Albistea entzun

Mendia

Pirinioak ez daude edonorentzako moduan

Asteburuan mendira doazen zaleei ohartarazi egin diete elurraren inguruan. Hotzaren eraginez, «dena izoztu» da, eta «eskarmentu handiko alpinista izatea eskatzen du». Material egokia erabiltzea eta ondo prestatzea gomendatu dute adituek.

Nafarroako Erreskate Teknikoko Taldeko suhiltzaileak, astearte honetan, Añelarran (Belagua), neguko igoera teknikei buruzko saio batean. /
Nafarroako Erreskate Teknikoko Taldeko suhiltzaileak, astearte honetan, Añelarran (Belagua), neguko igoera teknikei buruzko saio batean. / Nafarroako Suhiltzaileak/@bomberos_na Tamaina handiagoan ikusi

Unai Ugartemendia -

2022ko urtarrilak 21

Mendiko istripuz jositako asteburua izan zen iragan astekoa, eta Pirinioak izan ziren hizpide gehienetan. Baina Balerdi (Aralar, 1.195 metro) mendian izandako istripu batean ere hil zen lagun bat. Azken urteetan eta neguan bereziki istripuen kopuruak izan duen gorakada etengabeak ez du etenik, eta, urtea hasterako, jada bost mendizalek galdu dute bizia Pirinioetako mendietan erorita.

Iñigo Orejak (Errazkin, Nafarroa, 1975) urteak daramatza suhiltzaile, Oronotz-Mugaireko (Nafarroa) parkean. Azken urteetan, hainbat eta hainbat erreskate egitea tokatu izan zaio Nafarroako mendietan, Saioa mendiaren inguruetan bereziki. «Gure inguruan istripuren bat-edo gertatzen denean, suhiltzaileak eta orain hiru urte inguru sortu zuten GRTko (Erreskate Teknikoko Taldea) kideak bertaratzen gara. Aldiz, Pirinioen inguruan gertatzen denean, Nabaskozeko (Nafarroa) suhiltzaileak joaten dira haiekin». Betidanik sortu nahi izan zuten Nafarroako suhiltzaileek erreskate talde berezi hau. Mendian gero eta istripu gehiago zeudela ikusita, eta hainbat urtez borrokan aritu eta gero, 2019ko maiatzean ikusi zuen argia erreskate taldeak. Geroztik, etengabe dihardute lanean.

Ibai Rico mendi gidariak ere (Gasteiz, 1980) gutxik bezala ezagutzen ditu mendiaren inguruan gertatzen diren eguraldi aldaketa bortitzak. Mendi gidaria izateaz gain, Geografiako irakasle ere bada Euskal Herriko Unibertsitatean. Nibologian aditua da, eta neguko baldintzak oso gertutik aztertzen ditu urtero; hainbat ikerketatan ere parte hartutakoa da, munduan barrena. «Azken egunetan, antizikloi egoera bat izan dugu, eta, gainera, euria egin du erdiko eta goiko mailetan, gehienbat mendebaldeko Pirinioetan. Horrek dena izoztu du, eta elurraren egoera ere asko aldatu du. Alpinismoan aritzeko, ondo dago, baina eskarmentu handiko alpinista izatea eskatzen du. Istripuak beti egon dira, eta beti izango dira, baina gaur egun mendia ez dago edozein modutan aritzeko». Ricok aitortu du ez duela mendi irteerarik egiteko aukerarik izan azken asteetan, nahiz eta asteburuan mendian murgilduko den.

Pirinioetan izan diren istripuak izan dira albiste iturri azken egun hauetan mendizale ororen ahotan. Oreja suhiltzaileak ere oso gertutik bizi izan ditu azken egunetako albisteak, baina istripuek ez dute ezustean harrapatu nafarra. «Iragan den astean, Belaguako (Nafarroa) aterpetxera joan nintzen mendiko eskian aritzeko asmoz, baina eskiak jarri eta berehala ohartu nintzen gauza ez zegoela txantxetarako. Oso arriskutsua zegoela iruditu zitzaidan. Berrogeita hamar metro egin, eta atzera itzultzea erabaki nuen».

