HIZTEGIA

A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z
 

pabes* e. harbide. Harrizko bidea, galtzada modukoa. Txirrindulari lasterketa batzuetan, harbideak igaro behar izaten dituzte.

 

pabiloi (pabilioi*).

 

Pabiloi 6 (Pabellon 6*).

 

pachanga. Musika mota.

 

paco. Kokaina hondarrez eginiko droga mota.

 

padel (paddle*).

 

paga 1 (paga extra*, paga estra*). Aparteko paga edo ordainsaria.

 

paga 2. Haurrei ematen zaien dirua.

 

paia* e. orri, orrialde.

 

paintball. Bi taldek eskopeta berezi batzuen bidez elkarri pintura botatzen dioten jokoa. 'Margo bola' eta 'margo gerra' ere erabil daitezke.

 

paisaia, paisajismo, paisajista.

 

paisanoz jantzi* e. zibil jantzi, kaleko jantzi. Paisanoz jantziriko polizia bat*[e.] Zibil jantziriko polizia bat. Kaleko jantziriko polizia bat.

 

paketatu (enpaketatu*).

 

paleolitiko. Izenondoa da. Arte paleolitikoa.

 

Paleolito. Izena da. Behe Paleolitoa, Erdi Paleolitoa, Goi Paleolitoa. Paleolitoko artea.

 

Palestinako Aginte Nazionala, -a.

 

Palestinako lurralde okupatuak, -ak (okupatutako lurraldeak*). Israelek inguruko estatu arabiarrei okupaturiko lurrak.

 

palet (pale*). Salgaiak errazago mugitzeko tresna.

 

palmares. h. sariak, saridunak, saridun(en) zerrenda, irabazleak, irabazle(en) zerrenda.

 

Pamplonesa (La Pamplonesa*). Musika banda.

 

panarabismo, panarabista. XIX. mendearen bukaeran sortu eta XX.ean garaturiko mugimendu politikoa, herrialde arabiarren elkartasuna eta lankidetza sustatzeko eta Otomandar Inperioaren eta Europako kolonizatzaileen nagusitasunari aurre egiteko; haren aldekoa edo hari dagokiona.

 

Pandoraren kutxa. Greziako mitologian, gaitz guztiak gordetzen zituen kutxa.

 

panfleto.

 

Panoniako ordokia, -a (llanura panónica*, plaine de Pannonie*).

 

panorama askatasun. Leku publikoetako eraikinen eta eskulturen argazkiak, bideoak eta bestelako irudiak egin eta erabiltzeko eskubidea.

 

panpina (panpin*). Berea du '-a'. Panpin bat*[e.] Panpina bat.

 

pantaila. Telebistakoari 'leiho' ere esaten zaio, lagunarteko hizkeran.

 

pantaila kuota* e. ikusle kuota.

 

pantaila txiki* e. telebista. Klixe gogaikarria da 'pantaila txiki' erabiltzea 'telebista' adierazteko.

 

Pantera Beltzak, -ak. Talde horretako kideak 'pantera beltzak' dira, letra xehe etzanez idatzirik.

 

panty* e. panti.

 

Papa Noel* e. Bizarzuri.

 

Papadimos, Lukas (Lucas*).

 

Papandreu, Georgios (Yorgos*, Giorgos*).

 

paparazzi. Ospetsuen atzetik ibiltzen den argazkilaria.

 

paper* e. rol. Antzerkian eta zineman.

 

paper bat jokatu* e. egiteko bat izan, garrantzia izan... Eta hitzarmena sinatzen baldin bada, zein paper jokatuko du aurrerantzean plataformak?*[e.] Eta hitzarmena sinatzen baldin bada, zein izango da aurrerantzean plataformaren egitekoa?. // Umorearen eta hizkuntzaren arteko loturaz ere mintzatu zen atzo idazlea, eta esan zuen hizkuntzak aldartearen transmisioan funtsezko papera jokatzen duela*[e.] Umorearen eta hizkuntzaren arteko loturaz ere mintzatu zen atzo idazlea Miramar jauregian, eta esan zuen hizkuntza aldartearen transmisioan funtsezkoa dela.

 

paper erre (paper busti*). Irudizko zentzuan, ezertarako balio ez duena.

 

paper-toles, origami (papiroflexia*). Paper-tolesean aritzen ginen ikastolan. Origamia Japoniatik iritsitako arte bat da.

 

papergabe. Dokumentaziorik ez duena.

 

papiroflexia* e. paper-toles, origami. Ikastolan papiroflexia egiten genuen*[e.] Ikastolan paper-tolesean aritzen ginen. // Papiroflexia Japoniatik iritsitako arte bat da*[e.] Origamia Japoniatik iritsitako arte bat da.

 

papua. Papua Ginea Berria. Papua hizkuntzak. Papua etnia. Bi papua.

 

par* e. bikoiti.

 

paragrafo (parrafo*).

 

paragrafoa. Ikus 'Idazkuntza' atala.

 

Paralinpiar Jokoak, -ak (Paraolinpiar Jokoak*, Joko Paralinpikoak*).

 

paraninfo* e. batzar areto, ekitaldi areto.

 

paraplegia, paraplegiko (paraplejia*, paraplejiko*).

 

paraxut, paraxutista.

 

Parazeltso (Paracelso*, Paracelse*).

 

parentesi karratuak. Ikus 'Idazkuntza' atala.

 

parentesiak. Ikus 'Idazkuntza' atala.

 

pareta irtena, -a (desplome*).

 

Parisko Garaipen Arkua.

 

paritate* e. -en pare, parekotasun. Euroa dolarrarekiko paritatearen inguruan jarri da *[e.] Euroa dolarraren parean jarri da ia.

 

parke. Bertizko parke naturala. Teknologia parkea.

