Noiz sortua: 2020-06-02 13:31:56

Adegi bat dator ELArekin erregulazioan daudenen soldata osatzeko

Osatze horiek egin ahal izateko finantzaketa, ordea, ez du nahi "bakarrik enpresaren bizkar uztea". Ekonomia %7 eta %10 artean uzkurtuko dela aurreikusi du Gipuzkoako patronalak, eta azken bi urteetan sortu diren 12.000 enpleguak galdu egingo direla.

Adegiko zuzendaritzako kideak, gaurko agerraldian.
Adegiko zuzendaritzako kideak, gaurko agerraldian. ANDONI CANELLADA / FOKU Tamaina handiagoan ikusi

Xabier Martin -

2020ko ekainak 2

Aldi baterako erregulazioek enpresak salbatzeko inoiz baino tresna eraginkorragoak izan behar dutela esan du Jose Miguel Aierza Adegiko zuzendariak: "Erabateko ohiz kanpoko egoeretan erabateko formula ezohikoak hartu behar dira". Hala, patronala bat dator ELAk erregulazioan dauden langileen soldatak %100 artean osatzeko egin duen proposamenarekin. Proposamen horren ideia nagusiarekin, behintzat, bai; soldatak osatzeko funts berezia nola elikatu, horretan ez baitago ados. "Enpresaren onurak gizarte osoarentzat dira, langileentzat, ogasunen bilketarentzat, eta, ahalik eta enpresa gehien salbatzeko eta langileen soldatei eusteko, ahalegin kolektibo bat egin behar da".

Alegia, enpresen irabaziak zergapetzen duen sozietate zerga baliatuz funts hori sortzeko eskatu du ELA sindikatuak, baina Adegik "gizarte osoari" erreparatu dio finantzaketaz aritu denean. Zehaztapenak eskatu ondoren, "balio katea enpresek, langileek eta administrazioak" osatzen dutela zehaztu du Aierzak. Hots, Adegik langileek ere beren ekarpena egin dezaten nahi du ezohiko neurri horretan, agian PFEZren bidez, eta administrazioarena ere eskatu du.

Edonola ere, Gipuzkoako patronalak garbi utzi du ez duela ika-mikarik nahi inorekin, berdin zaiola zer mahaitan egin daitekeen akordio bat erregulazioak osatzeko, eta, itunerako borondatea badago, Adegi prest egongo dela xehetasunez hitz egiteko. Ekonomiak eta gizarteak bizi duten muturreko egoeraren erakusle dira patronalak helarazitako datuak. Adegik aurreikusi du %7 eta %10 artean uzkurtuko dela 2020an Gipuzkoako BPG Barne Produktu Gordina, eta 12.000 lanpostu galduko direla, azken bi urteetan sortu diren adina. Gero eta lan erregulazio gehiago kausa objektiboengatik gertatzen ari direla esplikatu du Eduardo Junkera presidenteak, eta, "gizartearen ongizatea" enpresarekin zuzenean lotua ikusten duenez, "ahalik eta enpresa gehien salbatzeko ahalegina" egin behar dela gaineratu du, sektore publikoaren flotagailuari erreparatuz.

"Heterodoxoak izan behar dugu; nola? Behar dugun bezainbeste zorpetuta. Geroa dugu jokoan", erantzun dio bere buruari. Adegiko enpresa kideei egindako inkestak argi islatu du egoeraren larritasuna. Enpresen hiru laurdenek uste dute merkatua atzeraldian dagoela; 2009ko apiriletik ez dago datu okerragorik. Izan ere, %21 apaldu dira salmentak urteko lehen lauhilekoan, 2019ko lauhilekoarekin alderatuta. Enpresen hiru laurden eskaera poltsa ahulagoarekin ari dira orain; %25 uzkurtu zaie poltsa hori urteko lehen lauhilekoan. Eta bada beste datu argigarri bat euskal industriak bizi duen amesgaiztoa islatzen duena: enpresen ekoizpen gaitasuna %58raino erori da, inoizko mailarik apalena; 2008ko krisian ere ez zen ikusi halakorik.

