Albistea entzun
Emakumeen aurkako indarkeriari ez
Emakumeen aurkako indarkeriari ez
Emakumeen aurkako indarkeriari ez

Zientzia

Adolfo Eraso glaziologoa hil egin da

Klima aldaketaren ikertzaile eta dibulgatzaile gisa egindako lanarengatik, nazioartean ospea zuen. Glaziarrak ikertuz, berotze globalaren bilakaera aztertzen zuen.

Adolfo Eraso glaziologoa, 2019an, Frantzisko Xabierkoa saria jaso zuen egunean, Madrilen
Adolfo Eraso glaziologoa, 2019an, Frantzisko Xabierkoa saria jaso zuen egunean, Madrilen Juanjo Martin / EFE Tamaina handiagoan ikusi

Iker Tubia -

2021eko maiatzak 31

Glaziologoa, espeleologoa, kimikaria eta geologoa. "Izotzaren zentinela", haren senideek eskelan idatzi dutenez. Larunbatean zendu zen Adolfo Eraso (Lizarra, Nafarroa, 1934 - Plasencia, Espainia, 2021), glaziarrak berotze globalaren bilakaera aztertzeko erabiltzen zituen zientzialaria. Lan horretarako sortu zuen Glackma proiektua, Maria del Carmen Dominguezekin batera. Klima aldaketari buruzko dibulgatzaile sutsua zen, eta ikerketa bertatik bertara egitea maite zuen.

New Yorkeko Zientzia Akademiako kidea zen 1994az geroztik, eta Errusiako Zientzia Naturalen akademiakoa 2002tik. Nafarroako Unibertsitate Publikoak honoris causa doktore izendatu zuen 2014. urtean, eta sari anitz jaso zituen bere ibilbidearengatik. Poloetan 80 ikerketa espedizio baino gehiago egin zituen, mundu akademikoa eta lekuko ikerketa uztartzen baitzituen munduan barrena espedizioak eginez.

Klima aldaketa hizpide izan zuen 2015ean BERRIA egunkariari eskainitako elkarrizketa batean. "Berotegi efektua handitzen den heinean, berotzea ere handitzen da. Gurpil zoro bat da. Izan ere, berotzea geroz eta handiagoa izan, orduan eta handiagoa izango da C02aren produkzioa, eta, tenperatura handitzean, geroz eta gehiago dilatatzen dira itsasoetako urak, eta, beraz, itsasoaren maila igoz eta berotuz doa. Eta itsasoa berotzen bada, lurrunketa handiagoa eragiten du, eta, ondorioz, bortitzagoak dira ekaitzak. Hainbat gauzak osatzen duten kate bat da, planetako gure existentzia hondatzen duena. Eta guk geuk eragiten dugu efektu hori".

Hobesten zuen ikertzeko moduaz ere mintzatu zen elkarrizketa hartan; alegia, bertatik bertara egindako behaketaz: "[Matematikariak] Ez dira glaziarretan sartzen, agian hondoratuko delako, agian urak bustiko dituelako eta oso hotz dagoelako... Ni ohitu naiz horretara, hotzera. Kontserbatzailerik onenetakoa da hotza, gainera. 80 urte ditut, eta horretan dihardut oraindik ere".

Elkarrizketa osorik irakurri daiteke hemen.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

 ©JON URBE / FOKU

«Egin kontu: ez daukat gonarik, ez mototsik, baina liburuzaina naiz»

Enekoitz Telleria Sarriegi

Topikoen kontrako borrokaz eta liburutegien egiteko berriez ari da Juarez. Muskizko liburuzaina da, eta haien elkarteko burua. 30 urte bete ditu elkarteak berriki. 'Antolatzearen diziplina' liburua itzuli dute.
1 ©JAIZKI FONTANEDA / @FOKU

Olibak jaso, olioa egiteko

Amaia Ramirez de Okariz Kortabarria

Euskal Herrian ere badira olibondoak eta badago oliba olioa. Nekazariak eta dolareetako langileak buru-belarri dabiltza lanean azken asteetan, aurten jasotako uzta olio bihurtzen.
Netflix Euskaraz herri mugimenduaren agerraldia, Durangon, apirilaren 17an. ©ENDIKA PORTILLO / FOKU

Atzerriko plataformek ez dute kuotarik bete beharko

Urtzi Urkizu

Espainiako ikus-entzunezkoen lege berria onartu du Espainiako Ministroen Kontseiluak. ERCk zuzenketak aurkeztuko ditu

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Izan BERRIAlaguna

Zure babes ekonomikoa ezinbestekoa zaigu euskarazko kazetaritza independente eta kalitatezkoa egiten segitzeko.