Amiantoa, bizirik dagoen arazoa

Amiantoak sortutako gaixotasunen ondorioz, 24 hildako zenbatu zituen Asviamie elkarteak 2010ean. Espainiako Gobernuari konpentsazio funtsa sortzeko eskatzen diote, gaixoak babesik gabe gera ez daitezen.

Lander Muñagorri Garmendia.
Bilbo
2011ko apirilaren 28a
00:00
Entzun
Tabakoa erre izan ote duten baino, medikuek bizitza laboralaren inguruan galdetzen hasi beharko lukete». Patxi Kortazar Asviamie amiantoaren biktimen elkarteko kidearen hitzak dira. «Amiantoaren ondorioz sortutako zenbat gaixotasun ez ote dira tabakoaren aitzakiarekin estali?», dio. Bere familian izan zuen antzeko kasuren bat, eta orain bera ere amiantoaren biktima da. 2006. urtean jakin zuen gaixotasunaren berri, eta urte horretan bertan sortu zen Asviamie elkartea ere. «Prentsan irakurri nuen euren berri, eta elkartearekin harremanetan jarri nintzen», dio. Orduz geroztik, Asviamie elkartean egiten du lan Kortazarrek.

Elkartea sortu zen unetik, amiantoaren ondorioz gaixotutako pertsonak laguntzen, aholkatzen eta heriotza kasuak zenbatzendihardu Asviamiek. Lortu dituzten datuen arabera, 2010. urtean 24 pertsona hil ziren amiantoaren ondorioz, eta 2011n, oraingoz, lau pertsonek galdu dute bizia. «Hala ere, guk amiantoaren ondorioz hil diren pertsona hauek zenbatu baldin baditugu ere, gehiago egongo dira. Izan ere, amiantoarekin lan egin duten pertsona askok ez dute frogarik egin nahi izaten». Besteak beste, ez dutelako jakin ere egin nahi, «denetarik topatzen delako», dio.

Amiantoarekin lan egin duten pertsonen zerrenda bat ere osatu nahi dute Asviamieko kideek. Osalanek daukan zerrenda baten arabera, 1.290 pertsonek egin dute noizbait amiantoarekin lan, «baina zerrenda hori ez dago osatuta, Gipuzkoa, Bizkaia eta Araban 25.000 langile inguruk egin baitute lan amiantoarekin», Kortazarren arabera. Zerrenda osatzeko, erretiratuen elkarte ezberdinetan galdetzeko asmoa daukate Asviamie elkarteko kideek, eta ondoren zerrenda hori Osalani bidaltzekoa, datu base bezala erabil dezaten.

Horretaz gain, Bizkaiako herrietan amiantoaren mapa bat ere garatu nahi dute, «material hau leku askotan dagoelako, eta pixkanaka erretiratu behar delako». Gaur egun, era horretako mapa bat duen Bizkaiako udalerri bakarra Basauri da, eta gainerako herriek eredu hori har dezaten nahi dute.

Laguntzak jasotzeko arazoak

«Mutualitateek ez dituzte amiantoaren biktimak gaixotasun profesional bezala onartu nahi, arazo honekin ez baitaukate xentimorik ere gastatzeko asmorik», dio Kortazarrek. «Lortu izan ditugun kalte ordain guztiak epaitegi bidez izan dira», zehaztu du. Mutualitateek amiantoaren biktimak gaixotasun profesional bezala onartuko balituzte, «kasu asko agertuko lirateke, eta diru asko da hori. Horregatik ez diote izendapen hori eman nahi». Edozein modutan, Asviamie elkartearen aldarrikapen nagusiena ez dago mutuei zuzenduta, Espainiako Gobernuari baizik.

1968. urtean mesotelioma gaixotasun profesional bezala izendatu zuen Espainiako Gobernuak — gaixotasun hau, batez ere amiantoaren ondorioz agertzen da —. Hala ere, amiantoa 2002. urtera arte erabiltzen jarraitu zen. «Konpentsazio funts bat eskatzen diogu Espainiako Gobernuari. Frankismoaren ondoren egon diren gobernu guztiek jakin bazekitelako amiantoak gaixotasun ugari sor zitzakeela», dio Kortazarrek. Amiantoaren ondorioz gaixotzen diren pertsonak gainera askotan babesik gabe geratu ohi dira, «lan egin zuten enpresakitxita daudelako, Ezkerraldeko langile askori gertatu zitzaien moduan».
Iruzkinak
Ez dago iruzkinik

Ordenatu
0/500
Interesgarria izango zaizu
Nabarmenduak
Orain, aldi berria dator. Zure aldia. 2025erako 3.000 babesle berri behar ditugu iragana eta geroa orainaldian kontatzeko.