 

parke osasungarri (parke biosaludable*).

 

parket. Zoru mota.

 

parkinson. Parkinsonen gaitza. Gogorra da parkinsona.

 

Parkinsonen gaitza, -a. Gogorra da Parkinsonen gaitza.

 

parkour. Hiriko oztopoak gaindituz mugitzeko jarduera, indarra eta trebetasuna beste tresnarik erabili gabe egiten dena.

 

Parlament* e. (Kataluniako) Parlamentu.

 

parlamentari. Parlamentuko kidea. Izena da. Bi parlamentarik baiezko botoa eman zuten.

 

parlamentario. Parlamentuari dagokiona. Izenondoa da. Talde parlamentario guztiak osatu dituzte.

 

Parlementia, -a (Parlamentia*). Lapurdiko Getariako hondartza.

 

Parot doktrina. Espainiako Auzitegi Gorenaren 197/2006 epaian oinarriturikoa, zigor urteak gehitzeko erabilia.

 

parra. Golfean, jokoa osatzeko beharrezkotzat hartzen den kolpe kopurua. Olazabalek 64 kolpe egin zituen, zortzi kolpe parraren azpitik.

 

parra egin. Berdindu. Abadiñok eta Altamirak parra egin zuten, baina abadiñarrak nagusitu ziren faltengatik.

 

parrila (parrilla*). Bisigua parrilan egina.

 

parte hartu. Marratxorik gabe idazten da. Ez zait gustatzen horrelako jokoetan parte hartzea. Ona da boto emaileek parte hartzea.

 

parte hartzaile.

 

parte hartze. Izena izan zein aditza izan, marratxorik gabe. Irakurlearen parte hartze aktiboa barik, literatura hilzorian egongo litzateke. Emakumeen parte hartzea hutsaren hurrengoa da. Emakumeek parte hartzea ez dut nahi. Parte hartzea espero baino handiagoa izan da.

 

Parte Zaharra, -a. Horrela deritzo Donostiako alderdi zaharrari.

 

partekatu 1. Zatikatu.

 

partekatu 2. Bi lagunek edo gehiagok zerbait izan edo erabili, elkarren artean banatu. Basoan aurkituriko janaria partekatu genuen.

 

partekatu 3. h. elkarri kontatu, jakinarazi... Alderdiek partekatu dituzte estatus berri bat lortzeko dituzten proposamenak*[e.] Alderdiek elkarri jakinarazi dizkiote estatus berri bat lortzeko dituzten proposamenak.

 

Partenoia, -a (Partenon*).

 

partida 1 (partidu*).

 

partida 2* e. diru sail. Batzuetan, ezer gabe ere ondo moldatzen da esaldia. Nafarroako Ikastolen Elkartearentzat 2,5 milioi euroko diru partida eskatu du EAJk*[e.] Nafarroako Ikastolen Elkartearentzat 2,5 milioi euro eskatu ditu EAJk.

 

partisano. Okupazio armada bati buru egiteko gerrillako kidea; batez ere, II. Mundu Gerran nazien eta faxisten kontrako erresistentziakoa.

 

party. Etxean eginiko jaia.

 

partzuergo (kontsorzio*, kontsortzio*).

 

pasa. h. pasatu. Pasa den astean*[e.] Joan den astean. Aurreko astean. Iragan astean.

 

pasabide (pasante*). Donostiako metroaren pasantea*[e.] Donostiako metroaren pasabidea.

 

Pasaiako Portu Agintaritza.

 

pasarela 1. Pasabidea, igarobidea. Eraikin batetik bestera pasarela bat egongo da, goiko solairuan.

 

pasarela 2. Ibiltokia. Modeloa irristatu egin zen pasarelan.

 

pasatu. Gehiegikeriaz erabiltzen da joskera hau: '(...) izatetik (...) izatera pasatu'. Atezaina izatetik hotelaren jabea izatera pasatu zen*[e.] Atezain hasi, eta hotelaren jabea bihurtu zen. Atezain hasi, eta hotelaren jabea izatea lortu zuen. // Ezezaguna izatetik jaialdi inportanteetan jotzera pasatu da*[e.] Ezezaguna izateari utzi, eta jaialdi inportanteetan jotzen hasi da.

 

pasiboa. Ikus 'Idazkuntza' atala.

 

pasillo. h. korridore.

 

paso (pauso*). Aste Santuko prozesioetako irudi multzoa.

 

passing shot. Teniseko kolpe mota.

 

Passivhaus. Etxe pasiboak eraikitzeko estandarra. Etxe pasiboaren ziurtagiria eman diote, Passivhausen arabera altxatu baitzuen.

 

password* e. pasahitz.

 

pastiche. Nola-halako artelana, estilo batzuen eta besteen ezaugarriak nahasiz egina.

 

patera* e. txalupa.

 

paternalismo, paternalista.

 

patin. Irristailua. Lerroko patinetan ibili gara.

 

patinatu, patinaje. Irristatu, irristatzea. Patinaje artistikoa, izotz patinajea, gurpil gaineko patinajea, abiadura patinajea, pista txikiko abiadura patinajea.

 

Patriarken Hilobia, -a. Hebrongo tenplua. Musulmanentzat, Ibrahimen meskita da.

 

patronatukide (patrono*).

 

patruilaontzi.

 

patxada (patxara*).

 

pausoa(k) egin, eman (pausu*).

 

pausu. Atsedena.

 

paxtun (pashtun*, paxtu*). Afganistan eta Pakistango etnia.

 

pay per view* e. ordainduta ikusteko.

 

payadore (payador*, payadora*). Gitarraz lagundurik inprobisazio errimatuak egiten dituen artista. Batez ere Argentinan eta Uruguain aritzen dira payadoreak.

 

payo (paio*). Ijitoa ez dena.

