Albistea entzun

Telesailak

Azken denbora jauzia

Hirugarren denboraldiarekin esango du agur zientzia fikziozko 'Dark' telesail alemaniarrak. 2017an estreinatu zuen Netflixek
BERRIA Tamaina handiagoan ikusi

Mikel Yarza Artola -

2020ko ekainak 27

Zorioneko daude denbora jauzien, naturaz gaindiko gertakarien eta azken minutuko ezustekoen zaleak. Dark bueltan da, hirugarren eta azken denboraldirako. 2017an estreinatu zuen Netflixek telesail alemaniar hori, eta harrera beroa izan zuen nazioarteko kritikaren zein publikoaren aldetik. Mutil gazte baten desagarpena abiapuntutzat hartuta jorratu zuten istorioa Bo Odar eta Friese sortzaileek, lau familia hiru hamarkadatan lotzen dituen kontakizun batean.

Ardatz horren inguruan josi dituzte porrot egin duen zentral nuklear bat, hondamendiak gizartean utzitako aztarna eta pertsonen desagerpenak senideengan eragindako oinazea. Sekretuen eta ezkutuko desioen bidez eraiki dute gidoigileek komunitate txiki baten inguruko kontakizuna, eta iruditara eraman dituzte zorigaitzeko gertakari horiek bertako biztanleengan eragindako zauri emozionalak.

Erreferentzia filosofikoak ere txertatu dituzte kontakizunean. Determinismoa batetik, Nietzscheren betiereko itzulera bestetik. Sutrai alemaniar sakonak ditu telesailak, herrialdearen XX. mendeko historia atze oihal gisara baliatu du, eta hori guztia nabari da alor formalean. Hollywooden abiada biziko kontakizun estilotik urrun, lanketa atmosferikoa da nagusi, giro astun eta hotza. Iluna da eszenaratzerik eguzkitsuena ere. Hiru denboralditan, ikus-entzunezko nortasun propioa eraiki dute sortzaileek.

Espainian El Ministerio del Tiempo da tankera horretako telesailen artean erreferentea, baina historia politikoa azaletik kontatzera mugatu da: abentura eta entretenimendua dira nagusi. Dark, berriz, eroso sentitzen da esparru indibidualean, existentzialismotik gertu. Euren buruarekin bakean bizi ezin diren pertsonen askotariko gatazkak esploratzen ahalegindu da nagusiki.

Tamalez, fikzio alemaniarrak sarritan errepikatu du narrazio egitura berbera eta gehiegi oinarritu da Rene Barjavel idazle frantziarrak 1943an ezagun egin zuen aitonaren paradoxa delako kontzeptuan. Alde horretatik, telesailak bi klasiko ekar ditzake gogora: Twin Peaks eta Lost, baina Dark ez da aitzindari horiek bezain mamitsua. Ezta 2020an bertan pantailaratu eta berehala kultuzko estatusa lortu duen Devs bezain ausarta ere.

Basoz inguraturiko Winden herriko hasierako gertakariek indar berezia dute, baina atalek aurrera egin ahala minutu gehiago igaro dituzte denbora jauzietan lardaskan pertsonaien eraikuntzan baino. Kontzeptualki anbizio handia erakutsi duen arren, telesailak zientzia fikzioaren konbentzioak besarkatu ditu maiz, eta jostailu narratibo gisara agortzeko zorian egon da. Zorionez, azkenerako hegalak zabaldu eta berriz ere indartsu aireratu da.

2020ko ekainak 27 ditu gaur, larunbata da: telesailak behin eta berriz iragarritako apokalipsiaren eguna. Zortzi orduko bidaia gozatuko dute orain zaleek, pertsonaien patuaren eta unibertso misteriotsu horren inguruko teoriak mamituko dituzte, azken denbora jauzia egin aurretik.

'DARK'
Sortzaileak: Baran bo Odar, Jantje Friese.
Aktoreak: Louis Hofmann, Anna Konig, Roland Wolf, Oliver Masucci, Jordis Triebel.
Herrialdea: Alemania.
Urtea: 2020.
Non ikusi: Netflix.
Atal bakoitzaren iraupena: 60 minutu.
Generoa: Zientzia fikzioa. Thrillerra.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

Maddalen Arzallusek eta Xabier Sukiak aurkeztuko dute 2022ko lehen saioa ETB1en: <em>Biba 2022!</em>. ©EITB

ETBren kanpaiak, Gasteiztik

Urtzi Urkizu

ETB1en Ainhoa Etxebarriak, Aitziber Garmendiak eta Yerai Diezek aurkeztuko dituzte kanpaiak

 ©GORKA RUBIO / FOKU

«Ekialdean berariaz zaindu dute xakea»

Gorka Erostarbe Leunda

Jolasa eta jokoa. Lehia eta estrategia, baina baita zientzia, artea, poesia eta bizitza ere. Guztiak islatzen ditu xakeak. Alderdi horiek bildu ditu Berasaluzek '64 begirada. Xake taularen zuri-beltzean' lanean.
Daliren maskara biral egin da. ©NETFLIX

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Izan BERRIAlaguna

Zure babes ekonomikoa ezinbestekoa zaigu euskarazko kazetaritza independente eta kalitatezkoa egiten segitzeko.