Noiz sortua: 2019-09-17 00:30:00

Inboluzio kasuak

Elgorririk gabeko herrialdearen estatusa galdu dute hainbat herrialdek berriki; tartean, Txekia Erresuma Batua, Grezia eta Malta daude. Abisua eman du OMEk: «larria» da kasuen ugaritzea.

Arantxa Iraola -

2019ko irailak 17

Igoera larria da». OME Osasunerako Mundu Erakundeak ez die larritasunik kendu nahi izan elgorri kasuak ugaritzearen harira berriki hedatu diren albisteei. Izan ere, gaitza hainbat herrialdetan oraindik erruz zabaltzen dela erakusten dute, eta inboluzioak ere badirela, gainera, Europan bertan; jakinarazi du, esaterako, elgorririk gabeko herrialdearen estatusa galdu zutela iaz Txekiak, Erresuma Batuak, Greziak eta Maltak. Horrek esan nahi du kanpoan kutsatutako pertsonen kasuak ez ezik gaitzaren kutsatze «autoktonoak» ere agertu direla herrialde horietan. Elgorri kasuen ugaritzearen harira nazioarteko erakundeen ohartarazpenak jasotzen ari den beste herrialdea Frantzia da; gaitzaren kontrako txertoa jaso ez duten herritarrak gora doazela eta, eritasuna zabaltzen ari da bertan urteotan. Nazio Batuen Erakundeko Haurren laguntzarako Funts Unicefen arabera, eritasuna hedatzearen «erantzuleetako» bat da Frantzia, eta osasun agintariei neurriak eskatu dizkie. Alemanian ere gaixotasuna endemikoa da gaur oraindik ere. Urte bakarrean lau herrialde zerrendatik atera beharra ez zitzaion inoiz geratu OMEri 2012. urtean datuen berrikusketa egiten hasi zenetik: hortik gaiaren inguruko kezka.

«Norabide okerrean goaz», ohartarazi zuen aldaketaren berri ematean erakundeko Txertoen Saileko zuzendari Kate O'Brienek. Eman zituzten datuak zinetan kezkagarriak dira: aurtengo lehen sei hilabeteetan, esaterako, 89.884 elgorri kasu atzeman dituzte Europan, iaz atzemandako kasuak baino gehiago. 37 pertsona hil dira iragan hilabeteotan eritasunaren ondorioz. Oro har, egoerarik gaitzena Europa ekialdeko hainbat herrialdetan dute. Kasuen %78 Kazkhstanen, Georgian, Errusian eta Ukrainan atzemandakoak dira. Inboluzioa izan duten herrialdeen kasuak bereziki kezkagarriak direla esan dute OMEko ordezkariek. «Ez dira bereziki osasun sistema ahulak dituzten herrialdeak; beraz, abisu bat da gertatu dena. Gogoratu behar da ez dela nahikoa txertaketa estaldura on bat lortzearekin bakarrik; komunitate bakoitzean egin behar da lan, familia bakoitzean». Izan ere, estaldura «homogeneoa» ez bada, gaitzak zirrikituak atzematen dituela diote adituek.

Albistearen harira, txertaketen inguruan hainbat taldetan zabaldu diren mesfidantzak baztertzera deitu du OMEk, arazoren motiboetako bat horiek direla argudiatuta. «Hedatzen dituzten gaixotasunak bezain kutsagarriak eta arriskutsuak dira txertoen inguruko albiste faltsuak», azaldu du OMEko zuzendari Tedros Ghebreyesusek. Haurrak txertatzea beharrezkoa ez dela dioten hainbat ideia zabaldu dira azkenaldian, usu, gainera, txertoak hainbat nahasmendurekin lotuta daudela esanez, eta horrek ezinegona sortu du osasun publikoaren arloko buruzagien artean.

Kasuen ugaritzearen kezka orokorra da. AEB Ameriketako Estatu Batuetan, esaterako, elgorriak izan duen oldarraldiak parerik ez du izan igaro 25 urteotan.

