Albistea entzun

Berdintasuna. Sexu askatasunaren legea

Sexu askatasunaren legean onespena lehenestearen aurka jo du CGPJk

Aho batez onartu dute txosten kritikoa. Ebatzi dute onespenari buruzko definizioak «frogaren karga alderantzikatzea» ekar dezakeela. Berdintasun Ministerioak dio aurrera jarraituko duela legearekin
2016ko sanferminetako talde bortxaketaren epaiaren kontra egindako manifestazio bat, Bilbon.
2016ko sanferminetako talde bortxaketaren epaiaren kontra egindako manifestazio bat, Bilbon. MARISOL RAMIREZ / FOKU Tamaina handiagoan ikusi

Jone Bastida Alzuru -

2021eko otsailak 26

CGPJ Espainiako Botere Judizialaren Kontseilu Nagusiak sexu askatasunaren inguruko lege aurreproiektuari buruzko txostena eztabaidatu zuen atzo, eta legearen kontrako hainbat ñabardura egin zituen. Oro har, kritikoa da txostena: Espainiako Berdintasun Ministerioak proposatutako erreforma nagusiak ez ditu beharrezkotzat jo, ez emakumeen onespena lehenestea, ez sexu abusuen eta erasoen arteko bereizketa ezabatzea. Txostena aho batez onartu zuten atzoko osoko bilkuran; idatzia ez da bete beharrekoa, baina aurrerapenak berak eztabaida ekarri du azken asteetan.

Berdintasun Ministerioak sustatu du sexu askatasunari buruzko legea, eta 2016ko sanferminetako talde bortxaketaren epaiak eragindako eztabaidei heldu nahi die: besteak beste, Espainiako Zigor Kodea aldatzea planteatzen du, bortxaketa gisa hartzeko emakumeen onespenik gabeko ekintzak, sexu abusuaren eta erasoaren arteko bereizketa kenduta; hau da, onespena izango litzateke bortxaketa egon den ala ez ebazteko baldintza, eta ez larderia eta indarkeria. Lege aurreproiektuak honela definitu du onespena: «Ulertuko da onespenik ez dagoela baldin eta biktimak ez badu libreki azaldu, ezin eztabaidatuzko ekintza dudagabeen bidez, [...] baduela borondatea jarduera horretan parte hartzeko». Hala, legeak bere egin du aldarrikapen feminista, eta aurrerantzean «baietz bakarrik izango da baietz».

CPGJren ustez, baina, zehaztapen hori egitea ez da beharrezkoa. Txostenaren arabera, onespenaren arazoa ez dagokio kontzeptuari —zer den onespena—, baizik eta frogei —noiz dagoen onespena—: «Onespenik izan ez dela egiaztatzeko zailtasun prozesal posibleak ezin dira eraman [delituaren] tipikotasunaren eremura, elementu tipiko baten definizio normatiboaren bidez». Lege testuak onespenari buruz jasotako definizioak «frogaren karga alderantzikatzea» ekar dezakeela uste dute txostenaren egileek, defentsak frogatu beharko lituzkeelako onespena definitzen duten jardunak —sexu jardunean parte hartzeko borondatea adierazi izana, besteak beste—; eta horrek «errugabetasun presuntzioaren printzipioan eragiteko arriskua» dakarrela uste dute. Gainera, adierazi dute definizioa aldatzeak ez zuela eragotziko emakumeak berriz biktimizatzea.

Bereizketarik ez

Hiru adituk idatzi dute CGPJen txostena: Roser Bach Bartzelonako Probintzia Auzitegiko magistratuak, Juan Manuel Fernandez Nafarroako Justizia Auzitegi Nagusiko magistratuak, eta Pilar Sepulveda abokatu eta Sexu Erasoen Emakume Biktimen Fundazioaren sortzaileak. Onespenaren auziarekin ez ezik, kritiko izan dira legearen beste oinarrietako batekin ere: sexu abusuak erasotzat jotzeak «biktima babesik gabe uztea» ekar dezakeela jaso dute, delitugilearentzat ez duelako ondorio handirik izango portaera larriagoa izateak.

Lege aurreproiektuak proposatutakoaren arabera, baina, zigorrak lau eta hamabost urte bitartekoak izango lirateke, gertakariaren larritasunaren arabera. Hain justu, zigorretan ere aldaketak jaso zituen gobernuaren proposamenak. Bortxaketei dagokienez, erasotzaileek lau eta hamar urte arteko zigorra izango dute larrigarririk ez dagoenean; hamabi urte artekoa izan daiteke larrigarri bat dagoenean; eta hamabost urte artekoa bi larrigarri edo gehiago daudenean.

Espainiako Zigor Kodean delitu berriak ere sartu asmo ditu legeak. «Noizbehinkako jazarpena» izango da horietako bat: orain arte «kaleko jazarpen» gisa hartutako erasoak delitu arinak izango dira; kalean ez ezik, baita tabernetan, festa pribatuetan, kontzertuetan eta halakoetan gertatzen direnean ere, «biktimari objektiboki egoera umiliagarria, aurkakoa edo beldurgarria» dakarkiotenean.

