. Oldarkorra.

 

Erasote ibaia. Sorburutik Leitzaraino, Erasote ibaia da; hortik aurrera, Leitzaran.

 

Eraztun Berdea, -a. Gasteizko parke multzoa.

 

erbeste, erbesteratu (herbeste*).

 

erdaltzale, euskaltzale.

 

erdi 1. Aurretik pluraleko erreferentea izanez gero, pluralean deklinatzen da 'erdi'. Orobat 'heren', 'laurden' eta horrelako gainerakoekin. Etsamina arretaz egin arren, galderen erdia ahaztu zaio*[e.] Etsamina arretaz egin arren, galderen erdiak ahaztu zaizkio. // Herritarren heren bat ez dago ados*[e.] Herritarren herenak ez daude ados.

 

erdi 2. Erdi lo dago. Erdi negarrez utzi zuen.

 

Erdi Aro (Ertaro*).

 

erdi bana (erdibana*).

 

erdi prezio (prezio erdi*). Prezio erdian erosi zuen*[e.] Erdi prezioan erosi zuen.

 

erdi-punta (punta-erdi*). Futbolean.

 

Erdialdeko Amerika (Ertamerika*). Mexiko eta Kolonbia arteko lurraldeak hartzen ditu: Belize, Costa Rica, El Salvador, Guatemala, Honduras, Nikaragua eta Panama. Hona hemen Erdialdeko Amerikako zenbait leku: Aingira uhartea (Anguila*, Anguilla*), Antilla Handiak, Antilla Txikiak, Bahama Handia uhartea, Curaçao, Dariengo golkoa, Haizealdeko uharteak (islas de Barlovento*, îles du Vent*, Leeward Islands*), Haizearen pasaia (paso de los Vientos*, passage du Vent*, Windward Passage*), Haizebeko uharteak (islas de Sotavento*, îles Sous-le-Vent, Leeward Antilles*), Hispaniola uhartea (La Española*), Hondurasko golkoa, Mexikoko golkoa, New Providence uhartea (Nueva Providencia*), Panamako golkoa, Sierra Madre mendikatea.

 

Erdialdeko Mendigunea, -a (Massif Central*, Mazizo Zentrala*). Frantziako erdialdeko eta hegoaldeko eskualdea.

 

erdibideko zuzenketa (zuzenketa transakzional*).

 

Erdiko hondartza (plage du Centre*). Bidarteko hondartza.

 

erditik kendu. h. paretik kendu.

 

erditu. Kontuz esaldia jostean. Hiru ume erditu zituen*[e.] Hiru umez erditu zen.

 

Ereaga. Getxoko hondartza.

 

eredugarri 1. Ereduzkoa. Prosa eredugarria.

 

eredugarri 2* e. zentzagarri. Zigor eredugarria ezarri zioten, eta beldurra zabaldu zen herrian*[e.] Zigor zentzagarria ezarri zioten, eta beldurra zabaldu zen herrian.

 

EreiNeskatilak (EreiNESKATILAK*).

 

eritropoietina. Gehienetan, sigla erabili ohi da: EPO.

 

Erize, Victor (Erice*).

 

erlatibozko perpausak. Ikus 'Idazkuntza' atala.

 

Erletxe, Erletxeta (Erletxes*).

 

erliebe. Goi erliebeak, behe erliebeak.

 

Ermitagaña. Iruñeko auzoa. Deklinatzean, ez du galtzen 'a'. Ermitagañako festak.

 

ernalkuntza lagundua (lagundutako ernalkuntza*, lagunduriko ernalkuntza*).

 

Erorien Harana, -a (Valle de los Caídos*).

 

erorikoa izan*, erorikoa jasan* e. erori. Eskalatzaileak 200 metroko erorikoa izan zuen*[e.] Eskalatzailea 200 metrotik erori zen.

 

eroskeria (kohetxo*). Eroskeriagatik eta iruzurragatik auzipetu dute Kim Un-Yong, NOPeko presidenteorde ohia.

 

erosteko ahalmen, erosahalmen.

 

errabino (rabi*).

 

erradiazio.

 

erradioaktibitate, erradioaktibo.

 

erraldoiak eta buruhandiak, erraldoiak eta kilikiak.

 

erran, erraten (erraiten*).

 

erratu. Huts egin. Aditz laguntzailea 'nork' sailekoa du. Katolikoen sinesmenen arabera, aita santua ez da sekula erratzen*[e.] Katolikoen sinesmenen arabera, aita santuak ez du sekula erratzen.

 

Errauskine, Mari Errauskin (Errauskiñe*).

 

erraustegi, errauskailu. Errausteko instalazioa edo labea.

 

errealitate bihurtu* Alferrikako itzulia da. Inoiz baino zailagoa da eliteen ametsa errealitate bihurtzea*[e.] Inoiz baino zailagoa da eliteen ametsa betetzea.

 

errealizadore, errealizazio. Zinemari eta telebistari buruz mintzatuz erabiltzen dira.

 

errebalida. Hego Euskal Herrian, azterketa mota.

 

errebantxa. Kiroletan bakarrik erabiltzekoa. Beste hitz batzuk ere badira, hala nola 'ordaina', 'ordainekoa', 'kitarakoa'.

 

errebeldian epaitu* e. auzi-ihesean epaitu. Auzi-ihesean epaitu dute, ez baita agertu auzitegira.

 

errebisionismo, errebisionista.

 

erredundantziak. Ikus 'Idazkuntza' atala.

 

erreferendum. Euskaltzaindiaren Hiztegian 'referendum' ere ageri da. BERRIAk 'erreferendum' erabiliko du.

 

Erreferendumaren Legea, -a (Erreferendum Legea*).

 

errefortzu. Administrazioaz eta enpresez mintzatuz, premialdietan zerbitzua indartzeko jartzen diren indargarriak.

 

errefraktario* e. erregogor. Material errefraktarioa*[e.] Material erregogorra.

 

errefuxiatu. h. iheslari.

 

Errege eguna, -a. Urtarrilaren 6a.

 

Errege eguneko loteria, Erregeetako loteria (Haurraren loteria*, Umearen loteria*, Niñoko loteria*).

 

Errege Katolikoak* e. Errege-Erregina Katolikoak.

 

Errege Kopa.

 

Errege magoak, Erregeak. Baltasar errege magoa.

 

Errege magoen desfilea, -a (kabalgata*).

 

errege opil (errosko*, rosko*).

 

Errege-etxettoko hondartza (Pavillon Royal*). Bidarteko hondartza.

 

erregimen (errejimen*).

 

erregina. Erregin bat*[e.] Erregina bat.

 

erregio. Eskualdea.

 

erregionalismo, erregionalista.