Osasun arazoak

Kasurik gehienetan aparteko arazorik gabe osatzen bada ere, arazo iturri larria izan daiteke elgorria; horrek eraman du OME kezka mezuak ozentzera. AEBetan egindako ikerketa baten arabera, bost eritik batek erietxera joan behar izaten du osatzera, hogei umeren artean batek pneumonia izango du, eta milaren artean batek atzera bueltarik gabeko ondorio neurologikoak izango ditu.

Goizeko buletina

BERRIAren papereko edizioaren gai nagusiak biltzen ditu egunero (astelehenetan salbu). Goizean goiz iristen da zure posta elektronikora.

Albiste gehiago

Covid-19 daukaten gaixoak zaintzen duten bi erizain besarkatzen 55 egun gaixo zeraman gizon bat sendatzean. ©Andoni Lubaki / Foku

Koronabirusaren azken datuak

Berria

Euskal Herrian 31.166 gaixok eman dute positibo guztira, koronabirusa atzemateko probaren bat eginda. Horietatik 2.150 hil dira. Grafikoak, albiste barruan.

PCR probak egiten, atzo, Ordizian ©Jon Urbe / Foku

Ordiziako fokuan 30 pertsona kutsatu dira oraingoz, eta alkateak «autokonfinatzeko» eskatu du

Irati Urdalleta Lete - Jon Ordoñez Garmendia

Beste hamalau positibo daudela jakinarazi du Osasun Sailak, eta dagoeneko 707 PCRren emaitzak jaso dituzte. Beharrezkoa dela ikusiz gero «irmo» arituko direla ziurtatu du sailburuak. Itxi zituzten Haka, Miami eta Kebab tabernetako zerbitzariek negatibo eman dute. Biharko azoka bertan behera utzi du Udalak, eta kiroldegia, jolas parkeak eta liburutegia itxi ditu. Neurriak zorroztuko dituzte arratsaldean.

Testak egiteko asmoz Ordizian atzo ipinitako karpa. ©JON URBE / FOKU

«Nor ez da ibiltzen hor!»

Arantxa Iraola

Zazpi positibori atxikita, ostatu gune batean ibilitako herritarrei testak egin dizkie Osakidetzak: 900 PCR proba egin dituzte, eta negatibo eman dute lehen 91k. Boluntarioa izan da parte hartzea. Ordizia, Beasain eta Lazkaoko eguneko zentroak itxi egin dituzte, eta zahar etxeetan bisitak kendu dizkiete zazpi egunez. Eskualdeko beste zahar etxeetan, halaber, kalera irteteko aukerarik gabe utzi dituzte bertan bizi diren adinekoak.

Irakurle agurgarria:

Honaino iritsi zarenez, eskaera bat egin nahi dizugu: irakurtzen ari zaren edukia eta egunkaria babestea, konpromiso ekonomikoa hartuz. Publizitatea eta erakundeen diru-laguntzak ez dira nahikoa BERRIAren etorkizuna bermatzeko. Sarean eskaintzen dizugun edukia irakurtzen duzuen milaka irakurleek proiektuari ekarpena eginda, urrutira iritsiko ginateke.

Kazetaritza libre, ireki eta independentea egin nahi dugu euskaldunontzat. Euskaraz informatzea delako gure eginkizuna, eta zure eskubidea.Lagun gaitzazu bide horretan. Idatzi gurekin etorkizuna. Geroa zugan.

Martxelo Otamendi
BERRIAko zuzendaria

Izan zaitez BERRIAlaguna
Arantxa Iraola

Informazio osagarria

Izan zaitez BERRIAlaguna

BERRIAlagunei esker eskaintzen dugu balioz osatutako informazioa. Egizu ekarpena gure eginkizunarekin segi dezagun.

Izan zaitez BERRIAlaguna