Aipatu bezala, aurreko asteburuan izandako istripuen ondorioz, bi euskal herritar ere hil ziren Pirinioetan, erorita. Lehena Aspe (Pirinioak, Huesca, 2.645 metro) mendiaren iparraldean mendiko eskian ari zen berastegiar gaztea izan zen. Bigarrena, berriz, Belaguako inguruan erraketen gainean zihoan aiegiar bat izan zen. Istripuen zergatiaz galdetzean, Orejak arrazoi asko topatzen ditu. «Azken urteetan, asko areagotu dira istripuak, gehienbat azken bost edo sei urteetan. Ez dakit zergatik izango den; agian, geroz eta jende gehiago joaten delako. Gaur egun, informazio gehiago dago, materiala ere hobea da, baina jende berri asko hasi da, eta agian formakuntza falta zaie edozein lekutan sartzeko».

Ricok berak ere arrazoi antzekoak eman ditu egoera aztertzean. Badirudi datozen asteetan aldatu egingo dela eguraldia, baina Gasteizko mendi gidariak zuhurtzia eskatu die mendizaleei, gaur egun mendiak nola dauden ikusita. «Hara joan aurretik aztertu behar da egoera, eta horrek ondo antolatzea eskatzen du. Non sartuko garen jakitea ezinbestekoa da, eta horren arabera, agian, ezin izango gara joan. Arriskuak zein diren aurreikusi behar da; bestela, baliteke berandu izatea».

Erreskate Teknikoko Taldearen gomendioak

Gaur egun Pirinioak nola dauden ikusita, Nafarroako Erreskate Teknikoko Taldeak mendian mugitzeko material egokia erabiltzea gomendatzen du, hau da, pioleta, kranpoiak, kaskoa eta bateria osoa duen sakelako telefono bat gainean eramatea. Era berean, gogorarazi dute aluminiozko kranpoi arinak eta erraketak bestelako elur batzuetarako pentsatuta daudela. Irten aurretik My112 doako aplikazioa deskargatzea ere gomendatzen dute. Aplikazioak aukera ematen du Nafarroako SOSekin konektatzeko eta deiak geolokalizatzeko, sakelakoaren GPSa erabiliz. Aplikazio georreferentzia horren bidez, lekua nahiko zehatza ematen du, eta hori ezinbestekoa izan daiteke erreskatea antolatzeko. Gainera, behin deia eginda, lekuaren argazki bat bidaltzeko aukera ematen du, eta horrek oso informazio baliotsua eman diezaieke Nafarroako SOSi eta erreskate taldeei.

Bakarrik bidaiatuz gero, gomendagarria da ezagunen bati edo senideren bati aurreikusitako bidearen berri ematea eta hura planifikatzea, egoera eta meteorologia egiaztatuz. Oro har, zuhur ibiltzea eta arreta zorroztea gomendatzen da, eta, ziurgabetasunik edo arriskurik izanez gero, buelta emateko eta segurtasun pertsonalari lehentasuna emateko eskatzen dute.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

 ©LUCA BETTINI

«Nekea da okerrena halako itzulietan; eta onena, giroa»

Eñaut Agirrebengoa

«Gustura» dago Lazkano Movistar taldeak orain arte Giroan egin duen lanarekin, eta nagusiari begira daudela dio. «Nahiko ondo» ibili dela uste du. Minez dago, herenegun erori ondotik.
Demi Vollering Donostiako helmugan garaipena ospatzen, igandean, Euskal Herriko Itzuliko azkeneko etapan. ©GORKA RUBIO / FOKU

Bizikleta gainean jolasean

Aitor Manterola Garate

Demi Vollering. Oraina oraingoz, eta bide beretik segitzen badu, etorkizuna ere bai. Euskal Herriko Itzuliko hiru etapak eta lasterketa irabazi izanak gauza asko eman ditu aditzera.

<b>Luis Rioja, burumakur, maila galdu berritan, herenegun, Valentzian.</b> ©M. B. / FOKU

Neurria hartu ezinda

Jon Ander De la Hoz

Alaves oker aritu da denboraldi osoan, eta ezinak maila galtzea eragin dio. Gasteiztarrek larri igaro dituzte azken bi urteak, eta, azkenerako, jausi egin dira. Proiektua birpentsatu beharrean dira.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Iruzkinak kargatzen...