 

erregularizatu, erregularizazio. Araupetu; araupetzea.

 

erregulatu 1. h. arautu.

 

erregulatu 2. h. egokitu, doitu.

 

erreguzko eskaera (komisio errogatorio, batzorde errogatorio*).

 

errehabilitazio 1. Medikuntzan erabiltzekoa. Egunero egiten dut errehabilitazioa, medikuak esan bezala. Droga utzi, eta errehabilitazioan dabil orain.

 

errehabilitazio 2* e. zaharberritze, berritze... Etxearen errehabilitazioa*[e.] Etxea zaharberritzea.

 

errei* e. bide, lerro. Hiru erreiko errepidea egitea erabaki dute*[e.] Hiru bideko errepidea egitea erabaki dute. Hiru lerroko errepidea egitea erabaki dute.

 

erreibindikatu, erreibindikazio (errebindikatu*).

 

errejent. Pastoralaren zuzendaria.

 

errekopa. Txapelketa mota.

 

errekor, errekordun (record*). Marka, markaduna.

 

errekordun (recordman*, recordwoman*).

 

errekortadore*, errekortari* e. izkingile.

 

errekrutatu (erreklutatu*).

 

errekurritu* e. -ra jo, helegitea / errekurtsoa jarri / aurkeztu / egin. Erabaki hori salatzeko, Lorden Ganberara errekurritu zuten giza eskubideen aldeko elkarteek*[e.] Erabaki hori salatzeko, Lorden Ganberara jo zuten giza eskubideen aldeko elkarteek.

 

errekurtso 1. Helegitea. Errekurtsoa aurkeztu, errekurtsoa egin, errekurtsoa jarri.

 

errekurtso 2* e. baliabide, bitarteko.

 

errekusatu* e. arbuiatu, errefusatu. Epaimahaia errekusatzeko arrazoia*[e.] Epaimahaia errefusatzeko arrazoia.

 

errelato* e. kontakizun, narrazio. Errelatoak gertatutakoari buruzko interpretazio bat baino gehiago daudela onartu beharko du*[e.] Kontakizunak gertatutakoari buruzko interpretazio bat baino gehiago daudela onartu beharko du.

 

errelebu* e. txanda. Txandakako igeriketa proba.

 

erreminta (herraminta*).

 

erremonte. Pilota jokoa. Tresna, berriz, saskia edo xistera da.

 

Errenazimentua, -a. Europako historian, Erdi Aroaren ondoko garaia, mundu klasikoaren inguruko interesa piztu zenekoa.

 

errenta 1. Mozkina. Jokoa ez da errenta.

 

errenta 2. Alokairua. Errentan ipini dute etxea.

 

errenta 3* e. alde. Kiroletan, ez erabili 'alde' adierazteko. Bigarren zatian, bost golen errenta lortu zuten etxekoek*[e.] Bigarren zatian bost golen aldea lortu zuten etxekoek. // Bi segundoren errentari eutsi zion Ermukoak*[e.] Bi segundoren aldeari eutsi zion Ermukoak.

 

erreparazio. Ordaina. Indarkeriaren eta torturen biktimei zor zaien erreparazioa.

 

errepasatu. Gogoan izan beste esamolde hauek ere: 'begiratu bat egin', 'begiratu bat eman', 'berriz aztertu'.

 

errepaso bat eman, errepasoa egin.... Ez ahaztu badirela beste esapide batzuk ere hori adierazteko: 'begiratu bat eman', 'gainbegiratu bat egin', 'gaingiroki begiratu'...

 

errepide mapa. Zenbait prozesu politikotan, jarraibideak zehazteko plana. Palestinako Aginte Nazionaleko buruzagiekin bilduko dira, errepide mapa bultzatzeko. PSE-EEk ez du onartuko Jaurlaritzak bere errepide mapa inposatu nahi izatea.

 

errepideak moztu. h. errepideak itxi, errepideak hetsi, errepideak trabatu. N-113 eta A-4010 errepideak moztuta, urak hartu dituelako*[e.] N-113 eta A-4010 errepideak itxita, urak hartu dituelako.

 

errepikagailu* e. hedagailu. Telebista errepikagailuetan antenak jarriko dituzte Euskaltelek eta Iberbandak*[e.] Telebista hedagailuetan antenak jarriko dituzte Euskaltelek eta Iberbandak.

 

errepikapenak. Ikus 'Idazkuntza' atala.

 

erreportaje (erreportaia*).

 

errepositorio. Dokumentu, argazki, bideo edo bestelako objektu digitalen gordailua, haiek biltzeko eta kontsultagai jartzeko egina. Youtube bideo errepositorio bat da.

 

errepresio. Gogoan izan 'zapalketa' eta 'zapalkuntza' ere.

 

erreprodukzio sozial. Soziologiako terminoa. Ez nahasi ugalketarekin.

 

Errepublika Martxan. Frantziako alderdi politikoa. Laburturik, 'Martxan'.

 

errepublikano, errepublikazale (errepublikar*). Irlandakoak eta Ameriketako Estatu Batuetakoak errepublikanoak dira, ez errepublikazaleak.

 

Errepublikanoak, -ak (Les Republicans*). Frantziako alderdi politiko eskuindarra. Ezezko botoa eman zuten Errepublikanoek.

 

Errepublikaren Aldeko Unibertsitateak, -ak (Univertsitats per la Republica*).

 

Errepublikaren Eguna, -a. Frantziako jaia, uztailaren 14a.

 

erreserbatu. Diagnostikoak ez dira 'erreserbatuak': 'diagnostiko zehaztugabeak' dira.

 

erreskatatu. Gehienetan, aski da 'onik atera' edo 'salbatu'.

 

erreskate 1. Gehienetan, aski da 'salbamendu' edo 'salbatzeko lan'. Erreskate taldeak atera zuen handik*[e.] Salbamendu taldeak atera zuen handik.

 

erreskate 2. Gehienetan, aski da 'bahisari'. Ez dute erreskaterik ordaindu nahi*[e.] Ez dute bahisaririk ordaindu nahi.

 

erret* e. errege, erregina. Erret dekretua*[e.] Errege dekretua. // Ingalaterrako errege familia*[e.] Ingalaterrako erreginaren familia.

 

Erretegiko hondartza; Erretegia, -a. Bidarteko hondartza.

 

erretenitu* e. atxiki. Atxilotu baino lehen, aireportuan erretenitu zituzten*[e.] Atxilotu baino lehen, aireportuan atxiki zituzten.

 

erretentzio 1* e. atxikipen. Ekonomian.

 

erretentzio 2* e. ilara, auto ilara. Zirkulazioan.

 

erretiratu (jubilatu*).

 

erretiroa aurreratu, erretiro aurreratua (aurre-erretiroa*).

