Albistea entzun

Zientzia. ARGI ALDIAN

Adimen artifiziala ingurumenean

BC3ko Aries taldea -

2020ko azaroak 27

Ferdinando Villak (Italia, 1961) Ekoinformatikaren eremu liluragarrian egin du bere lan ibilbide guztia. Ikerketa eremu horrek matematika, estatistika, hizkuntzalaritza, konputazio zientziak eta ingeniaritza aplikatzen dizkio ekosistemen ikerketari. Helburua mundu mailako ingurumenaren kudeaketa eta analisia hobetzea da. Ameriketako Estatu Batuetako ospe handiko erakunde akademikoetan lan egin zuen hamabost urtez, Vermonteko unibertsitatean, esaterako. 2010etik, baina, Ikerbasqueko eta Basque Center for Climate Change-Klima Aldaketa Ikergaiko (BC3) ikertzailea da.

 

Villa doktorea nazioarteko ikerketa talde bateko buru da gaur egun: Ingurumenerako eta Iraunkortasunerako Adimen Artifiziala (Aries). I+G+b-ko plataforma digital bat da. Gai da, lehen aldiz, hainbat diziplinatan jada badagoen informazioa hartzeko eta ezagutza berriak sortzeko, adimen artifiziala erabiliz.

Zein da Ariesen berrikuntza eta originaltasuna? Adimen artifizialaren barruan orain arte oso gutxi ikertu den eremu bat ikertzen duela: machine reasoning. Makina bati ondorioak ateratzen erakusten diote, jada badagoen ezagutzan oinarrituta eta teknika logikoak erabiliz, indukzioa eta dedukzioa, adibidez.

Modelizazio ingurune baten bidez, Arieseko ikertzaileek euren ezagutzak partekatu eta elkarrekin lotu ditzakete, semantika baliatuz. Garapen hizkuntza bakarra da munduan, makina batek irakurtzeko moduko kontzeptualizazioetan oinarritua. Emaitza: datuen eta ereduen Wikipedia bat, guztiz elkarlanean egina eta kode irekikoa. Konputazioan oinarritutako irtenbideak eskaintzen ditu munduko iraunkortasun arazo korapilatsuenei heltzeko, eta, horrela, klima aldaketaren arintzea eta egokitzea bizkortzeko.

Arieseko talde zientifikoak funtsezko ikerketa eremuetan lan egiten du, 2030ean Garapen Iraunkorreko Helburuak bete ahal izateko: elikadura segurtasuna, itsasoko espazioaren plangintza, energia berriztagarriak edota natur kapitalaren kontabilitatea. Kontabilitate horrek naturaren onurak neurtu eta baloratu egiten ditu, ondasun eta zerbitzu gisa (ur edangarria, uholdeen kontrola...)

Aries taldea Nazio Batuen Erakundearekin lanean ari da arlo horretan. Aplikazio bat garatu nahi dute, Lurreko edozein tokitan ekosistemen kontabilitatea modu automatikoan egin ahal izateko. Aplikazioa Interneten egongo da 2021eko urtarriletik aurrera.

Villa doktorearen esanetan, Ariesen helburua da natura erdigunean duten erabakiak hartzen laguntzea. Berrikuntza teknologikoa da hori lortzeko giltzarria. Berrikuntza teknologikoaren bitartez, joera sozioekonomiko eta ingurumen joera berriak aztertu daitezke, eta aurreikusi daiteke gaur egungo erabakiek nola eragingo duten etorkizuneko gizartean.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

 ©GUILLAUME FAUVEAU

«Kaosa izan zen gure obrak nahastean!»

Ainize Madariaga

Bruna Ruizen erretratuak abstrakzioan xerkatu behar dira batzuetan; Ana Arsuagarenak, berriz, gatibatu egiten dute bisitaria. Bi begiradez bat egin dute, Lekunberriko B eta B gunean, agorril hondarrera arte.
 ©OSKAR MATXIN EDESA / FOKU

Ikasi, sasi guztien gainetik

Amaia Igartua Aristondo

Hala nola beharra edo osasun kontuak direla eta, jende batek ezin du ikastetxe arruntek exijitutako bertaratzea bete. Araba, Bizkai eta Gipuzkoako Urrutiko Hezkuntzako Euskal Institutuak ordutegi malguagoa eta klaseak etxetik jarraitzeko aukera eskaintzen die.
Xabier Urizar maila goreneko txokolatearen dastatzailea, txokolatea aztertzeko mapa eskutan duela. ©IDOIA ZABALETA / FOKU

Txokolatearen sekretuak

Olaia L. Garaialde

Xabier Urizar maila goreneko txokolatearen dastatzaileak hezkuntza eta txokolatea uztartzen ditu. Dastaketa baten nondik norakoak azaldu, xehetasunak aztertu eta mitoak apurtzen ditu.
 ©HBO MAX

Jolas parkeak, androideak eta gizatasuna

Mikel Yarza Artola

HBOren 'Westworld' telesailak laugarren denboraldia estreinatu du. Gizakien eta androideen arteko talka da nagusi thriller ilun honetan

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Iruzkinak kargatzen...

Izan BERRIAlaguna

Zure babes ekonomikoa ezinbestekoa zaigu euskarazko kazetaritza independente eta kalitatezkoa egiten segitzeko.