Albistea entzun

Telesailak

Askatasunaren apologia eta malenkonia

HBOren 'Euphoria' telesailak bigarren denboraldia estreinatu du, Hollywooden kode artistikoei desafio egin nahian
HBO MAX Tamaina handiagoan ikusi

Mikel Yarza Artola -

2022ko urtarrilak 15

2019ko telesailik gogoangarrienetako bat izan zen Euphoria. Sam Levinson sortzaile estatubatuarrak aire freskoa ekarri zuen pantaila txikira. Institutu giroko kontakizun klasikoa ausardiaz blaitu zuen, irudimena eta esperimentazioa besarkatu zituen esnatze sexualari eta nerabezaroko gatazkei buruzko istorio honetan.

Pandemiak baldintzatuta, telesailak Rue eta Jules pertsonaia nagusien inguruko bi atal monografiko plazaratu zituen duela urtebete, eta zortzi pieza berrirekin itzuli da orain, baita indarrez itzuli ere. Mahai gainean emandako kolpearen tamainakoa da zuzendariak ikus-entzuleei gogora ekarri dien mezua: plataforma masiboen aroan, oraindik bada norbait mugarik gabeko sormen erradikalaren alde arriskatzeko prest.

Sexua, drogak, indarkeria... Euphoria-ren itzulera elektrizatzailea da lehen minututik, alor guztietan. Gidoia, estetika eta musikaren erabilera, denak dira sugar eta indar handikoak. Gainera, telesaila erraztasun handiz igaro da erregistro batetik bestera. Gai da bi gorputz biluziren arteko sinbiosi magikoa iruditan islatzeko eta, berehala, droga trafikoaren eta menpekotasunaren mundu ilunera salto egiteko.

Rueren eta Julesen artekoa da telesaileko harremanik bereziena, baina sortzaileek merezi duten arreta eskaini diete bigarren mailako pertsonaiei ere. Euren nortasunean sakondu dute eta muturrera eraman dituzte, gorabehera afektiboak zukutu eta aukera narratiboak zabaltzeko. Tamalez, ideiak azkarregi agortu zaizkie, eta, atalek aurrera egin ahala, saioko arduradunak pertsonaietako batzuekin zer egin jakin gabe geratu dira.

Dena den, gabezia horiek baino sendoagoa da Levinsonek eratu duen unibertso propioa. Elkarrizketen tonua eta horietan jorraturiko gaiak autentikoak dira, unibertsalak, eta bere burua ezagutzen ari den gazte oro identifikatzeko modukoak. Horregatik da telesaila horren sinesgarria, depresioa erdigunean jartzen duenean. Belaunaldi gazteen egungo zama nagusietako bat naturaltasunez jorratu du, eta itxaropenez zipriztindu.

Sortzaileek ez diote beldurrik sentimendu hauskorrei, ezta biluztasun emozionalari ere, eta horrek are katartikoago bilakatu du maitasunaren eztanda. Kontuan izan behar da telesaila 2019ko udan argitaratu zela estreinakoz. Ordutik, mundua goitik behera aldatu da, eta, harekin batera, baita festarekiko giza begirada ere. Euphoria-k iruditan erakusten dituen ospakizun basatiak itxaropen izpi dira nolabait, askatasun oihu, debekua eguneroko ogi bilakatu den honetan.

Dagoeneko, estasi une horiek iraganeko oroitzapen lauso dirudite, eta telesailak gertuago sentitzen lagun dezake, bizitasun narratibo eta formalari tiraka. Filmaketa tradizionala da horren erantzule: lantaldeak Kodak Vision 3 kamera klasikoak erabili ditu, eta 2018ra arte merkatutik desagertuta egon diren Ektachrome pelikulak. Bi elementu horiek bihurtu dute Euphoria horren telesail zinematografikoa. Izan ere, oraindik bada norbait mugarik gabeko sormen erradikalaren alde arriskatzeko prest.

'EUPHORIA'
Sortzailea: Sam Levinson.
Aktoreak: Zendaya, Hunter Schafer, Sydney Sweeney, Jacob Elordi, Eric Dane.
Herrialdea: AEB.
Urtea: 2022.
Non ikusi: HBO Max.
Atal bakoitzaren iraupena: 60 minutu.
Generoa: Drama.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

 ©GORKA RUBIO / @FOKU

«Galtzen ari den lan bat azaleratu nahi dut»

Enekoitz Telleria Sarriegi

Ontzi bat da, esamolde bat da, eta arrantzalearen azalean jarri nahi bat da 'Axalian'. Izen hori jarri dio Ortolaizek Zarauzko Photomuseumen paratu duen erakusketari: «Mundu eder bat da itsasoa».
Jon Mirande, eskuinean, Bretainiar Elkartearen Saria ekitaldian, 1969. ©Z / EZEZAGUNA

De viris illustribus: Jon Mirande bretainiarra

Miel A. Elustondo

Euskaraz baino lehen ikasi zuen bretoieraz Jon Mirandek Parisen. Euskaldunak lagun egin baino lehen, bretainiarrak egin zituen adiskide. «Gazte haien karra! Askok ez zekiten haurretatik beren herriaren hizkuntza, baina ikasi zuten eta bretoieraz ari dira beti. Guk, aldiz...», idatzi zuen. Goulven Pennaod bretainiarrarena dugu jakilegoa, Txomin Peillenek 1976an bildua.

 ©MARISOL RAMIREZ / FOKU

«Zorroztasuna funtsezkoa da kazetaritzan»

Urtzi Urkizu

Arabako, Bizkaiko eta Gipuzkoako kazetarien elkargoko dekano eta Euskal Kazetarien Elkarteko presidente izendatu dute Goikoetxea. Dioenez, kazetariek baldintza onak behar dituzte.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.