 

erretiroa hartu.

 

erretratu, erretratugile (erretrato*).

 

erretreta. Erretiroa. Erretretan sartu, erretreta hartu.

 

erretrospektiba* e. atzera begirako. Constantin Brancusiren atzera begirako zabala paratuko dute Londresen.

 

errezel (errido*, erridau*, kortina*).

 

errezitaldi* e. errezital, irakurraldi, emanaldi...

 

erridau* e. errezel.

 

errifle (rifle*).

 

errinozero (errinozeronte*).

 

erritmo onean* e. bizi(-bizi), (nahiko) arin, bizkor... Ekoizpenak erritmo onean egin zuen gora Araban eta Gipuzkoan*[e.] Ekoizpenak bizkor egin zuen gora Araban eta Gipuzkoan.

 

erritmoa. Ikus 'Idazkuntza' atala.

 

erritu, erritual, erritualizatu, erritualizazio (errito*).

 

errodadore* e. ordokilari. Txirrindularitzan.

 

errodaje 1. Autoez mintzatuz, piezak egokitzeko ibilaldi berezia.

 

errodaje*, errodaia 2* e. filmatze, filmaketa. Gidoirik ez zegoenez, ezusteak izan zituzten errodaian*[e.] Gidoirik ez zegoenez, ezusteak izan zituzten filmatu bitartean / filmaketan.

 

errodaje*, errodaia 3* e. ibili, ibiltze. Sasoian jartzeko, errodajea falta zaio*[e.] Sasoian jartzeko, ibiltzea falta zaio.

 

errodatu* e. filmatu.

 

Errolanen Arraila, -a (Brecha de Rolando*, Brèche de Roland*). Pirinioetako mendi lepo bat da.

 

errolda agiri, errolda ziurtagiri (erroldatze ziurtagiri*).

 

Erromako apezpiku edo Erromako gotzain. Eliza katolikoan, aita santua.

 

Erromako zazpi muinoak. Aventino muinoa edo Aventino; Eskilino muinoa edo Eskilino; Kapitolino muinoa edo Kapitolino; Kirinal muinoa edo Kirinal; Palatino muinoa edo Palatino; Viminal muinoa edo Viminal; Zelio muinoa edo Zelio.

 

Erromandiako Itzulia, -a (Romandiako Tourra*).

 

Erromardia, -a (Erromardie*). Donibane Lohizuneko hondartza.

 

Erromatar Inperioa, -a.

 

erromintxela. Ijito euskaldunen mintzaera.

 

erropa* e. arropa.

 

errosario* e. arrosario.

 

errotonda* e. biribilgune.

 

erru. Ez erabili 'ondorio' adierazteko. Laboreen garestitzearen errua da prezioen igoera*[e.] Laboreak garestitu izanaren ondorioa da prezioen igoera.

 

errublo (rublo*).

 

errugabetasun presuntzioa. Ikus 'Deontologia' atala.

 

errugbi, errugbilari (rugby*). Jokaldiak aipatzeko, kontuan izan hitz hauek: 'alboko sakea' (touche*), 'drop' edo 'punpa lasterra', 'entsegua emendatua', 'entsegu emendioa' (transformaketa*), 'entsegua', 'haga', 'multzoa' (poule*), 'plakatua', 'uztartzea', 'uztartze bildua', 'uztartze irekia', 'uztartze laxoa', 'uztartzea' (mele*), 'zigor kolpea' edo 'gaztigu ostikoa'. Errugbilariak 1., 2. edo 3. lerrokoak dira, atzelariak, gibelekoak, harroinak, hegalekoak, hiru laurdenetakoak, joko zabaltzaileak, orpokatzaileak edo ostikatzaileak edo aztalkariak, uztartze erdiak (mele erdikoa*). Zazpiko errugbia.

 

errupia (rupia*).

 

Errusiako Inperioa, -a (Errusiar Inperioa*).

 

errusiazale (errusiarzale*, errusozale*).

 

errusofobia, errusofobo (errusiafobia*, errusiafobo*).

 

ertain. Batzuetan, egokiagoak dira 'erdiko' eta 'tarteko'.

 

Ertzaintza, ertzain. Erakundearen izena, letra larriz; kideak, xehez. Ertzaintzako bi kide. Bi ertzain.

 

Ertzilla, Alonso (Alonso de Ercilla*).

 

esadazu (esaidazu*).

 

esaguzu (esaiguzu*).

 

esaiozu, esaiezu. Gainerakoetan, 'i' gabe. Esadazu, esaguzu.

 

esajeratu (exajeratu*, exageratu*).

 

esajerazio (exajerazio*, exagerazio*). h. ahoberokeria, gehiegikeria.

 

esaldi hautsiak. Kontuz esaldiak osatzean, zati guztiak ondo josi behar baitira. Biak prest daude subiranotasunaz NBEren plan berria onartzeko*[e.] Biak prest daude subiranotasunari buruz NBEk eginiko plana onartzeko. // Estrategikotzat jo du euskararen erabilera astialdian*[e.] Estrategikotzat jo du euskara astialdian erabiltzea.

 

esaldiaren antolamendua. Ikus 'Idazkuntza' atala.

 

esaldiaren ordena. Ikus 'Idazkuntza' atala.

 

esanguratsu. Ez erabili 'handi' adierazteko. Igoerarik esanguratsuena Gamesako Eolikak izan du*[e.] Igoerarik handiena Gamesako Eolikak izan du.

 

esbastika* e. svastika.

 

escrache. Protesta mota.

 

Escudero, Francisco (Eskudero*).

 

eserialdi (eseraldi*).

 

esfortzu. Gehienetan, aski da 'ahalegin' edo 'eginahal'.

 

esistitu* e. existitu.

 

eskabadora* e. hondeamakina.

 

eskaini. Gehiegi erabiltzen da. Dantzariek 15 minutuko saio bana eskainiko dute*[e.] Dantzariek 15 minutuko saio bana egingo dute. // Irratsaioan, solasaldia eskainiko dute zinema adituek*[e.] Irratsaioan, solasean ariko dira zinema adituak.

 

Eskalda (Escalda*).

 

Eskandinavia (Eskandinabia*).

 

eskaneatu. Eskanerretik pasatu.

 

eskaner (scanner*).

 

eskaut (scout*).

 

eskegi. Ez erabili 'Interneten jarri / kargatu' esateko. Interneten musika eta filmak eskegitzeari buruzko lege proposamena*[e.] Interneten musika eta filmak jartzeari buruzko lege proposamena.

 

esker. Ondorio onekin lotzen da '-ri esker' esamoldea, ez ondorio txarrekin. Horri esker dira hain pobreak*[e.] Horren ondorioz dira hain pobreak.

