Nafarroa, zatituta

1986ko Euskararen Legeak ezarritako zonifikazioak hiru eremutan bereizten du Nafarroa: eremu euskalduna, eremu mistoa eta eremu ez-euskalduna. Euskara eremu euskaldunean bakarrik da ofiziala. Kontseiluaren ustez, «lege diskriminatzaileen irakurketa are diskriminatzaileagoa» egiten du egungo gobernuak.

Euskalgintzaren Kontseiluak manifestazioa antolatu du Nafarroako Gobernua prestatzen ari den merezimenduen dekretuaren aurka, eta «herritarrak gutxiets ez ditzatela» eskatzeko.

Oraingo dekretua bainoago, «jatorrizko gaitza» 1986ko Euskararen Legeak ezarritako zonifikazioa dela gogorarazi du Paul Bilbao Kontseiluko idazkari nagusiak. Hala ere, arau horretatik eratorritako arazoak arindu beharrean, Maria Txibiteren gobernuak «lege diskriminatzaileen irakurketa are diskriminatzaileagoa» egiten duela salatu du.

Zehazki, Bilbaok txarretsicloseGaitzetsi, txartzat jo. egin du merezimenduen dekretuaren bidez Nafarroako administrazioko hainbat lanpostutarako sarbidean ez dela aintzat hartuko euskara, eta bai, aldiz, «berezkoak ez diren beste hizkuntza batzuk». «Edozein logika eta edozein muga gainditzen duen erabakia da ingelesari, alemanari edota frantsesari euskarari baino garrantzia handiagoa ematea».

«Edozein logika eta edozein muga gainditzen duen erabakia da ingelesari, alemanari edota frantsesari euskarari baino garrantzi handiagoa ematea».

Paul Bilbao (Kontseilua)

Kontseiluak gogorarazi du, halaber, Hizkuntz Eskubideen Behatokiak argitaratutako azken diagnostikoaren arabera, Nafarroako Gobernuko lanpostuen %3tan baizik ez dela euskara eskakizun, eta zenbait departamentutan kopuru hori ez dela %2ra ere iristen. «Are gehiago, lau departamentutan euskararen ezagutza ez da derrigorrezkoa lanpostu bakar batean ere».

Ia 40 urte dituen legea muga

1986ko Euskararen Foru Legea onartzeak hiru eremutan banatu zuen Nafarroa, eta, ordutik, herritarren hizkuntza eskubideak bizitokiaren araberakoak izan dira. Urteetan, gaztelania izan da administrazioaren hizkuntza bakarra, bai kartel, seinale eta agirietan, bai funtzionarioekiko zuzeneko tratuan. Eremu ez-euskaldunean ez bezala, euskarazko arretak berme handiagoa du eremu mistoan, jasoa baitago administraziora euskaraz jotzeko aukera. Hala ere, eremu euskaldunean handiagoa da bermea.

2015ean lauko gobernua jarri zenetik, aurrerapauso batzuk eman ziren euskararen alorrean: eremu ez-euskalduneko eskola publiko guztietara zabaldu zuen D ereduaren eskaintza.

2015ean lauko gobernua jarri zenetik, aurrerapauso batzuk eman ziren euskararen alorrean: eremu ez-euskalduneko eskola publiko guztietara zabaldu zuen D ereduaren eskaintza —ordutik, urtero hazi dira D ereduko lerroak eremu horretan—, 30 urtez ukatutako lizentzia eman zion Euskalerria irratiari, eta urratsa egin zuen ETB1 eta ETB2ren seinalea Nafarroan jasotzeko.

Euskaldunen hizkuntza eskubideak kamustencloseMozten, gutxitzen. dituen faktore nagusiak, baina, bere horretan dirau: 1986ko Euskararen Foru Legea. Hala ere, zenbait neurri hartu zituen laukoak, zonifikazioaren ertzak malgutzeko: eremu ez-euskaldunetik atera eta eremu mistoan sartzeko eskaera egin zuten 44 udalek, eta parlamentuak onartu zuen aldaketa.

Joan den urteko azaroan, Hordago egitasmoa abiarazi zuten Nafarroan, zonifikazioaren kontra. «Edozein nafarrek, edonon dagoela eta edonon bizi dela, lurralde osoan euskara ezagutu eta erabiltzeko duen eskubidea praktikan jartzea eragozten duten oztopo guztiak kentzeko» eskatu zuten Cortesko adierazpena izena eman zioten agiriaren bitartez.

«Zonifikazio hori bidegabea zen duela lau hamarkada, eta, orain, gainera, anakronikoa ere bada».

'Cortesko adierazpena'

Hizkuntza eskubideak bermatze aldera, Euskararen Legeak ezarritako zonifikazioa «oztopo handia» dela uste dute sustatzaileek: «Zonifikazio hori bidegabea zen duela lau hamarkada, eta, orain, gainera, anakronikoa ere bada». Banaketa administratibo hori «diskriminazio, desberdinkeria eta desadostasun iturri» dela adierazi zuten.

Jatorrizko artikuluak