Albistea entzun

K.a. 400

Diruaren arkeologia

Berria -

2014ko abuztuak 23

Produktuen trukea ordezkatzeko lehen urrezko eta zilarrezko txanponak Lidian egin ziren, duela 2.600 urte inguru, gaur egungo Turkia mendebaldean. Garai hartan, ordea, Greziako kulturaren parte zen Lidia. Hiri estatu bakoitzak bere dirua sortu eta erabili zuen, harik eta Mazedoniako Filipo erregeak, Alexandro Handiaren aitak, Grezia batu eta dibisa bakarra ezarri zuen arte. Aitaren ohiturari jarraituz, diruaren alde batean agintariaren aurpegia zizelkatzeko ohitura zabaldu zuen Alexandrok. Paperezko dirua, berriz, dezente geroago asmatu zuten txinatarrek, IX. mende inguruan. Egungo kontzeptu ugari ulertzeko eremu oparoa da diruaren historia. Etimologiari kasu eginez erraz topa daiteke diru hitzaren atzean denarius dagoela, erromatarren garaiko zilarrezko txanpona. Soldata berbaren jatorrian ere erromako beste txanpon bat dago, latinez solidus zeritzona. Gutxi gorabehera 25 denarioren balioa zuen solidus batek. Bestalde, ingelesezko salary, frantsesezko salaire eta gaztelerazko salario berbak latinezko salarium-etik datoz. Egiptoko inperioaren garaian gatzetan ordaintzen zieten soldata langileei, gatza haragia eta arraina kontserbatzeko produktu preziatua zelako. Erromatar inperioan ere ohitura bera izan zuten soldaduei ordaintzean, eta horregatik deitu zioten salarium lanaren hileroko ordainari.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

Nafarroako UGTren 12. kongresua, 2021ean. ©Jesus Diges / EFE

UGTk irabazi ditu Nafarroako 2022ko hauteskunde sindikalak, ia %25eko ordezkaritza lortuta

Iñaut Matauko Rada

CCOO eta UGT dira hurrenak, %24 eta %23ko ordezka eskuratuta, hurrenez hurren. LAB %17tik gora geratu da.

Mondragon korporazioaren egoitza nagusia, Arrasaten. ©Mondragon Taldea

Mondragonen industria arloa %15 handitu zen iaz, Ulma eta Orona kontuan hartu gabe

Imanol Magro Eizmendi

Taldearen industria arloak 4.800 milioi euroko fakturazioa izan zuen, ekipamenduei eta makina-erremintari esker batez ere. «Egoera onean gaude», laburbildu du Uzinek.

LABen elkarretaratzea Donostian, lan ikuskaritzak salatutako tabernaren aurrean ©Gotzon Aranburu (Foku)

Ostalaritzako «lan esplotazioa» salatu du LABek

Berria

Sindikatuak elkarretaratze bat egingo du Donostian atxilotutako enpresaburuen jatetxe baten aurrean.

 ©Joxean Apeztegia

Nafarroako ekonomia %4,3 hazi zen 2022. urtean

Iker Aranburu

Kontsumoak bultzatuta, barne produktu gordinak gora egin du berriro urteko azken hiruhilekoan, %0,8 hain zuzen ere. Elma Saiz Ekonomia kontseilariak baztertu egin du atzeraldia, baina 2023 hasiera motela espero du.

Kinka buletina

Klima larrialdiari eta ingurumenari buruzko azken berriak zabaltzen dituen buletina.

Iruzkinak kargatzen...