 

paziente. Medikuntzan erabiltzekoa.

 

Pazifikoko Aliantza (Aliantza Pazifikoa*). Kolonbiak, Mexikok, Peruk eta Txilek osaturiko merkataritza taldea.

 

pazko (bazko*). Kanpora joango gara Pazko astean.

 

PCEr (PCE-r*). Sigla bati beste letraren bat gehituz gero, letra xehez idazten da erantsirikoa.

 

PDA. Eskuko ordenagailua, besteak beste agenda pertsonal gisa erabilia.

 

peaje 1* e. bidesari.

 

peaje 2* e. ordainleku, ordaintoki.

 

Pearl Harbor (Pearl Harbour*).

 

peatonalizatu* e. oinezkoentzat jarri, mugatu, utzi...

 

peccata minuta. Latinez, 'bekatu arinak'. Inoren esanetan bakarrik erabiltzekoa, aski baita 'huskeria'.

 

pedalkada lagundua, -a (pedaleo lagundua*). Bizikleta elektrikoen sistema.

 

pedalo* e. pedalontzi.

 

pedigri (pedigree*).

 

pegatina* e. itsasgarri. Iruñeko Udalaren ordenantzen aurkakoa zen autoetan pegatinak jartzeko erabakia*[e.] Iruñeko Udalaren ordenantzen aurkakoa zen autoetan itsasgarriak jartzeko erabakia.

 

pekatu* e. bekatu.

 

pelikula. h. film.

 

peluxe (pelutxe*).

 

pen drive* e. USB memoria, USB giltza.

 

peña. Festetako elkartea.

 

pena merezi izan* e. merezi izan.

 

penalti. Penalti egin zion, argi eta garbi.

 

pendiz (pendiza*). Pendiza gogorra*[e.] Pendiz gogorra. Malda pikoenetan %24ko pendiza dago.

 

penike* e. penny.

 

penny (penike*).

 

pentatloi, pentatloilari. Hauek dira pentatloiko bost probak: tiroa, eskrima, igeriketa, zaldiketa eta kros lasterketa.

 

pentsamendu bakarra* e. pentsaera bakarra, pentsamolde bakarra.

 

pentsio oso*, pentsio erdi* e. mantenu oso, mantenu erdi. Hotel ederra zen, eta merkea: 100 euro ordaindu genuen mantenu osoa.

 

pentsiodun, erretirodun (pentsionista*).

 

peontza. Peoiaren lana eta egoera.

 

peplum. Zinema generoa.

 

per capita. Biztanleko. Kenyan, 'per capita' errenta 1.020 dolar da.

 

per se. Latinez, 'berez'. Inoren esanetan bakarrik erabiltzekoa.

 

Pere Noel* e. Bizarzuri.

 

perediku. Pastoralen hitzaurrea eta azkena.

 

Peres, Shimon (Simon*).

 

performance; performatibo. Arte ekintza; hari dagokiona.

 

perigeo. Ilargiaren edo Lurraren satelite artifizial baten orbitari dagokionez, Lurretik gertuenik dagoen puntua. Perigeo ilargia edo, orain komunikabideetan esaten duten bezala esanda, superilargia.

 

peritu (perito*).

 

perkusio, perkusionista.

 

permanentzia 1* e. guardiako zerbitzu, zerbitzu.

 

permanentzia 2* e. bulego, egoitza.

 

permisibo* e. laxo. Aski permisiboa da seme-alabekin, eta lotsagabe-lotsagabe ibiltzen dira*[e.] Aski laxo jokatzen du seme-alabekin, eta lotsagabe-lotsagabe ibiltzen dira.

 

Pernando Amezketarra, -a (Fernando Amezketarra*).

 

perpaus erlatiboak. Ikus 'Idazkuntza' atala.

 

Persia. Iranek 1935 arte izan zuen izena.

 

Persiar golkoa, -a (Persiako Golkoa*, Pertsiako Golkoa*).

 

Persiar golkoko gerra. Laburtutik, 'golkoko gerra'.

 

persona non grata (pertsona non grata*). Latinez, 'pertsona gaitzetsia'.

 

personality show. Telebistako saio mota.

 

pertika. Pertika jauzia.

 

pertsona. Gogoan izan '-a' itsatsia duela eta, beraz, desberdin deklinatzen dela mugagabean eta pluralean. Bi pertsonentzako afari bat irabazi du zozketa batean*[e.] Bi pertsonarentzako afari bat irabazi du zozketa batean. // Bi pertsonekin etorri da, baina ez dakit nor diren*[e.] Bi pertsonarekin etorri da, baina ez dakit nor diren.

 

pertsona historikoak, garaikideak eta fikziokoak. Ikus 'Onomastika' atala.

 

pertsona izenak. Ikus 'Onomastika' atala.

 

pertsonaia. Askotan, hobe 'pertsona', 'pertsona ezagun', 'pertsona ospetsu'... Musikako munduko hainbat pertsonaia bildu ziren Euskaldunako ekitaldira*[e.] Musikako munduko hainbat pertsona ospetsu bildu ziren Euskaldunako ekitaldira.

 

pertsonal 1. Norberarena. Arazo pertsonalak.

 

pertsonal 2. h. langileak, langile taldea. Pertsonala handitu ezean, ezingo dute produkzioa handitu*[e.] Langile gehiago hartu ezean, ezingo dute produkzioa handitu.

 

pertsonalitate 1. Pertsona ospetsua, arloren batean nabarmentzen dena.

 

pertsonalitate 2* e. nortasun, izaera.

 

pertsonalki* e. ni neu, zu zeu... Pertsonalki esan nion ez etortzeko*[e.] Nik neuk esan nion ez etortzeko.

 

pertsu*, pertsulari* e. bertso, bertsolari.