Baikor izateko arrazoi gutxi

Ba al da baikor izateko arrazoirik? Adegik eman ditu bat edo beste, baina oinarri sendorik gabe. Hasteko, enpresen %66k uste dute lantaldeei eutsiko dietela edo handitu egingo dituztela. 2020an gal daitezkeen lanpostuen erdiak merkataritzaren eta ostalaritzaren arloan lirateke. Gipuzkoako langabezia tasa %10,8ra igoko litzateke urte bukaeran; 2019an %7,3an zegoen. Baina, Adegiren ustez, nazioarteko merkatu batzuk hasi dira suspertzen, eta "txerto baten zain egon gabe" euskal ekonomia ere hazten has daiteke hilabete batzuen buruan. "Egokitu egin behar dugu, eta lanean jarraitu, oraintxe bertan ari garen moduan", esan du Aierzak, prentsaurreko gelaren antolakuntza bereziari eta kazetarien maskarei erreparatuta.

Adegik ez daki noiz iritsiko den suspertzea, baina iristen denerako ahalik eta enpresa gehien nahi ditu lehiatzeko prest, bizirik, eta horretarako "ezohiko neurriak" aplikatu behar direla errepikatu du Aierzak. "Likidezia programak, bermeak, zergak atzeratzea, neurri fiskalak, eta maileguak" enpresek behar-beharrezkoak dituzten tresnak direla esan du. "Jarduera ekonomikoari eusten dioten lau motorretatik hiru itolarrian daude: kontsumoa, inbertsioa eta kanpo sektorea. Zuloa gero eta sakonagoa bilakatzen ari da. Gainbehera hori eteteko modu bakarra gastu eta inbertsio publikoaren motorra ahal bezain azkarren aktibatzea  da, eta topera". Enpresak eta enplegua salbatzeko diru publikoaren iturria topera jartzeko eskaria oso garbi izan da.

 

Goizeko buletina

BERRIAren papereko edizioaren gai nagusiak biltzen ditu egunero (astelehenetan salbu). Goizean goiz iristen da zure posta elektronikora.

Albiste gehiago

Covid-19 daukaten gaixoak zaintzen duten bi erizain besarkatzen 55 egun gaixo zeraman gizon bat sendatzean. ©Andoni Lubaki / Foku

Koronabirusaren azken datuak

Berria

Euskal Herrian 31.166 gaixok eman dute positibo guztira, koronabirusa atzemateko probaren bat eginda. Horietatik 2.150 hil dira. Grafikoak, albiste barruan.

Osakidetzako langile bat Txagorritxuko laborategi batean lanean. ©Gorka Rubio, Foku

Justizia Auzitegi Nagusiak ebatzi du Osakidetzak arriskuan jarri dituela langileak

Ainhoa Larretxea Agirre - Mikel P. Ansa

Osagileen sindikatuek jarri zuten salaketa, eta ekainaren 16an egin zuten epaiketa. ESK sindikatuak Nekane Murga Osasun sailburuaren eta Osakidetzako zuzendaritzaren dimisioa eskatu du. Osakidetzak, ordea, «positibotzat» jo du ebazpena, epaileak atzera bota dituelako sindikatuen «eskari gehienak».

Jendea paseoan, konfinamendua arintzeko lehen fasean. ©JON URBE/ FOKU

Jaurlaritzak ziurtatu du COVID-19aren agerraldiak «kontrolatuta» daudela

Irati Urdalleta Lete

Beste hamalau positibo eta hiru hildako daude. Jaurlaritzak pentsatu du neurriak areagotuko dituela jende pilaketak «mantenduz eta orokortuz» gero

Irakurle agurgarria:

Honaino iritsi zarenez, eskaera bat egin nahi dizugu: irakurtzen ari zaren edukia eta egunkaria babestea, konpromiso ekonomikoa hartuz. Publizitatea eta erakundeen diru-laguntzak ez dira nahikoa BERRIAren etorkizuna bermatzeko. Sarean eskaintzen dizugun edukia irakurtzen duzuen milaka irakurleek proiektuari ekarpena eginda, urrutira iritsiko ginateke.

Kazetaritza libre, ireki eta independentea egin nahi dugu euskaldunontzat. Euskaraz informatzea delako gure eginkizuna, eta zure eskubidea.Lagun gaitzazu bide horretan. Idatzi gurekin etorkizuna. Geroa zugan.

Martxelo Otamendi
BERRIAko zuzendaria

Izan zaitez BERRIAlaguna

Izan zaitez BERRIAlaguna

BERRIAlagunei esker eskaintzen dugu balioz osatutako informazioa. Egizu ekarpena gure eginkizunarekin segi dezagun.

Izan zaitez BERRIAlaguna