Epaitegi espezializatuak

Laguntza integral espezializatuko zerbitzu sare bat osatzea ere nahi du legeak; delitu sexualak jasan dituzten biktimentzat «krisi zentroak» sortuko dituzte, eguneko 24 orduetan informazioa eta laguntza eduki dezaten, eta haiek artatzeko. Gainera, espezializatutako epaitegiak arduratuko lirateke kasu horiez. Bachek eta Fernandezek, nolanahi ere, ez dute justifikatutzat jo sexu indarkeriako delituetan espezializatutako epaitegi berriak sortzea; Sepulveda ez dator bat puntu horrekin, eta espezializazioa justifikatuta dagoela uste du. CGPJk Bachen eta Fernandezen jarrera babestu du; hots, ez du beharrezkotzat jo espezializazioa.

Hainbat pauso eman beharko ditu oraindik lege testuak. Kontsulta organoek aztertu ondoren, lege proiektu gisa onartu beharko da berriro Ministroen Kontseiluan, eta, ondoren, Kongresura pasatuko da. Kontsulta organo horietako bat da CGPJ; txostena ez da bete beharrekoa, baina pisua izango du eztabaida parlamentarioan. Hain justu, Berdintasun Ministerioak martxoaren 8rako bidali nahi zuen legea parlamentura, eta CGPJri egotzi dio txostenaren onarpena atzeratu izana. Irene Montero ministroak aurreratua zuen legea aurrera aterako dela epaileen gobernu organoak kontra egiten badu ere.

Bide beretik joan ziren atzo CPGPJren erabakiaren osteko erreakzioak. Victoria Rosell genero indarkeriaren alorreko gobernu ordezkariak gogora ekarri zuen genero indarkeriaren aurkako legearen eta sexu berekoen ezkontzaren kontra ere mintzatu zela CGPJ, baina «gobernuaren eta legea proposatu dutenen betebeharra» dela «aurrera jarraitzea, Istanbulgo Hitzarmena betetzea». «Badirudi CGPJ dela betetze hori sustatzen ez duen organo bakarra». Monterok ere txio adierazgarria idatzi zuen: «Baietz bakarrik da baietz. Lege izango da». Gobernu barruan, dena den, ahots guztiak ez ziren bat etorri. «Apaltasuna» galdegin zuen Margarita Robles Defentsa ministroak, «gabezia juridikoak» dituzten lege testuak egokitzeko.

Irakurle agurgarria:

Honaino iritsi zarenez, eskaera bat egin nahi dizugu: irakurtzen ari zaren edukia eta egunkaria babestea, konpromiso ekonomikoa hartuz. Publizitatea eta erakundeen diru-laguntzak ez dira nahikoa BERRIAren etorkizuna bermatzeko. Sarean eskaintzen dizugun edukia irakurtzen duzuen milaka irakurleek proiektuari ekarpena eginda, urrutira iritsiko ginateke.

Kazetaritza libre, ireki eta independentea egin nahi dugu euskaldunontzat. Euskaraz informatzea delako gure eginkizuna, eta zure eskubidea.Lagun gaitzazu bide horretan. Idatzi gurekin etorkizuna. Geroa zugan.

Martxelo Otamendi
BERRIAko zuzendaria

Izan zaitez BERRIAlaguna

Albiste gehiago

Alarma egoeraren osteko aroaz kezkaz ari dira EAJ eta EH Bildu

Maria Ortega Zubiate

Jaurlaritza erabakiak hartzeko «subiranoa» ez izateak funtsezko arazoak dakartzala azaldu du Otegik. Aldi baterako neurrien eske ari da Ortuzar
Galdakaoko ospitaleko (Bizkaia) ZIUko gune bat. ©MIGUEL TOÑA/ EFE

Ospitaleetako okupazioa gora doa, eta ezinegona adierazi dute agintariek

Edurne Begiristain-Ion Orzaiz Uxue Rey Gorraiz-Arantxa Iraola

740 lagun daude erietxeratuta birusak jota, azken bi hilabeteetako kopururik handiena. Urkulluk baztertu egin du, oraingoz, Labi bilerara deitzea. Nafarroako lau herri perimetralki itxiko dituzte
Cecilia Themme Afan, Carmen A.Cares Mardones eta Izaskun Landaida atzo, Gasteizen. ©ENDIKA PORTILLO / FOKU

Andre migratuak eta arrazializatuak «giza kapitalaren» erreferente dira elkarteetan

Amaia Ramirez de Okariz Kortabarria

Arabako, Bizkaiko eta Gipuzkoako taldeetan jarduten duten hainbat emakume migratu eta arrazializaturi elkarrizketak egin dizkiete, feminismoa eta intersekzionalitatea ardatz. Landaidak goraipatu egin du lana, gogoeta bultzatzeagatik
Urretxindorra proiektuan parte hartutako mentore eta etorkin bat. ©COORDINADORA MENTORIA SOCIAL

Mentoretzak etorkinen gizarteratzea errazten duela ondorioztatu dute

Jone Bastida Alzuru

Mentoretzak dituen eraginak aztertzeko ikerketan parte hartu dute Gipuzkoako SOS Arrazakeriak eta Nafarroako Unibertsitate Publikoak

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Izan zaitez BERRIAlaguna

BERRIAlagunei esker eskaintzen dugu balioz osatutako informazioa. Egizu ekarpena gure eginkizunarekin segi dezagun.

Izan zaitez BERRIAlaguna