Albistea entzun

ATZEKOZ AURRERA

Ihesaldi bat zuri-beltzean

'Segoviako ihesa' filmak 40 urte bete ditu. Zer testuingurutan sortu zen kontatzeko, hainbat argazki eta objektu ikusgai jarri dituzte Donostiako Ernest Lluch kultur etxean.
Barrote batzuen artetik sartzen da erakusketara.
Barrote batzuen artetik sartzen da erakusketara. JON URBE / FOKU Tamaina handiagoan ikusi

Ane Insausti -

2021eko urriak 9 - Donostia

Ihesaldi baten barrunbeetara eraman zituen ikusleak Segoviako ihesa filmak: xehetasunez xehetasun kontatzen zuen nola egin zuten kartzelatik ihes 29 presok, komuneko sei azulejuren atzean hainbat hilabetez tunela zulatzen ibili ostean. Bitartean, musika doinua eta pilota partidetako hotsa erabiltzen zuten tunela egiteko zulaketetako hotsa entzun ez zedin.

Filmaren barrunbeak ezagutzeko, Ihesaldi baten oroitzapenak. Segoviako ihesaren 40. urteurrena izeneko erakusketa jarri dute Donostiako Ernest Lluch kultur etxean. Izan ere, 40 urte bete ditu Imanol Uribek zuzendutako filmak, eta grabaketetako argazkiak, jasotako sariak eta objektuak bildu dituzte bertan.

Zuri-beltzeko bide bat osatzen du erakusketak. Sarreran, pareta zurietan kokatuta, informazio panel beltzak daude, eta filma sortu zeneko testuingurua azaltzen dute: 1981ean grabatu zuten, hain zuzen, otsailaren 23ko estatu kolpe saiakeraren ondotik. Izan ere, egun hartako goizean bertan eskatu zituzten baimenak grabatzeko eta Guardia Zibilaren uniformeak eta armak erabiltzeko, eta baiezkoa jaso zuten gerora.

Atentatuz, lapurretaz, bahiketaz eta polizia jazarpenez betetako testuinguru soziopolitikoan ekoitzi zuten filma, hain zuzen ere, ETA politiko-militarreko presoen 1976ko ihesetik bost urtera. Filma Juan Jose Roson Espainiako Barne ministroaren etengabeko jopuntuan egon zen.

Filmaren atzean gordetako istorioak ere ezagutarazten ditu erakusketak. Esaterako, ekoizleen artean izan zen Angel Amigo, benetako ihesaldian parte hartu zuen presoetako bat. Guardia Zibilak, berriz, ekoizpenean lagundu zuen, aktoreei aholkuak emanez, antzezpena sinesgarria izan zedin; hortaz, preso ohiak ziren aktoreekin lanean aritu ziren.

Testuinguruan kokatzeko panel horiek pasata, barrote batzuen artetik sartzen da filmeko objektuak eta argazkiak biltzen dituen gelara, bisitariak senti dezan kartzelan bertan sartzen dela. Filmaren kartel ofizialak pasatu ostean, Jesus Uriartek filmatze lanak egin bitartean ateratako argazkiak ikus daitezke, horiek ere zuri-beltzean.

Filmeko eszenen argazkiez gain, grabaketen atzeko argazkiak ikus daitezke erakusketan: besteak beste, Tolosako eskolapioen eskolan eraikitako dekoratuaren planoak —bertan eraiki baitzuten filmeko kartzela—, eszena bateko travelling bat nola egin zuten ikusteko argazkia, eta filmazio taldearen argazki bat. Baita jarraitutasuna errespetatzeko egindako argazkiak ere: sekuentziak ez zituztenez jarraian grabatu, aktoreen itxura xehetasunez zaintzeko egin zituzten.

Argazkiez gain, ordea, ikusgai daude bestelako objektuak ere: gidoi originala eta filmaketan erabilitako klaketa bera ere bertan daude. Pantaila bat dago, eta filmaren zati bat proiektatzen du etengabe.

Euskal zineman «mugarria»

Filma euskal zinemagintzako mugarritzat jo dute: 29. Donostiako Zinemaldian estreinatu zuten, eta goraino bete zen Viktoria Eugenia antzokia. Fipresci kritikaren saria lortu zuen, «nazioarteko politikan arreta bereganatu zuten duela gutxiko benetako gertaeren gaineko ikuspegi inpartzialagatik», erakusketan azaltzen denez. Saria ikusgai dago, baita irabazi izanaren arrazoia eskuz idatzita ere, Imanol Uriberen izenarekin batera.

Horrez gain, garai hartan sortu berria zen Eusko Jaurlaritzaren babesa zuen filmak, eta gerora, euskal zinemagintzarako diru laguntzak eman zituen. Urriaren 30era arte egongo da erakusketa ikusgai, filmaren atzeko istorioak ezagutzeko.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

Iñigo Vicens eta Lur Errekondo, <em>Naufragoak</em> saioko aurkezleak, Gazteizko FesTVal jaialdian. ©EITB

'Naufragoak' abentura saio berria, Karibeko uharte galduetatik ETB1era

Olatz Silva Rodrigo

Asteartean estreinatuko dute 'reality'-a. Lur Errekondok eta Iñigo Vicensek aurkeztuko dute

Hemeretzigarren Glisseguna aroak mugatu badu ere, surf egin ahal izan dute goizean, Iban Iturbiderekin. ©GUILLAUME FAUVEAU

Glisseguna, urak atzemana

Ainize Madariaga

Seaskak eta Miarritzeko eta Angeluko ikastolek antolaturiko hemeretzigarren Glisseguna aroari moldatu behar izan zaio: giro baikorrean, goizean surfean bakarrik aritu ahal izan dira.
 ©MAIALEN ANDRES / FOKU

«Ikusten ikastea da margolaritza»

Enekoitz Telleria Sarriegi

Erretiroa hartu du Telleriak: margo denda itxi du, eta eskolak emateari utzi dio. Baina margotzeari, ez. 'Arimaren margolariak' telebista saioan egin zen ezaguna, baina 50 urteko ibilia darama jada artearen munduan. «Esperimentatzen» jarraitu nahi du.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Iruzkinak kargatzen...