Kultura zientifikoa

Ikasleen irakurtzeko gaitasuna amiltzen ari dela azaleratu du PISA txostenak

Ikasleen irakurtzeko gaitasuna amiltzen ari dela azaleratu du PISA txostenak

Hego Euskal Herriko ikasleen emaitza kaskarrez ohartarazi dute PISA txostenean. Mundu zabaleko datuekin osatzen den txosten horrek Hego Euskal Herriko ikasleen eboluzioa ere aztertzen du, eta agerian utzi du ikasleek behera egin dutela alor guztietan: zientzietan, matematikan eta irakurketan.

«Informazio asko ezin dugu lortu ez baditugu hegaztiak banan-banan markatzen. Horregatik jartzen dizkiegu eraztunak»

«Informazio asko ezin dugu lortu ez baditugu hegaztiak banan-banan markatzen. Horregatik jartzen dizkiegu eraztunak»

Juan Arizaga Aranzadiko Ornitologia Saileko burua hegaztiei eraztunak jartzen ibiltzen da. Azken 25 urteetan 226 hegazti espezieri jarri dizkiete eraztunak. Horri esker, migrazio ibilbideen eta umatze eremuen inguruko informazioa eskuratu dute.

Adimen artifiziala: kezkak eta gogoetak

Adimen artifiziala: kezkak eta gogoetak

Adimen artifizialaren azken urteotako tsunamiak galdera eta kezka sakona eragin du gizartean. Unibertsitateko bi irakaslek gogoeta egin dute horren inguruan, BERRIAk antolatutako Ahomentan saileko mahai inguru honetan. Adimen artifizialaren aurrean, gizatasunaren alde egin dute.

«Pinguino papozuria da xelebreena; lau segundoan behin esnatzen da kumeak zaintzeko»

«Pinguino papozuria da xelebreena; lau segundoan behin esnatzen da kumeak zaintzeko»

Irati Diez Virto zientzialaria animalien loa ikertzen aritu da. Maddi Astigarra Bergara ilustratzailearekin batera liburu bat argitaratu du: 'Nola egiten dute animaliek lo?'. Datu bitxiak bildu dituzte.

Beste aurkikuntza inportante bat Irulegin: zenbaki baskoniko baten lehenbiziko lekukotasuna

Beste aurkikuntza inportante bat Irulegin: zenbaki baskoniko baten lehenbiziko lekukotasuna

Zeramikazko ontzi batean topatu dute inskripzioa: «'abaŕ'» jartzen du, eta azterketa linguistikoa egin duten ikerlariek euskarazko 'hamar' zenbakiarekin lotu dute.

Zarataz betetako gizarte batean isiltasuna iraultzailea denean

Zarataz betetako gizarte batean isiltasuna iraultzailea denean

Eva Domingo Otero kazetariak isiltasuna ikertu du, eta, haren hitzetan, behar-beharrezkoa da; izan ere, zaratan etengabe murgilduta bizitzeak zoriontasunetik aldentzen gaitu.

Pirinioetan 108 hartz daude, gutxienez; 3.200 lorratz baino gehiago aurkitu zituzten iaz

Pirinioetan 108 hartz daude, gutxienez; 3.200 lorratz baino gehiago aurkitu zituzten iaz

Hartza desagertzekotan egon da Pirinioetan, baina populazioak gora egin du azken urteotan, Esloveniatik ekarritako animaliei esker. 1996an askatu zituzten lehenengo biak, duela 30 urte.

Alzheimerra, neuronen arteko komunikazioa eteten denean...

Alzheimerra, neuronen arteko komunikazioa eteten denean...

Memoria eta orientazioa galtzea eta hitz egiteko arazoak izatea: horiek dira alzheimerraren sintometako batzuk. Oraingoz, sendagai eraginkorrik ez dago, baina ikerlariak garunean dauden zelula jakin batzuk ikertzen hasi dira: astrozitoak.

Planetarioak eta planisferioak: zerua irakurtzeko lekuak eta tresnak

Planetarioak eta planisferioak: zerua irakurtzeko lekuak eta tresnak

Planetarioei eta planisferioei esker, planetak, izarrak eta konstelazioak ikus ditzakegu. 'Mantangorri' gehigarrian zehazki azaldu dute nolakoak diren. Euskal Herrian hiru planetario daude.