 

esketx (sketch*).

 

eski. Eski motak: eski alpinoa, eski artistikoa, eski akrobatikoa, eski nordikoa, eslaloma, eslalom erraldoia, eslalom supererraldoia, iraupen eskia, jaitsiera, mendiko eskia (eski alpinismo*), pistako eskia, pistatik kanpoko eskia. Eskiari dagozkion zenbait hitz:. elurra kentzeko makina, elurra zanpatzeko makina, igogailu, finkagarri, 'forfait', haurrentzako teleaulki, makila, teleaulki, telekabina, teleski.

 

eski jauziak. Neguko olinpiar kirola.

 

esklabo, esklabotasun, esklabotza (esklabu*).

 

eskola magistral (master class*).

 

eskola ume.

 

eskolarteko. Eskolarteko Bertsolari Txapelketa.

 

eskolaurre.

 

eskomulgatu* e. eskumikatu.

 

eskrima (esgrima*). Ezpata jokoa.

 

esku bizikleta (handbike*).

 

esku hartu. Bereiz idazten da.

 

esku hartze, esku hartze. Aditza izan zein izena izan, marrarik gabe. Kasko urdinek esku hartzea nahi du. Esku hartze publikoak salbatu zuen enpresa.

 

esku huska, esku hutsik.

 

esku libreko telefono, esku libreko. Esku librekoarekin ari nintzenez, ez zidaten isunik jarri.

 

esku-. Hona hemen 'esku(-)' duten zenbait hitz elkartu. Esku-argi, eskubaloi, esku bizikleta, esku bonba, eskuburdina, eskudiru, esku eskailera, esku freno, esku galga, esku granada, eskujoko (malabar*), eskulan, eskulangile, eskulangintza, eskularru, eskuleku, eskuliburu, eskuohe, eskuoihal, eskuorri, eskupaper, esku pilota, eskusoinu, eskutoki, eskutrapu, eskuzapi, esku-zarta, esku-zartaka, eskuzerra, eskuzorro.

 

eskualdeak. Arabako eskualdeak: Aiaraldea (-a), Añana, Arabako Errioxa, Arabako lautada, Gorbeialdea (-a), Mendialdea (-a), Trebiñu. Arabako kuadrillak: Agurain, Aiaraldea (-a), Añana, Arabako Errioxa, Arabako Mendialdea (-a), Gasteiz, Zuia. Bizkaiko eskualdeak: Arratia, Busturialdea (-a), Durangaldea (-a), Enkarterri (Bilbo ezkerraldea [-a], Enkarterriko haranak), Hego Uribe, Lea-Artibai, Mungialdea (-a), Orozko, Txorierri, Uribe Kosta. Gipuzkoako eskualdeak: Debarroa (-a) [Debabarrena (-a), Debagoiena (-a)], Donostia-Beterri, Goierri, Oiartzualdea (-a), Tolosaldea (-a), Urola Kosta. Lapurdiko eskualdeak: BAM, Lapurdi Beherea (-a), Lapurdi Ekialdea (-a), Lapurdi Erdialdea (-a), Lapurdi Garaia (-a), Lapurdiko Itsas Hegia (-a). Nafarroa Behereko eskualdeak: Agaramont, Amikuze, Arberoa (Arbela*), Baigorri-Ortzaize, Garazi, Oztibarre. Nafarroa Garaiko merindadeak: Erriberri, Iruñea (-a), Lizarra, Tutera, Zangoza. Zuberoako eskualdeak: Arbaila, Basabürüa (-a), Pettarra (-a). Barrendegiak: Uda / Trebiñu, Villaverde Turtzioz.

 

eskuater. Etxe okupatzailea.

 

eskubaloi. Hauek dira jokalariak: atezaina, pibotea, erdikoa, albokoak (2), hegalak (2).

 

Eskubide Sozialen Europako Pilarea, -a. Laburturik, 'Pilare Soziala'.

 

eskuin mutur, eskuin muturreko. Eskuin muturra Brandenburgoko eta Saxoniako ganberetan sartu da.

 

Eskuinaldea, -a. Bilbo inguruko zenbait udalerri hartzen ditu: Berango, Derio, Erandio, Getxo, Larrabetzu, Leioa, Lezama, Loiu, Sondika, Zamudio.

 

eskultore (eskultoregile*, eskulturagile*, eskulturgile*).

 

eskuter (scooter*). Hirian ibiltzeko motoa.

 

eskutik. Egokia da 'norbaiten bidez' esateko, baina gehiegi erabiltzen da: premiarik gabe idazten denean, moteldu egiten du esaldia. Elkar argitaletxearen eskutik eman da argitara*[e.] Elkar argitaletxeak eman du argitara.

 

eslalom (slalom*).

 

eslogan. Euskaltzaindiaren Hiztegian 'eslogan' eta 'slogan' ageri dira. BERRIAk 'eslogan' erabiliko du.

 

esmokin. Euskaltzaindiaren Hiztegian 'esmokin' eta 'smoking' ageri dira. BERRIAk 'esmokin' erabiliko du.

 

Esne Bidea, -a (esne bidea*).

 

esnifatu. Sudurretik droga sartu. Argotean, 'sudurretik jan', 'sudurra zikindu'.

 

esnob, esnobismo (snob*).

 

espageti (spaghetti*). Baina 'spaghetti western'.

 

Espanya i Catalans (Espainia eta Katalanak*). Kataluniako elkartea.

 

esparru juridiko (marko juridiko*).

 

espazio zunda (sonda espazial*). Espero bezala, sonda espaziala gaur sartu da Jupiterren orbitan*[e.] Espero bezala, espazio zunda gaur sartu da Jupiterren orbitan.

 

espaziontzi (espaziuntzi*). Euskaltzaindiaren Hiztegian, 'espazio ontzi' eta 'espazio-ontzi' ageri dira. BERRIAk hitz bakarrean idatziko ditu horrelako guztiak. Ikus 'ontzi' sarrera.

 

espediente. Diziplina espedientea, enplegua erregulatzeko espedientea.

 

esperantza, itxaropena, gogoa, aukera. Singularrean erabiltzen dira. Esperantzak galtzea da okerrena*[e.] Esperantza galtzea da okerrena. // Filma ikusteko gogoak zituen*[e.] Filma ikusteko gogoa zuen.

 

espero izan. Auzia laster argitzea espero dute. Auzia laster argituko dela espero dute.

 

espezialista, espezialitate, espezializatu, espezializazio.

 

espiatu. Zelatatu.

 

espioi, espioitza (espia*).

 

esplotazio 1. h. ustiatze, ustiapen.

 

esplotazio 2. h. zapalkuntza.

 

esplotazio 3* e. haztegi.

 

esponsor* e. babesle.

