Albistea entzun

Myanmar

Myanmarko junta militarrak «egiazko demokrazia bat» sustatu nahi du

Herritarrek gerra legeari aurre egin diote, eta manifestazio jendetsuak egin dituzte gobernu berriaren aurka.

Manifestariak, Min Aung Hlaing buru duen junta militarraren kontra protesta egiten.
Manifestariak, Min Aung Hlaing buru duen junta militarraren kontra protesta egiten. MAUNG LONLAN / EFE Tamaina handiagoan ikusi

Ander Perez Zala -

2021eko otsailak 9

Azaroko hauteskundeetan ustez izandako iruzurraren argudiotik tiraka, Myanmarren gobernu aldaketa eragin duen junta militarraren buruzagi Min Aung Hlaingek «egiazko demokrazia bat» sustatzeko asmoa helarazi die herritarrei, horretarako eperik eta horren definizio zehatzik eman ez duen arren.

Jeneralak «desadostasun garrantzitsuak» jarri ditu argudiotzat Aung San Suu Kyi Bakearen Nobel saridun eta Estatu kontseilaria eta Win Myint herrialdeko presidentea euren karguetatik botatzeko, nahiz eta ez dituen Estatu kontseilariaren izen-abizenak behin ere aipatu mutinaren ostera egindako lehen agerraldian. Hori bai, adierazi du bozak antolatu eta horiek irabaziko dituen alderdiari emango diotela boterea; iragan astean, militarrek adierazi zuten urtebetez egongo direla agintean.

Herrialdeko merkataritza legea hautsi izana egotzi zioten Bakearen Nobel saridunari. Iragan asteko astelehenean atxilotu zuten, eta ostera haren etxea miatu zuten; Poliziak dio irrati uhinak atzemateko gailu bat aurkitu zutela, ustez atzerriko herrialde batetik inportatutakoa, eta, beraz, Myanmarrera ilegalki sarturikoa. Gainera, agiriak dio Aung San Suu Kyik ez zuela ez lizentziarik, ez baimenik gailu hori erabiltzeko; baliteke hiru urtera arteko kartzela zigorra izatea delitu horrengatik.

Win Myinen kasuan, hondamendi naturalen kudeaketaren legea bete ez izana leporatu diote. Koronabirusak eragindako pandemiaren testuinguruan hartutako erabaki batengatik hartu diote kargu: hauteskunde kanpainako bidaia batean 220 ibilgailu mugitzea baimendu izana.

Justiziaren ikuspuntutik, juntak akusazio horiekin argudiatu du gobernua boteretik kentzea. Horren ordez, herrialdearen historian ohikoa bilakatu den militarrez osaturiko talde exekutibo bat dago orain agintean; jeneralaren arabera, baina, aurtengoa desberdina da «ministro egokiak» aukeratu dituztelako. Horietako gehienak militarren alderdiko kideak dira, Batasunaren, Elkartasunaren eta Garapenarenekoak.

Indar armatuen presentzia politikan ez da egun batetik besterakoa; izan ere, 2008ko konstituzioaren arabera, militarrek parlamentuko bi ganberetako eserlekuen %25 dituzte gordeak, eta baimena ematen die estatuko «boterea hartzeko larrialdi egoeran». Larrialdi egoera hori zehazki zer den ez dago batere zehaztua, eta interpretazioen menpe geratu da. Gainera, Barne, Muga eta Defentsa ministerioen kontrolari eustea lortu dute testu horri esker, eta aurretik mende erdi izan ziren boterean.

Lehentasunak

Jeneralak jakinarazi duenez, gobernu berriak «lanpostuak sortuko» ditu, fabrikak berriz irekitzea baimenduko du eta koronabirusaren kontrako borroka lehenetsiko du.

Atzerri eta barne politiketan aldaketa nabarmenik ez dela izango gaineratu du, eta horrek iradokitzen du rohingya etniaren kontrako borroka jarraituko dutela. Rohingyak Myanmar hego-mendebaldekoak dira, Rakhine estatukoak, eta, musulmanak izanik, baztertuta daude gehiengo budistaren aurrean; esaterako, 1982an herritartasuna ukatu zitzaien. Orduz geroztik, kanpotartzat jotzen dituzte jaioterrian, eta gehiengo budistak «migratzaile bangladeshtarrak» direla esan ohi du mespretxu osoz.

