«Energia komunitateak elkarrekin indartsuagoak izateko sortu da sarea»

Euskal Herriko energia komunitateen sareak, Ehnergiak, hilaren hasieran hautatu zuen bere kontseilu errektorea, eta haren buru jarri zuten Aritz Otxandiano (Otxandio, Bizkaia, 1979), Otxandioko energia komunitateko kidea. Trantsizio energetikoak «bulkadacloseBultzada. komunitarioa» behar duela ziurtatu du.

Euskal Herrian, azken urteetan, hainbat energia komunitate sortu dira. Gehienak txikiak dira, eta baliabide eskasak dituzte, eta, energia komunitatearen jardunean espresuki lan egiten duten langilerik ez dutenez, borondatezko lanaren bidez jarduten dute. Horregatik, zenbait behar asetzeko zailtasunak edukitzen dituzte; komunitate horiek batzeko sortu da Ehnergia. 

Euskal Herriko energia komunitateak elkarrekin indartsuagoak izateko eratu da sarea, haien beharrei egitura sendo batekin erantzuteko. Bestalde, orain arte martxan jarri dituztenak baino energia sorkuntza proiektu handiagoak bultzatu nahi ditugu Ehnergiaren bidez.

Energia komunitateetan, herritarrak euren kasa antolatzen dira energia beharrak asetzeko. Zehazki, behar duten energiaren ekoizpeneancloseSorkuntza. hirugarren eragile batzuekiko menpeko izan beharrean, euren kasa energia ekoiztea eta energiari lotutako beste hainbat behar asetzea —mugikortasuna, adibidez—. 

Komunitate horiek forma juridiko bat baino gehiago izan ditzakete: elkarteakcloseEntitate edo pertsonen elkartze bat, helburu komun baten bila. edota kooperatibakcloseEnpresa bat non gestioa eta irabaziak bazkideen artean banatzen diren. izan daitezke. Euskal Herrian azken urteetan sortutako asko kooperatibak dira, batez ere kontsumora bideratutakoak.

Udalbiltzaren babespean garatu da sarea eratzeko prozesua, eta soilik energia komunitateek hartu dute parte horretan: hasieran egin zen hautu bat da hori, komunitate horiek euren kasa antolatzeko eta haiek prozesua abiatzeko beharra ikusi baitzen. 

Behin prozesua mamituta, energiaren bueltan lan egiten duten gainerako eragileekin harremanetan jarriko gara haiekin zer-nolako lankidetza izan dezakegun aztertzeko.

Zenbait bazkide mota ditugu. Batetik, zerbitzu bazkideak: Ehnergiatik zerbitzuak jasoko dituzten erakundeak, energia komunitateak, esaterako. Bigarren, bazkide kontsumitzaile edo erabiltzaileak: sareak sustatuko dituen proiektuetatik zuzenean kontsumituko duten bazkideak, eta energia komunitateen bazkide diren edo ez diren pertsonak izan daitezke.

Hirugarren, bazkide langileak daude: oraindik sarean langilerik ez badugu ere, aurrerantzean zenbait izatea aurreikusten dugu. Eta, azkenik, bazkide laguntzaileak Ehnergiaren garapenean laguntzeko borondatea duten eragileak dira: udalak, bestelako administrazio publikoak edo gizarte eragileak izan daitezke. 

Ehnergiaren funtzio nagusia energia komunitateen beharrak asetzea da: besteak beste, bazkideen kudeaketari, administrazio eta kontabilitate auziei eta komunikazioari dagozkienak. Behar horien artean gehienak jada identifikatu ditugu, eta orain prozesu bat abiatuko dugu horiek sakon aztertzeko, askotan behar horiek tresna digitalak eta zerbitzuak garatzea eskatzen dute eta. 

Sarearen bigarren lan ildoa, beranduago abiatuko duguna, energia komunitateek herrietan bultzatutako proiektuen osagarri moduan beste hainbat proiektu martxan jartzea izango da. 

Trantsizio energetikoakcloseJatorri fosileko energien erabilera berriztagarriekin ordezkatzeko prozesua.  bulkada komunitarioa behar du: bulkada hori zenbat eta handiagoa izan, trantsizio energetikoa demokratikoagoa eta justuagoa izango da. Energia komunitateek ezin dituzte bete trantsizio energetikoaren behar guztiak, baina rol garrantzitsu bat jokatu dezakete herritarren energia beharrak asetzeko orduan.

Energia komunitateek duten oztopo nagusia da haien jarduna borondatezko lanean oinarritzen dela. Azken urteetan proiektu asko ipini dituzte martxan, baina, duten egiturarengatik, muga nabariak dituzte. Hori gainditzea du helburu Ehnergiak, Euskal Herri mailako sare batean batzeak beste tamaina bateko proiektuak garatzeko aukera ematen baitu.

Bestalde, legeei dagozkien mugak ere badituzte. Izan ere, esparru legalak energia komunitateen garapena erraztu edo oztopatu dezake: adibidez, 2019aren aurretik, autokontsumoacloseNorberak sortzen duen energia norbere kontsumorako denean. zergapean zegoen, eta horrek zaildu egiten zuen energia komunitateek proiektuan martxan jartzea. 

Hegoaldeari dagokionez, egoera ezberdina da EAEn eta Nafarroan. Halere, ezaugarri komunak dituzte, bien elektrifikazio maila apala dela, adibidez —elektrizitatea ez da kontsumo osoaren %25era iristen bietan, eta gainontzeko kontsumoa erregai fosilakcloseNagusiki ikatza, petrolioa eta gas naturala. Industrializazioarekin batera modu masiboan erabiltzen hasi ziren, eta atmosferara isuritako gas kutsagarrien ondorioz klima larrialdia eragin dute. dira—, trantsizio energetikoak ezinbestekoa baitu erregai fosilak ordezkatzea.

Gainera, kontsumitzen dugun energia murriztu behar dugu. Eta energia hori geure lurraldean bertan ekoiztea ere ezinbestekoa da, baliabide berriztagarriak baliatuz ahal den neurrian. 

Ehnergia urriaren hasieran osatu zen formalki, eta, urte bukaerara bitarte, datozen lau urteetarako plan estrategiko moduko bat landuko dugu. Lehentasun nagusiak baliabideak eta zerbitzuak garatzea izango da, energia komunitateen beharrei erantzuteko. Espero dugu datorren urtean laguntza hori jada ematen hastea.