 

esposaketa* e. erakusketa.

 

esposatu. Ezkondu. Beraz, ez erabili 'erakutsi' adierazteko.

 

esprai (spray*).

 

espresuki (espreski*).

 

esprint, esprinta jo, esprintatu, esprinter (sprint*).

 

esprint-bideratzaile (lanzadore*).

 

establezimendu. Batzuetan, aski da 'denda' edo 'saltegi'.

 

establishment. h. botereko elite, agintari talde, aginteko elite.

 

estadista* e. estatu-politikari.

 

estadistika* e. estatistika.

 

estaldura 1. Estalkia.

 

estaldura 2* e. (telefono / telebista...) seinale.

 

estalinismo, estalinista.

 

estandar, estandarizatu.

 

estanko. Gehienetan, aski da 'tabako denda'.

 

estasi (ecstasy*, extasis*). Droga mota.

 

estatu. Estatu kolpea, ongizate estatua, zuzenbide estatua.

 

estatu kide. Talde edo erakunderen bateko kide den estatua. Ikus 'estatukide'.

 

estatu kolpea eman / jo.

 

Estatuaren abokatu (Estatuko abokatu*).

 

estatukide. Estatu bereko kideak elkarrekiko. Ikus 'estatu kide'.

 

estatus (status*). Baina 'statu quo'.

 

Estatut* e. (Kataluniako) Estatutu.

 

estatutu (estatuto*).

 

estelada. Herrialde Katalanen independentziaren aldeko bandera izarduna.

 

estheticienne* e. estetizista.

 

estiloa. Ikus 'Idazkuntza' atala.

 

estimazio. Estimua. Ez erabili 'lehen kalkulu' edo 'lehen datu' adierazteko. Lehen estimazioen arabera, laboristak nagusituko dira berriz*[e.] Lehen datuen arabera, laboristak nagusituko dira berriz.

 

estortsio. Norbait mehatxatuz dirua edo beste onuraren ematera behartzeko saioa.

 

estra (extra*). Ordu estrak. Filmeko estrak.

 

estralurtar 1. Lurretik kanpokoa. Bizitza estralurtarra.

 

estralurtar 2. Literaturan, zineman eta abarretan, Lurretik kanpoko izakia. ET estralurtarra.

 

estreinako (estraineko*).

 

estreinaldi.

 

estreinatu 1 (estrenatu*). Lehen aldiz erabili, inauguratu. Prestakuntzarako egoitza estreinatu dute Baionan.

 

estreinatu 2. Ikuskizunei buruz mintzatuz, lehen aldiz eman. Kontuz erredundantziarekin. Film berri bat estreinatuko dute bihar*[e.] Film bat estreinatuko dute bihar.

 

estremo* e. hegaleko. Futbolean erabiltzekoa.

 

estres, estresak jo, estresatu, estresagarri.

 

estropezu (estropozu*).

 

estudio. Artisten lantegia.

 

eszedentzia. Lan utzialdia. Eszedentzia luzatu nahi zuen.

 

eszenatoki*, eszenategi 1* e. agertoki. Eszenatoki nagusian PJ Harvey ariko da*[e.] Agertoki nagusian PJ Harvey ariko da.

 

eszenatoki*, eszenategi 2* e. egoera, jokaleku. Hauteskunde ondorengo eszenatokia prestatu behar dugu*[e.] Hauteskunde ondorengo egoera prestatu behar dugu.

 

eta abar luze bat* e. eta abar, eta abar.

 

eta gero. Aditza behar du aurretik. Bazkaria eta gero elkartuko gara*[e.] Bazkaldu eta gero elkartuko gara.

 

etakide (ETAkide*). ETAko kidea.

 

etapa erregina* e. etapa nagusi.

 

ETApm (ETA pm*). Sigla bati beste letraren bat gehituz gero, letra xehez idazten da erantsirikoa. ETApm-ren agiria.

 

etazale (proetarra*). Inoren esanetan bakarrik erabiltzekoa. «Proetarratzat» jo dituzte maisu-maistra guztiak*[e.] «Etazaletzat» jo dituzte maisu-maistra guztiak.

 

etenpuntuak. Ikus 'Idazkuntza' atala.

 

etorkinak. Ikus 'Deontologia' atala.

 

etsai, arerio. Kiroletan, erabili 'aurkari', 'aurkako', 'kontrako', 'kontrario'.

 

etsitu* e. etsi.

 

Etxabakoitz. Iruñeko auzoa. Etxabakoizko geltokia. Etxabakoiztik hona.

 

etxe adosatuak* e. etxe atxikiak.

 

Etxe Arrosa (Casa Rosada*). Argentinako presidentearen egoitza.

 

etxe kolaboratibo (cohousing*). Bizileku mota berria, zerbitzu komun asko dituena eta komunitate kohesionatua sortzen duena.

 

etxe orratz (gratte-ciel*, rascacielos*).

 

Etxe Zuria, -a. Ameriketako Estatu Batuetako presidentearen egoitza.

 

Etxeberri-Aintxart, Peio (Peio Etxeberri-Aintzart*).

 

etxegabe. Etxerik ez duena.

 

etxegabetu, kaleratu (desahuziatu*, desahuzio*, etxe kaleratze*).

 

etxeko (berezko*). Traineru berean hiru urte segidan eginiko arraunlaria.

 

Etxepare, Bernart (Bernat*).

 

Etxera Gunea, -a.

 

Etxerat. Euskal preso politikoen aldeko taldea, 2001ean sortua.

 

etxeratze agindu. (es: toque de queda; fr: tocsin couvre-feu).

 

etzira arte* e. etzi arte.

 

eufemismoak. Ikus 'Idazkuntza' atala.

 

Eufrates (Euphrate*). Irakeko ibaia.

 

Eureka zientzia museoa, -a (Eureka!*, Kutxaespazioa*). Lehen, Zientziaren Kutxagunea.

 

euri neurgailu. Nonbait denbora jakin batean jaso den euri kantitatea neurtzeko gailua.

 

euri tanta, euri tango (euri tanto*).

 

Euriborra, -a. Euroaren eremuko diru merkatuan, banku arteko erreferentzia tasa.

 

euritako 1. Euritik babesten duen jantzia.

 

euritako 2. Aterkia, guardasola.

 

euro-. Euroagindua, eurodolarra, euroeskualde, euroeszeptikoa, eurogunea, eurokomunismoa, euromisila, europarlamentaria, europarlamentua, eurotaldea, eurotunela.

 

euroagindu. Europako Batasunean emaniko agindu mota, norbait atxilotzekoa.

 

eurobineta. Europako zenbait errepidetan ibiltzeko garraiolariek ordaintzen duten zerga. Eurobinetaren direktiba edo zuzentaraua.