 

Perviy Kanal. Errusiako telebista kate nagusia. Perviy Kanalen ikusi zuen.

 

pesta* e. festa, besta.

 

Petrarca (Petrarka*). Poeta italiarra, XIV. mendekoa.

 

petrolio (petroleo*). Petrolio putzuak*[e.] Petrolio hobiak.

 

petroliontzi.

 

pexmerga (peshmerga*). Borrokalari kurdua.

 

phablet. Telefono-tableta.

 

phishing. Posta elektronikoaren bidez eginiko iruzurrak, bankuko kodeak eskuratuz lapurtzeko.

 

photo-finish* e. helmugako argazki.

 

photocall (photo call*). Ekitaldietan argazkiak ateratzeko saioa.

 

Photomuseum. Zarauzko argazki eta zinema museoa. Artikulurik gabe deklinatzen da. Photomuseumean elkartu ginen*[e.] Photomuseumen elkartu ginen.

 

pianista. Piano jotzailea.

 

pibot. Saskibaloian.

 

pibote. Saskibaloiaz beste kiroletan.

 

Pica d'Estats (Pique d'Estats*). Pirinioetako mendi bat da.

 

pidgin. Hizkuntza bereizietako hiztunek elkar ulertzeko sorturiko mintzaira, batekoak eta bestekoak nahasiz eratua.

 

pied-noir. Aljeriako europarrak; batez ere, frantziarrak.

 

piercing. Gorputz atalen batean belarritako gisako bat jartzeko teknika; jartzen den objektua bera.

 

pietun. Postaria. Baionako pietunak, greban.

 

pikete. Grebalari taldea.

 

piknik (picnic*).

 

piko 1. Aldapatsua.

 

piko 2* Berrogeita piko urte*[e.] Berrogeitaka urte.

 

pikoleto* e. txapeloker. Guardia zibila. Inoren esanetan bakarrik erabiltzekoa da 'txapeloker'.

 

piku. Pikondoaren fruitua.

 

pila, pilo. Inoren esanetan bakarrik erabiltzekoak, lagunarteko hizkerakoak baitira.

 

pilates. Ariketa fisikoa egiteko metodo bat, Joseph Pilatesek asmatua.

 

pilota. Modalitateak: errebotea, erremontea, eskuz edo esku-huska, laxoa (guante), pala (handi, motz, txiki eta zabal), pasaka (pasakako pilota joko), pleka (plekako joko), trinketa, xarea, xistera edo zesta-punta. Pilotariak: erremontelari edo erremontista, palari edo palista, pilotari, puntista, trinketlari. Pilota motak: pilota apal (baxu*), arin, astun, bizi, gozo, bigun, harro, jauzilari, larru-leun, larru-goxo, larru-bero, motel (baxu*), pisu, torta (motela). Jokoa: bote edo punpa (bote laster, punpa laster), dejada edo ñaku, errefera (sakea edo botea itzultzea), horma-bikoa egin, pasa-marra, pasa egin, pik edo txost, sake edo bote, tanto (tantu*) edo kintze, txapa gainean, txapapean, txik-txak edo txula. Tokiak: ezkerpareta (frontoia), frontis, frontoi (hobe 'pilotaleku'), kantxa, kontrakantxa, pilota plaza, plaza libro (aurreko pareta besterik ez duen pilotalekua). Besterik: airez / airetik jo, botilero, errebantxa, manomanista (h. 'buruz buruko', 'eskuz banakako'), pilotak aukeratu / bereizi (materiala apartatu*).

 

pilota jaurtigailu (pelotero*).

 

piloteatu* e. pilota jo eta jo aritu, piloteoan aritu.

 

piloteo (peloteo*). Pilota jo eta jo aritzea, tantorik egin gabe.

 

pilotu. Hegazkinak eta beste gidatzen dituztenak izendatzeko erabiltzen da. Bestelakoak aipatzeko, 'pilotu' ez ezik 'probako', 'aitzindari', 'erakusteko' ere erabiltzen dira. Esperientzia aitzindaria izango da. Proiektu pilotua landua dute. Probako atala grabatzen ari dira.

 

pin. Txapa, orratza. Jantzietan jartzen den metalezko pieza, apaingarri edo zerbaiten adierazgarri.

 

pinadi* e. pinudi.

 

piñata igande. Inauterien ondorengo lehen igandea.

 

ping-pong. 'Mahai tenis' ere erabiltzen da.

 

piñoi finkoko bizikleta (fixie bizikleta*).

 

pintaketa (pintada*). Kaleko hormetan idatziriko mezua, askotan politikoa.

 

pintura 1. Margolaritza.

 

pintura 2. Margoa, pintatzeko erabiltzen den gaia.

 

pintura 3. Margolana.

 

pintxo-pote.

 

pinudi (pinadi*).

 

pinyin. Txinerazko hitzak alfabeto latinoan idazteko sistema.

 

piper gas. Begietan narritadura sortzen duen gasa, esprai gisa erabiltzen dena.

 

piragua, piraguista (piroga*).

 

pirata 1. Itsaslapurra.

 

pirata 2. Legez kanpokoa. Irrati pirata.

 

pirateatu* e. kopia egin, kopia pirata egin.

 

pirateria.

 

Pirinio Atlantikoak, -ak. Pirinio Atlantikoetako Kontseilu Nagusiak erabaki du.

 

Pirinioak, -ak (Pirineoak*).

 

Pirinioaurrea, -a (Prepirinioa*).

 

Pirinioetan zeharreko (transpirenaika*, transpirenaiko*).

 

piriniotar (pirinioar*, piriniar*, pirinear*). Pirinioetakoa.

 

pisatu. Hamar kilo pisatzen du poltsak.

 

pista 1. Mendi bidea.

