Albistea entzun

Telesailak

Askatasunaren apologia eta malenkonia

HBOren 'Euphoria' telesailak bigarren denboraldia estreinatu du, Hollywooden kode artistikoei desafio egin nahian
HBO MAX Tamaina handiagoan ikusi

Mikel Yarza Artola -

2022ko urtarrilak 15

2019ko telesailik gogoangarrienetako bat izan zen Euphoria. Sam Levinson sortzaile estatubatuarrak aire freskoa ekarri zuen pantaila txikira. Institutu giroko kontakizun klasikoa ausardiaz blaitu zuen, irudimena eta esperimentazioa besarkatu zituen esnatze sexualari eta nerabezaroko gatazkei buruzko istorio honetan.

Pandemiak baldintzatuta, telesailak Rue eta Jules pertsonaia nagusien inguruko bi atal monografiko plazaratu zituen duela urtebete, eta zortzi pieza berrirekin itzuli da orain, baita indarrez itzuli ere. Mahai gainean emandako kolpearen tamainakoa da zuzendariak ikus-entzuleei gogora ekarri dien mezua: plataforma masiboen aroan, oraindik bada norbait mugarik gabeko sormen erradikalaren alde arriskatzeko prest.

Sexua, drogak, indarkeria... Euphoria-ren itzulera elektrizatzailea da lehen minututik, alor guztietan. Gidoia, estetika eta musikaren erabilera, denak dira sugar eta indar handikoak. Gainera, telesaila erraztasun handiz igaro da erregistro batetik bestera. Gai da bi gorputz biluziren arteko sinbiosi magikoa iruditan islatzeko eta, berehala, droga trafikoaren eta menpekotasunaren mundu ilunera salto egiteko.

Rueren eta Julesen artekoa da telesaileko harremanik bereziena, baina sortzaileek merezi duten arreta eskaini diete bigarren mailako pertsonaiei ere. Euren nortasunean sakondu dute eta muturrera eraman dituzte, gorabehera afektiboak zukutu eta aukera narratiboak zabaltzeko. Tamalez, ideiak azkarregi agortu zaizkie, eta, atalek aurrera egin ahala, saioko arduradunak pertsonaietako batzuekin zer egin jakin gabe geratu dira.

Dena den, gabezia horiek baino sendoagoa da Levinsonek eratu duen unibertso propioa. Elkarrizketen tonua eta horietan jorraturiko gaiak autentikoak dira, unibertsalak, eta bere burua ezagutzen ari den gazte oro identifikatzeko modukoak. Horregatik da telesaila horren sinesgarria, depresioa erdigunean jartzen duenean. Belaunaldi gazteen egungo zama nagusietako bat naturaltasunez jorratu du, eta itxaropenez zipriztindu.

Sortzaileek ez diote beldurrik sentimendu hauskorrei, ezta biluztasun emozionalari ere, eta horrek are katartikoago bilakatu du maitasunaren eztanda. Kontuan izan behar da telesaila 2019ko udan argitaratu zela estreinakoz. Ordutik, mundua goitik behera aldatu da, eta, harekin batera, baita festarekiko giza begirada ere. Euphoria-k iruditan erakusten dituen ospakizun basatiak itxaropen izpi dira nolabait, askatasun oihu, debekua eguneroko ogi bilakatu den honetan.

Dagoeneko, estasi une horiek iraganeko oroitzapen lauso dirudite, eta telesailak gertuago sentitzen lagun dezake, bizitasun narratibo eta formalari tiraka. Filmaketa tradizionala da horren erantzule: lantaldeak Kodak Vision 3 kamera klasikoak erabili ditu, eta 2018ra arte merkatutik desagertuta egon diren Ektachrome pelikulak. Bi elementu horiek bihurtu dute Euphoria horren telesail zinematografikoa. Izan ere, oraindik bada norbait mugarik gabeko sormen erradikalaren alde arriskatzeko prest.

'EUPHORIA'
Sortzailea: Sam Levinson.
Aktoreak: Zendaya, Hunter Schafer, Sydney Sweeney, Jacob Elordi, Eric Dane.
Herrialdea: AEB.
Urtea: 2022.
Non ikusi: HBO Max.
Atal bakoitzaren iraupena: 60 minutu.
Generoa: Drama.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

Iruñeko Braulia erraldoia Udaletxe plazan dantzan, 2019ko irudi batean. ©Jagoba Mantero, FOKU

Braulia erraldoiaren dantza, haurren izu

Berria

Herritarrak hunkitu ditu azken egunotan Iruñerrian zabaldutako bideo batek: irudiotan, Iruñeko Braulia erraldoiaren dantza, lau begi gazte balkoian, eta ate danbateko bat, izuaren izuz.

Txikiren ama Antonia Maria Manot, haren semearen hiletan. ©BERRIA

Ez ahanzteko ariketak

Gotzon Hermosilla

Natalia Ginzburg idazleak testu bat argitaratu zuen garai hartako prentsan 1975eko irailaren 27ko fusilamenduen harira. Orain, testu hori euskarara ekarri du Josu Zabaletak; itzultzaileak FRAPeko hiru kondenatuak ezagutu zituen espetxean.

 ©JAGOBA MANTEROLA / FOKU

«Emakume informatikari erreferenteak behar dira»

Unai Etxenausia

II. Gladys saria jasoko du gaur Perez de Viñasprek. Gaztea izan arren, ibilbide oparoa du informatikan. Nabarmendu duenez, gustatzen zaizkion ikerketak egiten aritu nahi du aurrerantzean ere.
Fusilamenduen 40. hurrenarekin batera Vigon herri-harpidetzaz ezarritako iragarkia. ©INFO.NODO50.ORG

Fusilaturik isilgordeena, Garcia Sanz

Miel A. Elustondo

1975eko irailak 27 beti. Frankismo garaiko azkeneko bost fusilatuak. Sanchez Bravo, Garcia Sanz, Baena, Txiki, Otaegi. Haien ondoan militante ez gutxi, heriotzara kondenatuak izanak, zigorra kommutatuak. Askoren artean, Manuel Blanco Chivite. Bizi-bizirik du egun haietako oroitza samina. Ilun beltzaren muturrerainoko bidaia. Azkena.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Iruzkinak kargatzen...