Albistea entzun

ATZEKOZ AURRERA. Ainhoa Garmendia. Sopranoa eta Opus Liricako zuzendaria

«Operak egokitu egin du bere mezua»

Opus Liricak sasoi berria aurkeztu du. Emakumeak jarri dituzte «erdian», eta indarkeria matxistari buruzko «eztabaida kritikoa» proposatu. «Bai noski: egin daiteke hori operaren bidez», ziurtatu du Garmendiak.
MAIALEN ANDRES / FOKU Tamaina handiagoan ikusi

Enekoitz Telleria Sarriegi -

2022ko uztailak 5

Aurkezpenerako etorri zen Donostiara, baina Leipzigera (Alemania) joana da berriz —azken 21 urteetan bizi da han—. Ez du Goierriko hizkerarik galdu Ainhoa Garmendiak (Legorreta, Gipuzkoa, 1974). Opus Lirica konpainiako zuzendari artistikoa da, eta denboraldi berriaren zertzeladez eta operaren egitekoez mintzo da soprano ahotsez.

«Jelosiari, genero indarkeriari eta traizioari buruzko eztabaida kritikoa» proposatzen duzue denboraldi honetan. Baina operaren bidez lor daiteke hori?

Bai noski! Opera oso genero aberatsa da, eta gauza asko egin daitezke haren bidez. Gaitegi oso zabala dauka. Lehen modu batera tratatzen ziren gaiak dira, orain beste modu batera tratatu behar direnak. Azkenean, tristea da konturatzea gauza batzuk ez direla askorik aldatu. Arazo berak eta gogorragoak ditugu oraindik, eta kritikatu eta landu egin behar dira. Kulturaren eta artearen bidez lan asko egin daiteke horretan.

Opera ez da, beraz, genero elitista eta zaharruno bat?

Operak ere eboluzionatuz joan beharra dauka. Artistak eboluzionatuz goaz. Opera egiten duen oraingo belaunaldia ezberdina da; beste modu batera egiten dugu opera: aktoreak gara, eta abestu egiten dugu.

Oso klasikoa den zerbait horren berrikuspena egiten duzue?

Gaur dauzkagun bitartekoekin eta teknologiarekin. Mozart gaur egunera etorriko balitz, ikusita zer-nolako baliabideak ditugun, erotu egingo litzateke. Bere musika beste modu batera egingo luke. Musikarekin ziurrenik ezin dugu hori egin, baina operak egokitu egin du bere mezua. Gai larri hauek lehen era batera tratatzen ziren, baina guri dagokigu orain beste era batera tratatzea; eguneratzea.

Pablo Ramos zuen eszena zuzendariak esana: «Opera ez da museo bateko koadroa».

Mugimenduan dagoen zerbait da, eboluzioan dagoen zerbait. Gu oraingoak gara, eta oraingo pertsona batek ez du interpretatzen lehenagoko batek bezala; beste bizimodu eta bizipen batzuk dauzkagu. Interpretazio aktual bat da. Esaten dute opera elitista dela; beti elitista. Zenbat aldiz entzun ote dut hitz hori. Jende askoren buruan dago hori sartuta. Garai batean hala izan zelako, eta zoazen antzokiaren arabera prezioak ere halakoak direlako. Baina gauza bat esango dizut: jendeak dirutza ordaintzen du futbolera joateko. Guk bastante diru gutxiago eskatzen dugu, eta, hala ere, elitistak garela entzun behar dugu.

Emakumea jarri duzue erdigunean. Emakume protagonistak operan ez ote dira beti oso tragikoak?

Eta oso indartsuak ere bai. Baina egia da opera asko daudela oso tragikoak direnak, dramaz beteta daudenak. Baina berrikusten baditugu adibidez Mozartek egin zituen operak, ikusten da emakume zalea zela —zentzu guztietan [barrez]—, baina emakumea jartzen zuela erdigunean, eta azkar eta indartsu gisa aurkeztu, egoerak maneiatzen. Emakumeak operetan, orokorrean, erdigunean egoten dira.

Horregatik aukeratu dituzue Dido eta Eneas eta Pagliaccin operak?

Oso obra potenteak dira. Musika aldetik ere oso aberatsak dira, eta ez dira oso luzeak. Bi estilo oso ezberdin dira, eta, bietan, emakumea istorioa zuzentzen agertzen da.