 

pista 2* e. arrasto, aztarna, argibide.

 

pistard. Pistako txirrindularia. Euskal Herriko pistardek ondo ezagutzen dute Donostiako belodromoa.

 

pisu. h. etxebizitza, etxe. Pisu zahar batean bizi naiz*[e.] Etxe zahar batean bizi naiz.

 

piszina 1* e. igerileku.

 

piszina 2* e. uraska. Fukushimako zentral nuklearreko piszina*[e.] Fukushimako zentral nuklearreko uraska.

 

pitin, pitinka (pittin*).

 

pixka bat (pixkat*).

 

pizkunde (berpizkunde*). Dena dela, kontuan izan Erdi Aroaren ondoko garaia Errenazimentua dela.

 

piztia. Pizti bat*[e.] Piztia bat.

 

pizza, pizzeria.

 

pizzicato. Harizko musika tresnak jotzeko modua, hariak hatzez punteatzean datzana.

 

Planeria (Playa Gris*, Planeixa*). Getariako hondartza.

 

planeta biziaren indizea, -a. Lurreko biodibertsitatearen adierazlea, espezie ornodunen analisian oinarritua.

 

planning* e. plan, egitasmo, programa.

 

plano 1 (planu*). Zineman, argazkian eta pinturan. Lehen planoa, plano amerikarra, atzeko planoa.

 

plano 2 (planu*). Auzoaren planoa, hiriaren planoa.

 

plano 3* Irudizko zentzuan, hobe 'maila'. Horrelakoetan, 'bat' gabe ondo moldatzen da esaldia. Bigarren plano batean geratu da arazo hori*[e.] Bigarren mailan geratu da arazo hori.

 

plantilla* e. talde, langileak, jokalariak... Azken urteotako krisi latzean, plantilla murriztu behar izan du*[e.] Azken urteotako krisi latzean, langile taldea murriztu behar izan du. // Kaikuk 16 txirrindulariko plantilla izango du*[e.] Kaikuk 16 txirrindulari izango ditu.

 

planto egin. Zerbait egiteari utzi. 'Planto' soila ere erabiltzen da, 'egin' gabe. Guk, planto. Zuek ere bai?.

 

plantxatu. h. lisatu.

 

Plata; Platako farola, -a (La Plata*). Pasaiako itsasargia.

 

plater (plato*). Bizikletaren partea.

 

plater tiroketa.

 

Plateruena. Plateruenako atean. Plateruenan joko du.

 

plato. Telebistako edo zinemako agertokia.

 

play-off* e. kanporaketa.

 

Playa Gris* e. Planeria. Getariako hondartza.

 

playback. Aurrez grabaturiko musika.

 

plaza. Ez erabili 'toki' edo 'lanpostu' adierazteko. Zahar etxeetan, 710 plaza gehiago ezarriko dituzte Ipar Euskal Herrian*[e.] Zahar etxeetan, 710 leku gehiago ezarriko dituzte Ipar Euskal Herrian.

 

Plaza Barria, -a (Plaza Berria*). Bilboko plaza ezaguna.

 

plaza libro. Aurreko pareta besterik ez duen pilotalekua.

 

Plazandreok. Hobe ez deklinatzea. Plazandreok-ek agiri bat aurkeztu du*[e.] Plazandreok taldeak agiri bat aurkeztu du.

 

plebiszitu. Bozketa mota.

 

pleno* e. osoko bilkura.

 

pleno areto* e. batzar areto.

 

Plentzia, Plentziako hondartza.

 

Plisetskaia, Maia (Maya Plisetskaya*).

 

plural, pluralismo, pluralista, pluraltasun.

 

pluralitate* e. aniztasun, pluraltasun.

 

plurinazional.

 

plusbalia* e. gainbalio.

 

pneumatiko (neumatiko*).

 

pneumonia (neumonia*).

 

Pobre de mí; Gaixoa ni.

 

pobrezia monetario.

 

podcast. Irrati, soinu edo bideo fitxategia, RSS bidez banatzen dena.

 

Podemos. Espainiako indar politikoa.

 

podium (podio*). Ez erabili 'podium egin' esapidea. Podiuma egin nahi du Iban Mayok*[e.] Podiumera igo nahi du Iban Mayok.

 

poemario* e. poema bilduma.

 

pogrom (progrom*).

 

polbora* e. bolbora.

 

pole position. Auto eta moto lasterketetan, irteeran lehena izatea. Vettelek lortu zuen atzo ere 'pole position'-a.

 

polemika, polemiko, polemista.

 

poligono. Batzuetan, hobe da 'eremu', 'alde' edo 'industrialde' erabiltzea. Bardeako tiro eremua. Lastaolako industrialdea.

 

polikiroldegi* e. kiroldegi.

 

poliklinika.

 

polimili. Lagunartean, politiko-militarra.

 

politikari. Politikan dabilen pertsona. Izena da.

 

politiko. Politikari dagokiona. Izenondoa da. Politikariek arazo politikoak konpondu beharko lituzkete.

 

poliza. Aseguru poliza.

 

polizia 1. Erakunde mota.

 

polizia 2. Poliziako kidea.

 

polizia autonomiko (polizia autonomo*).

 

polizia auzitegiak. Frantziako justizia sisteman, arau-hauste arinak epaitzen dituzten auzitegiak. Delitutzat jotakoak auzitegi korrekzionalek epaitzen dituzte. Krimentzat jotakoak, berriz, krimen auzitegiei dagozkie.

 

polizia etxe.

 

polizia gorputz* e. polizia, polizia erakunde. Polizia gorputzaren erreforma izan da unionisten eta errepublikanoen eztabaidagai nagusia*[e.] Poliziaren erreforma izan da unionisten eta errepublikanoen eztabaidagai nagusia. // «Polizia gorputz guztiek egiten dute hori», azaldu zuen*[e.] «Polizia erakunde guztiek egiten dute hori», azaldu zuen.

