Albistea entzun

Emakume indigenak

Indarkeria matxista amaitzeko eskatu dute Latinoamerikako emakume indigenek

Liman egin dute Abya Yalako Emakume Indigenen bigarren batzarra. Nazio Batuen Erakundeko Foro Iraunkorrera eramango dituzte aldarrikapenak.

Latinoamerikako emakume indigenen hainbat ordezkari, joan den ostiralean, Liman. /
Latinoamerikako emakume indigenen hainbat ordezkari, joan den ostiralean, Liman. / Paolo Aguilar/EFE Tamaina handiagoan ikusi

Arantxa Elizegi Egilegor -

2021eko urriak 19 11:57

Peruko hiriburuan bilduta egon dira astebetez Latinoamerika osoko emakume indigenen ordezkariak, Abya Yalako Emakume Indigenen bigarren batzarrean. Orotara 650 ordezkari inguru bildu dira Liman, eskualdeen arteko aliantzak eraiki eta euren eskubideak bermatuko dituen agenda bat adosteko. Batzarrak egindako eskaeren artean daude patriarkatuaren aurkako politikak bultzatzea eta indarkeria matxista amaitzea: «Ez gaituzte gizakitzat hartzen, objektu sexualtzat baizik. Gobernuek, Elizak, eta gizarte zibilak ez dute gure gorputzen gainean erabakitzeko eskubiderik», aldarrikatu du Lourdes Huancak, Peruko Emakume Nekazari, Indigena Artisau eta Soldatapekoen Federazioko presidenteak. «Patriarkatuak hil eta bortxatu egiten du. Askotan esaten da ohitura dela herri indigenetan aitak, anaiak edo ilobak neskak bortxatzea; baina hori ez da kultura, hori eskubideen urraketa da».

Patriarkatuaren eta indarkeria matxistaren aurkako aldarriez gain, baina, bestelako eskariak ere adostu zituzten foroan. Besteak beste, elikadura subiranotasuna bermatzea eta indigenen antzinako botikak «errespetatu eta baloratzea». Horri lotuta, batzarra Peruko Gobernuari mintzatu zitzaion, eta eskatu zion emakume indigenen beharrak ere aintzat har ditzala Pedro Castillo presidenteak bultzatutako bigarren nekazaritza erreforman. «Patriarkatuaren aurka egin behar du erreformak. Emakumerik gabeko erreforma ez da benetako erreforma».

Txilek eta Boliviak hasitako bideei jarraituz, emakumeen eta batez ere neska gazteen eskubideak bermatuko dituen konstituzio berri bat idazteko beharra ere aldarrikatu zuen Peruko emakume indigenen federazioak. «Peruk herri indigenekin duen zorra kitatzeko lehen urratsa litzateke konstituzio berri bat idaztea». Aldarrikapen horiek guztiak NBE Nazio Batuen Erakundeko Foro Iraunkorrean aurkeztuko ditu batzarrak.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

Dnipropetrovsk eskualdeko Marhanets hirian eraikin baten irudia, herenegungo bonbardaketaren ondoren. ©EFE

Hamahiru lagun hil dira Ukraina ekialdeko bonbardaketetan

Zuriñe Iglesias Sarasola

Eremu hondatua Zaporizhiako zentral nuklearretik hogei kilometrora dago. Energia Atomikoaren Nazioarteko Agentziak esan du ez dagoela berehalako mehatxu nuklearrik

Eskoziaren independentziaren aldeko hainbat ekitaldi egin dira urteotan. Irudian, 2018ko abuztuan Glasgown eginikoa; 35.000 herritarrek parte hartu zuten. ©EFE
 ©NOS DIARIO

«BNG izan liteke PPren alternatiba 2024ko hauteskundeetan»

Maria Obelleiro

'Nos Diario'-ri emandako elkarrizketan, Galiziako estatutuak Xuntari eta Parlamentuari ematen dizkien ahalak eta eskumenak «barrendik hustu» izana egotzi dio Beiras buruzagi nazionalistak Feijoori.
Martxo bukaeran 1.200 metro koadroko izotz plaka bat askatu zen Antartika ekialdean, eta icebergetan zatitu. ©NASA

Antartikako izotza salbatzeko, garaiz da, baina azken aukera izan liteke, zientzialarien arabera

Mikel P. Ansa

Batez besteko tenperatura bi gradu igoko balitz, munduko izotz geruzarik handiena urtzeko prozesua bizkortu egingo litzateke, eta horrek itsasoaren maila hazaraziko luke: bost metro ere haz liteke 2500erako.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Iruzkinak kargatzen...