ARGI ALDIAN

Musikak hunkitzen ez dituenen kasua

Ana Galarraga - Elhuyar Zientzia

2017ko otsailak 19

Populazioaren % 3-5ek anhedonia musikala omen du. Horrela deitzen zaio musika entzutean emozioak sentitzeko ezintasunari. Pertsona horiek ez dute beste sintomarik; adibidez, gai dira musika-motak bereizteko. Horrenbestez, doinu jakin bat alaia ala goibela den esan dezakete, baina, hura entzutean, ez zaie inolako emoziorik pizten. Haientzat, soinu neutroa da musika.

Zientziaren ikuspegitik, anhedonia musikala oso fenomeno interesgarria da. Izan ere, musika unibertsala da, eta, eboluzioan, hitzaren aurrekoa dela uste da. Emozioen hizkuntza ere deitu izan zaio, lotura zuzena baitu emozioen transmisioarekin. Esaterako, mundu osoko amek abesten diete euren umeei, eta leku esanguratsua du erlijio-errituetan, ospakizunetan, eta kirol-, armada- edo politika-erakustaldietan.

Neurozientzialariek frogatu dute musika entzuteak eta jotzeak neurotransmisore batzuen maila modulatzen duela. Neurotransmisore horiek neuronen arteko komunikazioaz arduratzen dira, eta, beraz, eragin zuzena dute organismoan. Tartean dira serotinina, epinefrina, dopamina eta prolaktina. Horiek guztiek plazeraren mekanismoan parte hartzen dute; horrek azaltzen du gehienontzat musika plazer-iturri izatea.

Zer gertatzen da, baina, anhedonia musikala dutenengan? 2015ean egindako esperimentu batean, pokerrean jokatzen dirua irabazteak eta musika entzuteak eragiten zien emozioa alderatu zituzten. Eta frogatu zuten jokoan dirua irabaztean poza sentitzen bazuten ere, musikak ez ziela ezer eragiten. Horrek erakusten du plazera sentitzeko ezintasuna ez dela orokorra, musikara mugatzen dela. Dirudienez, anhedonia musikala dutenengan, musikaren prozesamenduaren eta plazeraren guneak konektatzen dituzten neuronen arteko loturak ohi baino ahulagoak dira.

Orain, Scientific reports aldizkarian argitaratutako beste ikerketa batean, pauso bat harago joan eta anhedonia musikala eragitea lortu dute, berez ezintasun hori ez zuten pertsonei. Horretarako, neuronetan opioideoen hartzaile batzuk blokeatzen dituen konposatu bat erabili dute, naltrexona.

Opioideo horiek gorputzak berak sortzen ditu, plazer-eragile den estimulu baten ondorioz. Besteak beste, jateak, sexu-harremanak izateak, kirola egiteak eta musikak sortzen dituzte opiodeoak. Naltroxona hartuz gero, ordea, musikaren ondorioz sortutako opioideoak ez dira neuronetara iristen. Horrenbestez, ezin plazerik sentitu, ezta norberaren musika gustukoena entzutean ere.

Ikertzaileen esanean, esperimentua lagungarria izan da anhedonia musikalaren oinarria ulertzeko, baina aitortu dute oraindik badituztela erantzunik gabeko galderak.

Goizeko buletina

BERRIAren papereko edizioaren gai nagusiak biltzen ditu egunero (astelehenetan salbu). Goizean goiz iristen da zure posta elektronikora.

Albiste gehiago

Bi pertsona maskarak soinean daramatzatela, autobusean. ©JUAN CARLOS RUIZ / FOKU

Lau gako asintomatikotasunaz

Arantxa Iraola

Kutsatu guztiek ez dituzte izaten sintomak. Adituek diote COVID-19an positibo emandakoen erdiek-edo, birusa izan arren, ez dutela batere sintomarik. Horrek zaildu egiten du izurriaren kontrola.

Ikasgela huts bat, artxiboko irudi batean. ©Jon Urbe, FOKU

Beste hamabost ikasgela itxi ditu Jaurlaritzak

Uxue Rey Gorraiz

Eusko Jaurlaritzak esan du 280 ikasgela daudela bakartuta Arabako, Bizkaiko eta Gipuzkoako hezkuntza sisteman, pandemiarengatik.

Sindikatuek jantoki zerbitzua bermatzeko egindako elkarretaratze bat, artxiboko irudian ©luis jauregialtzo / foku

Hezkuntza Sailak 630 langile kontratatu ditu jantokietarako

Irati Urdalleta Lete

EHIGEren iritziz, ez da nahikoa Arabako, Bizkaiako eta Gipuzkoako eskola publikoetako jantokietarako 630 langile kontratatzea. Hezkuntza Sailak ez du jardunaldi jarraitua ezarriko Haur Hezkuntzako eta lehen Hezkuntzako ikasleentzat.

PCR probak, Urdulizko ospitalean. ©Aritz Loiola, FOKU

Positibo gutxiago atzeman dira

Uxue Rey Gorraiz

Beste 679 detektatu dituzte Hego Euskal Herrian, eta apaldu egin da ospitaleratuen kopurua: 42 lagun sartu dituzte erietxean azken egunean. 72 gaixo daude ZIUetan. Gizonezko bat hil da Nafarroan.

Irakurle agurgarria:

Honaino iritsi zarenez, eskaera bat egin nahi dizugu: irakurtzen ari zaren edukia eta egunkaria babestea, konpromiso ekonomikoa hartuz. Publizitatea eta erakundeen diru-laguntzak ez dira nahikoa BERRIAren etorkizuna bermatzeko. Sarean eskaintzen dizugun edukia irakurtzen duzuen milaka irakurleek proiektuari ekarpena eginda, urrutira iritsiko ginateke.

Kazetaritza libre, ireki eta independentea egin nahi dugu euskaldunontzat. Euskaraz informatzea delako gure eginkizuna, eta zure eskubidea.Lagun gaitzazu bide horretan. Idatzi gurekin etorkizuna. Geroa zugan.

Martxelo Otamendi
BERRIAko zuzendaria

Izan zaitez BERRIAlaguna