 

poliziaburu, Poliziako buru, Poliziaren buru.

 

polizoi. h. ezkutuko bidaiari, sasiko bidaiari.

 

polka (polca*). Dantza mota.

 

polo. Ipar poloa, hego poloa.

 

ponentzia 1* e. txosten, dosier. Ponentzia bat aurkeztu zuen iazko jardunaldietan*[e.] Txosten bat aurkeztu zuen iazko jardunaldietan.

 

ponentzia 2* e. batzorde txostengile, lantalde. Parlamentuko ponentziak ez du bukatu lana*[e.] Parlamentuko batzorde txostengileak ez du bukatu lana.

 

poney (poni**). Zaldi txikia. Euskal Herrikoak 'pottokak' dira.

 

Ponpeia (Pompeya, Pompei*).

 

pop. Musika mota.

 

pop artea, -a (pop art*).

 

poparean (poparian*). Popatik.

 

porno 1. Pornografikoa. Inoren esanetan bakarrik erabiltzekoa. Haurrei ateratako 40.000 irudi porno aurkitu dituzte*[e.] Haurrei ateratako 40.000 irudi pornografiko aurkitu dituzte.

 

porno 2. Pornografia. Inoren esanetan bakarrik erabiltzekoa. Sekulako dirutza dabil pornoaren inguruan*[e.] Sekulako dirutza dabil pornografiaren inguruan.

 

porrota ezagutu* e. galdu. Kiroletako klixe gogaikarria da. Lau jardunaldi egin ditu porrota ezagutu gabe*[e.] Lau jardunaldi egin ditu galdu gabe.

 

porrota jaso* e. galdu. Hamar partida jokatu zituen: bost garaipen, bi berdinketa eta hiru porrot*[e.] Hamar partida jokatu zituen: bost irabazi, bi berdindu eta hiru galdu.

 

porru. 'Marihuana zigarreta' adierazi nahi denean, etzanez idazten da.

 

porruaren hamabostekoa, -a. Galesko errugbi selekzioa.

 

Portalapea, -a. Portalapetik hurbil.

 

portatil* e. eskuko, eramangarri. Eskuko irratia. Ordenagailu eramangarria, komun eramangarriak, antena eramangarria.

 

portu. Mendialdean ez dago porturik: 'mendateak' dira. Hirugarren mailako lau portu igo ondoren, ibilbide laua izango dute txirrindulariek*[e.] Hirugarren mailako lau mendate igo ondoren, ibilbide laua izango dute txirrindulariek.

 

Portu Zaharreko hondartza (Vieux Port plage*). Miarritzeko hondartza.

 

portzentaia* e. ehuneko, portzentaje.

 

portzentaje. h. ehuneko.

 

posatu. Ondo posatzen du, eta eder baino ederrago agertzen da beti argazkietan.

 

posible izan (posiblea izan*).

 

positibo faltsu 1. Proba diagnostiko baten emaitza positibo okerra.

 

positibo faltsu 2. Kolonbiaz mintzatuz, herritar zibilen hilketa, armadako kideek egina eta gerrillariak zirela esanez zuritua.

 

positiboki baloratu* Klixe gogaikarriak dira 'positiboki baloratu' eta 'negatiboki baloratu'. Positiboki baloratzen dugu Pasaian kapital pribatua inbertitu nahi izatea*[e.] Ontzat jotzen dugu Pasaian kapital pribatua inbertitu nahi izatea.

 

posizionatu. Zerbaiten inguruko jarrera hartu. Argi eta garbi posizionatu dira.

 

post-mortem* e. hil ondoren, hil ostean, hil ondotik.

 

posta kutxa (posta kutxatila*).

 

postmoderno (posmoderno*).

 

postporno. Pornografia tradizionalaren oinarriak iraultzen dituen mugimendua, sexualitatearen eredu hegemonikoen kontra borroka politikoa egiteko.

 

postprodukzio (posprodukzio*).

 

postrromantizismo (postromantizismo*).

 

postura 1. Apustua, trabesa.

 

postura 2* e. jarrera.

 

pot-pourri (potpourri*). Saski-naskia.

 

pote. h. poto.

 

potret 1 (portret*). Argazkia.

 

potret 2. Erretratua.

 

pozkario* e. bozkario.

 

pozoi, pozoitu, pozoitsu (pozoin*, pozoindu*).

 

Prado museoa, -a (El Prado*, Pradoko museoa*).

 

praile* e. fraide.

 

Prat (El Prat*). Bartzelonako aireportua.

 

prebarikazio. Funtzionarioek, batez ere epaileek, beren egitekoa ez betetzea edo gaizki egitea, jakinaren gainean.

 

prebenjamin* e. benjaminaurreko. Gainerakoak ikusteko, jo 'kiroletako kategoriak' sarrerara.

 

prebentibo. Batzuetan, 'behin-behineko' ere erabil daiteke: 'atxiloaldi prebentibo' edo 'behin-behineko atxiloaldi'. Gerra prebentiboa.

 

prediku. Sermoia.

 

prefabrikatu (aurrefabrikatu*).

 

prefektu, prefektutza, prefektura. Erromatar Inperioko eta Eliza katolikoko kargudun bat da 'prefektu'; haiei dagokien kargua 'prefektutza' da; eta lurraldea, 'prefektura'.

 

preferente 1. Futbolaz mintzatuz, eskualdeko maila gorena.

 

preferente 2* e. lehentasunezko akzio. Finantzetan, akzio mota.

 

prefet, prefetura. Frantziako administrazioko kargu bat da 'prefeta', eta hari dagokion egitura da 'prefetura'.