Lehen aldiz antolatu duzue opera eta zarzuela lehiaketa. Badago harrobirik Euskal Herrian?

Sekulakoa. Ahots eder mordo bat dago. Asko jada lanean ari dira. Alemanian ere euskal herritar asko daude. Lehiaketa nazioartekoa da, eta orain arte izena eman dutenak Europakoak dira. Espero dugu etxekoak ere asko izatea.

Alde horretatik, Musikenerekin sinatu duzuen akordioak balio handia dauka?

Dudarik gabe. Badira jada bi urte haiekin elkarlanean ari garela, baina ofizialdu egin dugu harremana. Sekulako maila dago Musikenen.

Donostian opera «ezberdina» dela diozu. Zertan?

Hori Pablo Ramos gure eszena zuzendariak ere esaten du. Berezitasuna da guk opera guztiak hutsetik hasita lantzen ditugula: geuk sortzen ditugu. Opera gehienetan, ekoizpen bat aukeratu, ekarri, muntatu eta bueltatu egiten da. Guk hasieratik esan genuen sortu egin nahi genuela. Modu horretan, eman nahi duzun mezua ere norberak neurtzen du.

Eta uda nola dator Ainhoa Garmendiarentzat?

Lanez beteta. Operaz gain, baditut bestelako proiektuak, eta nire taldea ere bai Leipzigen —jazz doinuak, pop doinuak lantzen ditugu—. Uztailaren 19an egingo dugu debuta: Donna and Band izena du. Beste proiektu bat ere badut hemen, opera abeslarientzat. Opera Studio Leipzig du izena, eta hamar eguneko egonaldiak antolatzen ditugu abeslarientzat. Ikasketak bukatu eta masterra egindakoak dira gehienak, baina bultzada bat behar dutenak. Formakuntza ematen diegu.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

Baltsa piratak, portutik Kontxarako bidean. ©JON URBE / FOKU

Donostia abordatzera abiatu dira ia 200 ontzitan

Hodei Iruretagoiena - Mikel P. Ansa

Itzuli da Aste Nagusi Pirataren ikur bihurtu den ekitaldia, bi urteko etenaren ondoren. Ia berrehun ontzi abiatu dira, 17:00ak jo dutenean. Abordatzeak hogeigarren urteurrena du aurten.

 ©ANDONI CANELLADA / @FOKU

«Ahituta amaitzen dugu, baina zoriontsu»

Enekoitz Telleria Sarriegi

Klasikoetan klasikoena da Arnoldo izozkitegia Donostian. 1935ean hasi ziren, eta laugarren belaunaldiko kidea da Alustiza: «Hauxe da txikitatik edoski duguna; gure odola da, eta ezin genuen hiltzen utzi».
Mariana Etxegarairen hilobia, Hazparnen (Lapurdi). ©HAZPARNEKO HERRIKO ETXEA

«Kantuan hastean hein bat lotsatua nintzen, baina ahantzia nuen berehala»

Miel A. Elustondo

Julien Vinsoni zor bide zaio bertsolaritzari buruzko aipurik zaharrenetakoa, 1869ko irailean Saran egindako Lore Jokoetakoa. Hantxe dira ageri Jatsuko Piarres Ibarrart 'Bettiri', Azkaineko Mari Luixa Erdozio eta Joanes Etxeto 'Senpereko errienta' koplariak. Usteak ustel, Erdozio ez da salbuespen. Garaian, beste bi emakumezko ere nabarmendu ziren kantuan, Mariana Etxegarai 'Aña Debrua' eta Marie Hargain, bertsolari txapeldunak.
Uribarri Ganboako Garaioko hondartza. ©JAIZKI FONTANEDA / FOKU

Barnealdeko hondartzak

Eider Etxeberria Soria

Uribarri Ganboako urtegia urte osoan bisitatzeko leku aproposa da, uda sasoian batez ere. Garaioko eta Landako hondartzak daude han, eta bainua hartzea baimendurik dago

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Iruzkinak kargatzen...

Izan BERRIAlaguna

Zure babes ekonomikoa ezinbestekoa zaigu euskarazko kazetaritza independente eta kalitatezkoa egiten segitzeko.