Izan ere, milioika rohingyak Bangladeshera egin behar izan dute ihes, Myanmarko armadaren erasoetatik ihes egiteko, eta gehienak hego-ekialdeko Cox’s Bazar hirian daude; bizi duten egoeraren erakusle da Nazio Batuen Erakundeak hainbatetan esana duela «munduan gehien jazarritako» etnia dela.

Junta militarrak, ordea, ez du orain arteko bidea aldatzeko asmorik, eta haren lehentasunetan jarriko du arreta datozen hilabeteetan. Min Aung Hlaing jeneralak batasun nazionala du helburu, nahiz eta herritarren parte handi bat gobernu aldaketaren kontra agertu den.

Lehen bi egunetan mobilizazio gutxi izan ziren arren, egunek aurrera egin ahala, geroz eta lagun gehiago atera dira kalera protesta egitera, nahiz eta herenegun juntak gerra-legea ezarri zuen. Aung San Suu Kyiren alderdi NLD Demokraziarako Liga Nazionalaren arabera, Poliziak gutxienez zazpi zibil zauritu zituen balekin, gomazko pilotekin eta ur kanoiekin tiro egitean. Horietako bi larri daude ospitalean.

Sareko BERRIAzalea:

Udazkenean, BERRIAlagun egiteko pausoa eman dezazun, eskaintza bat egin nahi dizu BERRIAk. Herri baten kulturaren plaza da BERRIA. Kultur egitasmo, dinamika eta ekitaldi anitzen erakustoki. Euskal kulturaren inguruko informazioaren plaza handia. Azaroan eta abenduan, Euskaraldiak, Bertsolari Txapelketa Nagusiak eta Durangoko azokak hartuko dituzte, besteak beste, BERRIAren orrietako asko, paperean eta webgunean.

Albiste asko irakurriko dituzu, segur aski webgune honetan bertan. Eta eskari bat egin nahi dizugu: har ezazu konpromisoa irakurtzen duzunarekin. Irakurleen babes ekonomikoa funtsezkoa da BERRIAren etorkizuna ziurtatzeko.

Albiste gehiago

Turkiaren erasoaren aurkako manifestazio bat, azaroaren 20an, Qamixlin. ©EFE

SDFk jakinarazi du eten egin dituela AEBekin egiten ari ziren operazioak

Igor Susaeta

Milizia kurduak indar nagusitzat dauzkan eta Pentagonoaren babesa duen koalizioak ohartarazia zuen Ankarak eraso bat hasiz gero horri erantzutea lehenetsiko zuela. EIren aurkako borrokari eragingo dio

Vladimir Putin Errusiako presidentea, gaur, Moskun. ©EFE

Errusiak esan du «negoziatzeko prest» dagoela, bere interesak «bermatzeko»

Mikel Elkoroberezibar Beloki

Ukrainako armadak adierazi du bere tropetako 13.000 soldadu eta 6.000 zibil hil direla gerra hasi zenetik. Haur ugariri hezkuntzarako eskubidea urratu dietela salatu du NBEko batzorde batek.

Boliviar bat Silala ibaitik ura hartzen, Txileko mugatik gertu. ©MARTIN ALIPAZ / EFE

Boliviak esan du Hagako epaiak Silala ibaiko ubide artifizialak eraisteko aukera emango diola

Mikel O. Iribar

Nazioarteko Justizia Auzitegiak ebatzi du Silala ibaia «nazioartekoa» dela, eta Txileri eta Boliviari eskatu die elkarren arteko elkarrizketak «etengabekoak» izateko. Santiagok ez dio kalte ordainik eman beharko La Pazi.

Guardia Zibila, atzo, AEBek Madrilen duten enbaxadaren atarian. ©FERNANDO VILLAR / EFE

Espainiatik bidali dituzte gutun piroteknikoak, Poliziaren arabera

Uxue Rey Gorraiz - Gorka Berasategi Otamendi

Sanchezek, Roblesek eta Ukrainaren eta AEBen enbaxadek jaso dituzte, besteak beste

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Iruzkinak kargatzen...