 

prehistoria. h. historiaurre. Historiaurreak bi aro nagusi ditu: Harri Aroa eta Metal Aroa. Harri Aroa: Paleolitoa (Behe Paleolitoa, Erdi Paleolitoa, Goi Paleolitoa), Mesolitoa, Neolitoa. Metal Aroa: Eneolitoa (Kalkolitoa*, Kobre Aroa*), Brontze Aroa, Burdin Aroa.

 

prekario, prekaritate, prekarizatu (prekarietate*). Enpleguei eta egoera sozioekonomikoari buruz mintzatuz, kaskarra eta segurtasunik gabea; prekario bilakatu.

 

prekuela (precuela*). Aurreko obra baten segida den zinema edo literatura lana, lehendik kontaturikoaren aurreko gertaerak azaltzen dituena.

 

Premier League. Ingalaterrako futbol liga profesionala. Hobe ez deklinatzea eta neurrian erabiltzea. Manchester United gailendu da Premier League-n*[e.] Manchester United gailendu da Premier League txapelketan. Manchester United gailendu da Ingalaterrako Ligan.

 

prentsaurre* e. prentsaurreko, prentsaren aurre. Horregatik erabaki zuen prentsaurrean azaltzea*[e.] Horregatik erabaki zuen prentsaren aurrean azaltzea.

 

prentsaurreko (prentsaurre*). Prentsaurrea berandu hasi da*[e.] Prentsaurrekoa berandu hasi da.

 

presentismo. Lantokian ordu gehiegi igarotzea, produktibitatea handitu gabe.

 

preseski (prezeski*).

 

presidentetza (presidentzia*).

 

presidentzialismo, presidentzialista.

 

presiditu* e. buru izan, presidente izan.

 

presio egin. h. estu hartu, estutu. Frantziako Hezkuntzak presio egin die irakasleei*[e.] Frantziako Hezkuntzak estu hartu ditu irakasleak.

 

preskribatu (preskribitu*). Delituak preskribatu duenez, ez dute epaituko.

 

presoterapia. Terapia mota, zenbait gorputz ataletan presioa eginez lorturiko onuretan oinarritua.

 

pressing* e. presio.

 

prestasun. Prest dagoenaren egoera edo tasuna.

 

prestazio 1* e. sari, (diru) laguntza... Langabezia prestazioa jaso nahi dute*[e.] Langabezia saria jaso nahi dute. // Ez dago prestaziorik alargunentzat*[e.] Ez dago laguntzarik alargunentzat.

 

prestazio 2* e. ezaugarri, aukera. Autogintzan, ibilgailuaren ezaugarriak. Renault autoak, prestazio aldetik, McLarenen atzetik daude*[e.] Renault autoak, ezaugarri aldetik, McLarenen atzetik daude.

 

prestazio 3* e. zerbitzu. Zergarik gabe ez dago prestazio publikorik*[e.] Zergarik gabe ez dago zerbitzu publikorik.

 

prestigio (prestijio*). Izen ona.

 

prestutasun. Zintzotasuna.

 

prêt-à-porter. Jantziez mintzatuz, eramateko prest dagoena.

 

prezatu (apreziatu*). Estimatu. Organo ondarea prezatzeko.

 

preziatu (apreziatu*). Balio handikoa. Eleberri preziatua.

 

prezio erdian* e. erdi prezioan. PCak prezio erdian salduko dituzte Indian, 220 euroan*[e.] PCak erdi prezioan salduko dituzte Indian, 220 euroan.

 

prezisio* e. doitasun, zehaztasun.

 

pribilegiatu. Agintari klase pribilegiatua.

 

pribilegio (pribilejio*).

 

prima donna. Operan, pertsonaia nagusiak jokatzen dituen emakumezko kantaria.

 

primario (primaria*). Lehena, oinarrizkoa. Hauteskunde primarioak. Era Primarioa.

 

prime time. Telebistak ikusle gehien duen ordua. Zaila da horrelako saio bat 'prime time'-an ematea.

 

printzerri (printzipatu*).

 

proba. Esperimentuak, kirol lehiak eta etsaminak 'probak' dira, ez 'frogak'. Lurreko telebista digitalak frogak egiten ari dira, emanaldiak hasi aurretik*[e.] Lurreko telebista digitalak probak egiten ari dira, emanaldiak hasi aurretik. // Arrunt froga gogorra da maratoia*[e.] Arrunt proba gogorra da maratoia. Proba nuklearrak. DNA proba. Ebaluazio proba. Atariko proba.

 

probestu 1. Garai bateko udal langilea.

 

probestu 2* e. baliatu, aprobetxatu.

 

probintzia auzitegiak.

 

problematika* e. arazo(ak), gai(ak). Hainbat problematika agertzen dira filmean: belaunaldien arteko lehia, elkartasun falta, koherentzia etikoaren ahultasuna... *[e.] Hainbat gai agertzen dira filmean: belaunaldien arteko lehia, elkartasun falta, koherentzia etikoaren ahultasuna...

 

profil 1. h. soslai.

 

profil 2. h. izaera, ezaugarriak. Andoniren profila egokia da lanpostu horretarako*[e.] Andoniren izaera egokia da lanpostu horretarako.

 

progresibo. Lentilla progresiboak. Distrofia progresiboa. Zerga progresiboak eta erregresiboak. Rock progresiboa.

 

proiektagailu. Proiektorea. Diapositiba proiektagailua ez dabil ondo.

 

proiektil* e. jaurtigai.

 

proiektore. Proiektagailua.

 

prologo etapa* e. aitzinetapa.

 

promes 1. Agintzaria, agindua. Bi promesa egin nizkion, eta biak bete ditut*[e.] Bi promes egin nizkion, eta biak bete ditut.