 

Eurocorps. Azkar erantzuteko armada nazioartekoa, Europako Batasunaren eta NATOren zerbitzukoa.

 

eurogune, euroaren eremu. Euroa erabiltzen duten herrialdeek osatzen dute (Alemania, Austria, Belgika, Eslovenia, Eslovakia, Espainia, Estonia, Finlandia, Frantzia, Grezia, Herbehereak, Irlanda, Italia, Letonia, Lituania, Luxenburgo, Malta, Portugal eta Zipre). Monakon, San Marinon eta Vatikanoan ere erabiltzen dute euroa, Europako Batasunarekin hala hitzarturik. Kosovon eta Montenegron hasiak dira euroa erabiltzen, baina ez dute inolako hitzarmenik Europako Batasunarekin.

 

Europa liga.

 

Europako Agiri Bakuna, -a (Akta Bakarra*).

 

Europako Batasuneko Kontseilua, -a. (en: Council of the European Union; es: Consejo de la Unión Europea; fr: le Conseil de L’Union européene). Europako Batasuneko ministroen biltzarra.

 

Europako Batzordea, -a. (en: European Commission; es: Comisión Europea; fr: Commission européenne). Europako Batasuneko gobernua da, nolabait esateko. Europako Batasuneko estatu kide bakoitzak komisario bat du; beraz, 28 komisariok osatzen dute 2013ko uztailaren 1az geroztik.

 

Europako Justizia Auzitegia, -a. (en: European Court of Justice; es: Tribunal de Justicia de la Unión Europea; fr: Cour de Justice des Communautés européennes) Europako Batasuneko auzitegi gorena da; EBko legedia betearazi eta interpretatzen du. Egoitza: Luxenburgo. Ikus 'Giza Eskubideen Europako Auzitegia' eta 'Nazioarteko Justizia Auzitegia' sarrerak.

 

Europako Kontseilua, -a. (en: Council of Europe; es: Consejo de Europa; fr: Le Conseil de l’Europe). 1949an hamar estatuk sortua. Ez da Europako Batasunaren parte. Estrasburgon du egoitza, eta gaur egun 47 kide ditu: Albania, Alemania, Andorra, Armenia, Austria, Azerbaijan, Belgika, Bosnia eta Herzegovina, Bulgaria, Danimarka, Eslovakia, Erresuma Batua, Errumania, Errusia, Eslovenia, Espainia, Estonia, Finlandia, Frantzia, Georgia, Grezia, Herbehereak, Hungaria, Irlanda, Islandia, Italia, Kroazia, Letonia, Liechtenstein, Lituania, Luxenburgo, Malta, Mazedonia, Moldavia, Monako, Montenegro, Norvegia, Polonia, Portugal, San Marino, Serbia, Suedia, Suitza, Turkia, Txekiar Errepublika, Ukraina, Zipre. Ez nahasi Europar Kontseiluarekin.

 

Europako mendi batzuk. Aiguilles Rouges (Agujas Rojas*), Balaitus (Balaitous*), Canigo (Canigou*), Elbrus (Elbrouz*), Errolanen Arraila (Brecha de Rolando*, Brèche de Roland*), Grand Quayrat (Gran Quayrat*), Urriellu edo Naranjo de Bulnes, Penyagolossa (Peñagolosa*), Perdiguero (Perdiguère*), Pica d'Estats (Pique d'Estats*), Vignemale edo Viñamala.

 

Europako mendiak, -ak (Picos de Europa*).

 

Europako mendilerro eta mendigune batzuk. Alpeak (Alpe Peninoak edo Valaisko Alpeak, Bernako Alpeak, Dinariar Alpeak, Dofinerriko Alpeak, Dolomitak, Glarisko Alpeak, Graiar Alpeak, Itsas Alpeak, Juliotar Alpeak, Karniako Alpeak, Koziotar Alpeak, Lepontiar Alpeak, Liguriako Alpeak, Retiako Alpeak), Alpeaurreak, Altai mendiak, Apeninoak, Ardenetako mendigunea, Armorikako mendigunea, Asturiasko mendigunea, Baikal mendiak, Balkanak, Beskideak, Bohemiako oihana, Erdialdeko Mendigunea, Erdialdeko Sistema, Erraldoien Galtzada, Erraldoien Mendiak, Eskandinaviako Alpeak edo Eskandinaviako mendiak, Europako mendiak, Galizia-Leongo mendigunea, Grampian mendiak, Harz mendigunea, Hohe Tauern, Iberiar sistema, Jablonovy mendiak, Jura (Frankoniako Jura, Suabiako Jura), Kanbriar mendiak, Kantauriar mendikatea, Karavanke, Karelidak, Karpatoak (Hegoaldeko Karpatoak), Kaukaso (Kaukaso Handia, Kaukaso Txikia), Koriak mendiak, Mendikate Betikoak, Mendikate Penibetikoak, Mendikate Subbetikoa, Metal mendiak, Oihan Beltza, Ozako oihana, Pirinioaurrea, Renaniako eskisto mendigunea, Rodopeak, Saian mendiak, Sierra Morena, Sierra Nevada, Stanovoi mendikatea, Tatrak, Toledoko mendiak, Txerski mendiak, Uralak, Urbion mendiak, Verkhoiansk mendikatea, Vosgeak.

 

Europar Kontseilua, -a. (en: European Council; es: Consejo Europeo; fr: Conseil européen). Europako Batasuneko estatuburu eta gobernuburuen biltzarra. Gutxienez urtean bitan biltzen da. Ez nahasi Europako Kontseiluarekin.

 

europazale.

 

europeismo, europeista.

 

europeizatu* e. europartu.

 

Eurotunnel. Enpresa bat da, eurotunela kudeatzen duena.

 

euskahaldun, euskahaldundu. Korrika 19rako asmaturiko hitz jokoa.

 

euskal antzara.

 

euskal estilo berria, -a (neovasco*, neobasko*).

 

Euskal Herriko Eskubide Sozialen Gutuna, -a (Euskal Herriko Eskubide Sozialen Karta*).

 

Euskal Herriko Garapen eta Kohesio Fondoa, -a.

 

Euskal Herriko Itzulia. Kontuz ordinala jartzean. 54. Euskal Herriko Itzulia*[e.] Euskal Herriko 54. Itzulia.

 

Euskal Herriko zenbait ibai eta erreka. Agauntza, Agirtza (Castaños*), Urepeleko Errobi edo Aldudeko Errobi (Aldudes*), Alhama, Altube, Amizolako erreka (Amisola*), Andiaga (Barranco de Andiaga*), Antzarako erreka (Antzara erreka*), Aphalagako erreka (Apalaga*, Rau d'Alotz*), Aphanize (Aphanice*, Gastou*), Aphura, (Aphoura*, Apoura*), Aragoi, Arakil (Burunda*), Aranbero (Barranco de la Majada*), Arangoreneko erreka (Arangorena*), Araxes, Arberoako erreka, Ardanabia (-a) (Ardanavy*, Ur Handia*), Arga, Arhan (L'Aran*, Joyeuse*), Arizpildueta (Arizpeleta*), Arnegiko Errobi (Luzaide*), Arrakas (Barranco de Racas*), Arratia, Arriugran (Arriougrand*), Artibai, Asua (-a), Atamakurra (-a) (Paxaxea*), Ateugaldea (Arroyo de Berroeta*, Regata de Zuasti*), Aturri (Adour*), Auzet (Locé*), Bagoeta (Baguetas*), Baia (Baias*), Barbadun, Basakaitz (Pasakaizko erreka*), Baztan, Belagua, Bidasoa (-a), Biduze (Bidouze*), Beherobiko erreka (Nive de Béhérobie*), Behorlegiko erreka (Urhandia*), Beskos (Barranco del Boyeral*), Butroe (Butron*), Cadagua (Kadagua*), Cadreita (Kadereita*), Deba, Donamartineko erreka (Saint-Martin*), Dulantzi (Alegria*), Ebro, Ega, Egurgi (Egurgoako erreka*), Elortz (Elorz*), Elkorriugaldea (Elkorriko erreka*, Txortxorgo erreka*), Eltzarrain (Mediano*), Errobi (Nive*), Ertzilla (Ercilla*), Ezka (Eska*), Ezkurra, Galindo, Gesalea (-a) Guessalia*), Gobela (Gobelas*), Gulia (Gulina*), Hoztako ura (-a) (Hoztako Ur Handia*), Ibaizabal, Iholdiko erreka (Joyeuse*), Ihuda (Ayuda*, Uda*), Inarotz (Inaroz*, Ubagua*), Irati, Iregua, Izki (Izkiz*), Jugalez (Inglares*), Latsea (-a) (Laxia*), Karrantza, Larraineko ühaitza (-a) (Larrau*), Larraun, Lea, Leitzaran, Lihuri (Lihoury*), Negusolako erreka edo Iturrieder (Trois Fontanes*), Lagardoiko erreka (Lagardoya*), Marmaroko erreka (Marmau*), Nerbioi, Oiartzun, Oibar (Aibar*, Barranco de Bizkaia*, Barranco del Monte*, Barranco del Río de Lorte*), Oion, Oloroeko uhaitza (-a) (Gave d'Oloron*), Paueko uhaitza (-a) (Gave de Pau*), Queiles, Riobueno (Rio Bueno*), Riosalado, San Tomas (Santo Tomas*), Santa Graziko ühaitza (-a), Ugarana (-a), Uhaitz Elkartuak (-ak) (Gaves Réunis*), Ühaitza (-a) (Saison*), Ultzama, Urdazuri (Nivelle*), Urederra (-a), Urola, Urrobi, Urumea, Xabros (Barranco de Xabros*), Zadorra, Zaraitzu (Salazar*), Zerrako erreka (Lasserre*), Zidakos, Zubizabala (-a).

 

Euskal Herriko zenbait urtegi. Allotz (Alloz*), Añarbe, Ariola (Aixola*), Artikutza, Esa, Eugi, Gorbeia, Irabia, Leurtza, Mendaur, Mespelerreka (El Regato*), Uribarri, Urrunaga, Usotz (Usoz).

 

euskal jaia, euskal jaiak (euskal jai eguna*).

 

Euskal Kosta-Aturri (ACBA*). Angeluk, Baionak, Bidartek, Bokalek eta Miarritzek osaturiko aglomerazio elkargoa, 2017an desegina. Lehen, BAM.

 

Euskal Memoria fundazioa, -a.

 

euskal selekzioa, -a (Euskal Selekzioa*).

 

euskal Y. Ez dago garbi noiz bukatuko duten 'euskal Y'-a.

 

euskalakari. Korrika 17rako asmaturiko hitz jokoa.

 

euskaldun berri, euskaldun zahar (euskaldunberri*, euskaldunzahar*).

 

Euskalerria Irratia, -a.

 

Euskalerriaren Adiskideen Elkartea, -a (Euskal Herriaren Adiskideen Elkartea*).

 

Euskaltzaindia, -a. Euskaltzaindiako kideak*[e.] Euskaltzaindiko kideak. // Euskaltzaindiako burua*[e.] Euskaltzaindiko burua.

 

euskaltzale, erdaltzale.

 

euskara erabili. h. euskaraz egin / mintzatu / hitz egin / berba egin.

 

Euskaraldia, -a. Euskaraldiako*[e.] Euskaraldiko. Euskaraldiarako erraztasunak*[e.] Euskaraldirako erraztasunak.

 

Euskararen Nafar Kontseilua, -a.

 

Euskarazko Komunikazio Taldea, -a. Orain, BERRIA Taldea. Ikus 'Deontologia' atala.

 

euskarri. Futbolean, pibotea.

 

Euskera. Euskaltzaindiaren aldizkaria.

 

eusko. 2013an Lapurdin, Nafarroa Beherean eta Zuberoan sorturiko dirua.

 

Euskobarometroa, -a. EHUko ikerketa talde batek EAEko herritarren artean egin ohi duen inkesta.

 

Euskotren (EuskoTren*).

 

eutsi. Beti, '-ri eutsi'. Pankarta eutsi zuen*[e.] Pankartari eutsi zion. // Moorek emozioak eutsi egiten ditu, baina ez «sentimenturik ez duelako, gehiegi dituelako baizik»*[e.] Moorek emozioei eutsi egiten die, baina ez «sentimenturik ez duelako, gehiegi dituelako baizik».

 

Euzkitze, Xabier (Euskitze*).

 

Eva (Eba*). Bibliako pertsonaia.

 

ex aequo. Latinez, 'parekaturik'.

 

ex profeso. Latinez, 'berariaz', 'nahita'. Inoren esanetan bakarrik erabiltzekoa.

 

exekutatu, exekuzio. Adingabeak exekutatzea legezkoa izatea nahi dute.

 

exekutiba* e. batzorde eragile.

 

exekutibo 1. Enpresa bateko goi karguduna.

 

exekutibo 2. Eragilea, betearazlea. Alderdiko batzorde exekutiboa. Botere exekutiboa.

 

exekutibo 3* e. gobernu.

 

exhibizionismo, exhibizionista.

 

exijitu. Indar handiz eskatu. Gehiegi erabiltzen da; izan ere, askotan nahikoa da 'eskatu' idaztea.