 

promes 2. Kiroletako kategoria. Gainerakoak ikusteko, jo 'kiroletako kategoriak' sarrerara. Promesetan jokatzen hasi da aurten.

 

promotore. Eraikuntzan, lanak antolatzen eta sustatzen dituena.

 

pronostikoak bete. Neurrian erabiltzekoa. Gogoan izan badirela beste molde batzuk hori adierazteko: 'espero zena bete', 'iragarritakoa bete', 'espero bezala gertatu'...

 

proposamena luzatu* e. proposatu, proposamena egin. Aurrekontuak onartzeko proposamena luzatu digu*[e.] Aurrekontuak onartzea proposatu digu. Aurrekontuak onartzeko proposamena egin digu.

 

prostitutu (prostituto*). Prostituzioan aritzen den gizona.

 

protektoratu (protektoradu*). Lurralde koloniala, metropoliari atxiki gabea izanik ere kolonizatzailearen agintepean dagoena, nahiz eta nolabaiteko autonomia izan. Britainiarren aginte garaian protektoratua izan zen.

 

protestari, protestagile. Protesta egiten duena.

 

protestatu. Protesta egin. Gogor protestatzen zuten garai hartan ere.

 

Prozedura Kriminaleko Legea, -a. (en: Law of Criminal Procedure; es: Ley de Enjuiciamiento Criminal; fr: Loi sur la procédure pénale).

 

Prozedura Zibileko Legea, -a. (en: Law of Civil Procedure; es: Ley de Enjuiciamiento Civil; fr: Loi sur la procédure civile).

 

prozesatu 1. Informatikan erabiltzekoa.

 

prozesatu 2* e. auzipetu.

 

Prud'homme auzitegi* e. lan auzitegi.

 

pseudo-* e. sasi-. Ihartuetan, dagokion hitzari loturik idazten da. Bestela, marratxoz. Sasibide, sasieskola, sasiezkontza, sasijainko, sasijakintsu, sasijakitun, sasikume, sasiletradu, sasimediku, sasiprofeta. Sasi-erlijio, sasi-interpretazio, sasi-literatura, sasi-ordain, sasi-zientzia.

 

psicobloc. Eskalada mota, ur gainean egiten dena.

 

psikologia, psikologo (sikologia*, sikologo*).

 

pub.

 

pubertaro.

 

publiko egin* e. berri eman, jakinarazi. Gaur egingo dute publiko bozketaren emaitza*[e.] Gaur emango dute bozketaren emaitzaren berri. Gaur jakinaraziko dute bozketaren emaitza.

 

publikoki. h. jendaurrean. Publikoki esan izan du*[e.] Jendaurrean esan izan du.

 

publirreportaje (publi-erreportaje*).

 

publizitatea. Ikus 'Deontologia' atala.

 

Publizitateko Deontologiako Epaimahaia, -a. (fr: Jury de déontologie publicitaire).

 

pudding* e. budin.

 

puenting* e. zubi jauzi, zubi salto.

 

Puerta del Sol (Sol plaza*). Madrilgo plaza.

 

pultsu (pultso*). Ez erabili irudizko zentzuan biren arteko lehia adierazteko. Horretarako, hobe 'lehia', 'tirabira', 'sokatira'... PSOEren eta PPren arteko pultsuan, PPk irabazi du orain arte*[e.] PSOEren eta PPren arteko sokatiran, PPk irabazi du orain arte.

 

pum*, pun* e. danba.

 

punk (punki*). Kultura punka*[e.] Punk kultura.

 

punta-erdi* e. erdi-punta. Futbolean.

 

puntako ordu (ordu punta*). Jende asko ibiltzen den ordua.

 

puntista. Zesta-puntan jokatzen duena.

 

Punto Com (.Com*).

 

puntu. Irudizko zentzuan, 'zein puntutaraino' baino hobe da 'zenbateraino' erabiltzea. Zaila da esaten zein puntutaraino den erruduna*[e.] Zaila da esaten zenbateraino den erruduna.

 

puntu beltz* e. leku arazotsu, leku arriskutsu... Errepide planari esker, 83 puntu beltz desagertu dira*[e.] Errepide planari esker, 83 leku arriskutsu desagertu dira. // Saihesbidea egin zutenetik, Zornotzan zegoen puntu beltz nagusia*[e.] Saihesbidea egin zutenetik, Zornotzan zegoen arazo gehien.

 

puntu eta koma. Ikus 'Idazkuntza' atala.

 

puntu kardinalak. Letra xehez idazten dira. Ipar-ekialdea, ipar-mendebaldea, hego-ekialdea, hego-mendebaldea; ipar ipar-ekialdea, ipar ipar-mendebaldea.

 

puntua. Ikus 'Idazkuntza' atala.

 

puntual 1. Garaiz dabilena.

 

puntual 2. Egoera jakin bati dagokiona, gutxitan gertatzen dena. Konponbide puntualak.

 

puntualtasunez* e. garaiz, ordu-orduan, behar den garaian...

 

puntuazioa. Ikus 'Idazkuntza' atala.

 

Puntueus (PuntuEus*, Puntu Eus*).

 

puru 1. Hutsa, garbia.

 

puru 2. Zigarroa.

 

puta* e. prostituta.

 

putetxe* e. prostituzio etxe.

 

putt. Golfean, kolpe mota.

 

putzu. Meategietakoak ez dira 'putzu', baizik eta 'meazulo'. Petrolioa dagoen tokiari 'petrolio hobi' deritzo.

 

puzzle (puzle*).

© Berria.eus - Euskal Editorea SM    •   Martin Ugalde kultur parkea, Andoain 20140
Telefonoa: 943-30 40 30  •   Faxa: 943-59 01 72  •  Posta elektronikoa: estiloliburua@berria.eus
webgunearen mapa