 

existitu. Aditz laguntzailea 'nor' sailekoa du. Esklabotzak existitzen du*[e.] Esklabotza existitzen da.

 

extasi* e. estasi. Droga mota.

 

extra* e. estra. Ordu estrak. Filmeko estrak.

 

ez biolentzia* e. indarkeria(rik) ez. Ez biolentzia zen Gandhiren bidea*[e.] Indarkeriarik eza zen Gandhiren bidea.

 

ez ezik (ezezik*).

 

ez ikusiarena egin, ez ikusi egin (ezikusiarena*, ezikusi*).

 

ez-. Hitzari loturik idatzi ohi da tradizio zaharreko hitzetan ('ezdeus, 'ezgauza', 'ezizen'), eta marratxoz berrietan ('ez-organiko', 'ez-ofizial'). Dena dela, komeni da berriak neurriz erabiltzea. Iturri horiek ez-ofizialak dira*[e.] Iturri horiek ez dira ofizialak.

 

ez-alineatu* e. lerratu gabeko.

 

ez-arauzko* e. arauz besteko.

 

ez-legezko* Ez da egokia 'legez besteko' adierazteko (es: no de ley; fr: non de loi). Ez-legezko proposamen bat igorriko du*[e.] Legez besteko proposamen bat igorriko du.

 

eza, -a. Kontuan izan hitza 'ez' dela, artikulua baita '-a'. Indarkeriarik eza aktiboa*[e.] Indarkeriarik ez aktiboa.

 

ezadostasun* e. desadostasun.

 

ezagutu. Ez erabili 'jakin'-en ordez. Ez da ezagutzen zenbat marinel galdu diren itsasoan*[e.] Ez dakite zenbat marinel galdu diren itsasoan.

 

ezagutzera eman. Gehienetan, aski da 'ezagutarazi'.

 

ezantza. Gasolina.

 

ezberdin. Askotan, kalko hutsa da, eta guztiz anbiguoa, gainera: ez dago jakiterik 'guzti' edo 'batzuk' adierazi nahi duen. Maiatzean eratu genuen taldea, ideologia ezberdinetako jendearekin*[e.] Maiatzean eratu genuen taldea, ideologia guztietako jendearekin. Maiatzean eratu genuen taldea, zenbait ideologiatako jendearekin. // Sari asko irabazi ditu zinemaldi ezberdinetan*[e.] Sari asko irabazi ditu hainbat zinemalditan.

 

ezberdintasun. Ez erabili 'desadostasun' adierazteko. Bazituzten ezberdintasun batzuk, baina ados jarri ziren luze gabe*[e.] Bazituzten desadostasun batzuk, baina ados jarri ziren luze gabe.

 

ezegonkor. Egongaitza. Eguraldiari buruz mintzatuz, 'aldakor' erabiltzen da. Eguraldi ezegonkorra*, eguraldi egongaitza*[e.] Eguraldi aldakorra.

 

ezein. Ezezko esaldietan bakarrik erabiltzen da. Ezein legek, ezein erlijiok, ezein gizonek ez du kaiolatuko ama baten maitasuna.

 

ezer 1. Gogoan izan ezezko esanahia izateko 'ez' behar duela . —Zer nahi duzu? —Ezer. Ez dut ezer hartuko*[e.] —Zer nahi duzu? —Ezer ez. Ez dut ezer hartuko.

 

ezer 2* Kontuz kalkoekin, mailaketa adierazteko 'batere' erabiltzen baita. Filma ez zitzaidan ezer gustatu*[e.] Filma ez zitzaidan batere gustatu. // Goiz jaikitzea ez zait ezer kostatzen*[e.] Goiz jaikitzea ez zait batere kostatzen.

 

ezezagun. Gehiegi erabiltzen da. Lau ezezagunek lapurretan egin dute Donostiako banketxe batean*[e.] Lau lagunek lapurretan egin dute Donostiako banketxe batean.

 

ezezkoen ordena. Ikus 'Idazkuntza' atala.

 

ezgaitu. Ez erabil 'inhabilitatu' adierazteko. Batzuetan, aski da 'debekatu' edo 'galarazi'. Mediku izateko ezgaitu dute*[e.] Mediku lanetan jardutea debekatu diote.

 

ezik* e. izan ezik.

 

ezin hobe (ezinhobe*). Izenondoa da. Bazkari ezin hobea.

 

ezin hobeto, ezin hobeki. Aditzondoak dira. Ezin hobeto bazkaldu dugu. Ezin hobeki idatzia dago.

 

ezin izan. Aditzaren araberakoa du laguntzailea. Ezin dute joan Nafarroara*[e.] Ezin dira joan Nafarroara. // Herritarrek ezin dute isilik geratu*[e.] Herritarrak ezin dira isilik geratu.

 

ezinikusi. Gorrotoa.

 

ezinulertu* e. ezin ulertu, ulertu ezin. Ezinulertu penagarri bat izan da*[e.] Ezin ulertu penagarri bat izan da.

 

ezker mutur, ezker muturreko. Ezker muturreko alderdiak dira, troskistak eta komunistak.

 

Ezker Plurala, -a (Ezker Anitza*). Guadalupeko alderdi ezkertiarra.

 

ezkero* e. -(e)z gero. Orduekin-eta, denbora posposizio gisa, 'ezkero' ere idatz daiteke, baina BERRIAk '-(e)z gero' erabiliko du horrelakoetan ere. Atzoz gero. // Egin ezkero*[e.] Eginez gero.

 

ezkerpareta. Pilotalekua.

 

ezkontza igualitario. Inoren esanetan bakarrik erabiltzekoa. Hobe 'sexu berekoen ezkontza'.

 

ezkontza zibil (batasun zibil*). Aditza behar izanez gero, 'zibiletik ezkondu' eta 'zibilez ezkondu' ere erabiltzen da.

 

ezkor 1. Pesimista.

 

ezkor 2. Txarra, iluna. Burutazio eta sentipen ezkorrak.

 

ezohiko (ez-ohiko*). Ohiz kanpokoa.

 

ezta... ere. Ez da egokia 'ere' kentzea. Inork ez zuen erosi, ezta merkeago jarrita*[e.] Inork ez zuen erosi, ezta merkeago jarrita ere.

 

eztandarazi* e. leherrarazi, zartarazi. Altsasuko eta Zumarragako postetxeetan lehergailuak eztandarazi dituzte*[e.] Altsasuko eta Zumarragako postetxeetan lehergailuak zartarazi dituzte.

© Berria.eus - Euskal Editorea SM    •   Martin Ugalde kultur parkea, Andoain 20140
Telefonoa: 943-30 40 30  •   Faxa: 943-59 01 72  •  Posta elektronikoa: estiloliburua@berria.eus
webgunearen mapa