Albistea entzun

Abeltzaintza

Elikagai katearen legea «berehala» aplika dadila eskatu dute nekazariek

Prezioen behatokia eta antzeko kontrol tresnak garatzeko galdegin diete euskal administrazioei, Bilbon. Gastuek goraka jarraitzen dutela salatu dute

Abeltzainen protesta, Bilboko Arriagan.
Abeltzainen protesta, Bilboko Arriagan. Monika del Valle / Foku Tamaina handiagoan ikusi

Imanol Magro Eizmendi -

2022ko urtarrilak 21

Hego Euskal Herriko nekazari, abeltzain eta lehen sektoreko beste langileek elikagai katearen legearen berehalako aplikazioa eskatu dute. Euskal administrazioei egin diete dei, «koherentziaz» joka dezaten eta, besteak beste, elikagaien ekoizpen eta salmenta prezioen arteko oreka zaindu beharko lukeen lanabes hori garatzen hasteko. Era berean, gogoratu dute pentsu, argindar eta abarren prezioek goraka jarraitzen dutela, eta ekoizleak «galerak pilatzen» ari direla etengabe.

Nekazari, abeltzain eta lehen sektoreko elkarteek Bilbon bukatu dituzte azken hilabetean Hego Euskal Herriko hiriburuetan antolaturiko protesta ekitaldiak. Besteak beste, EHNE Bizkaiak, Enbak, Lorrak, eta Bizkaia Esneak egin zuten bat Arriaga plazan. Ehundik gora ekoizle batu dira lelo ezberdinak zituzten afixekin. Bizkaian hiltegia behar dugu, Bertoko ekoizpena bertoko merkatura edota Pentsuaren prezioak jaten gaitu irakur zitekeen. Zazpi traktore eta lau behi ere eraman dituzte. Arriagako zubia igaro duten hiritar askoren argazki kameren helburu izan dira.

Irudi indartsua lortu dute, zabaldu duten larrialdi deirako bozgorailu aproposa: «Elikagaien Katearen legearen berehalako aplikazioa behar dugu. Ezin dugu onartu banaketak hogeita hamaika eskutik izatea eta ekoizpen kostuak estaltzen ez dituzten prezioak eskaintzea», aldarrikatu du Unai Aranguren EHNE Bizkaiko kideak. Espainiako Kongresuak onartu zuen legea, abenduan, baina haren aplikazioa erkidegoka egiten da, eta horregatik Jaurlaritzari eta Nafarroako Gobernuari pausoak emateko eskatu zieten.

Baina zein da lege horren oinarria? Eta zergatik dituzte hainbeste itxaropen jarriak haren garapenean? Erantzuna Arangurenena da: «Besteak beste, produktua ekoizpen prezioen azpitik sal dadila eragozten du. Galerak onartuz saltzea debekatzen du». Hori da legearen arima, baina beste kontrol mekanismo batzuk ezartzeko ahala ere badu. «Prezioen begiratokia ezartzeko aukera dago, kate osoaren kostuak aztertzen dituena. Ekoizleen eta banatzaileen artean artekari bat egoteko aukera dago, eta zigorrak modu arinean ezartzeko aukera ere bai». Nekazariek eta abeltzainek ezinbesteko erreminta bezala ikusten dute ustiaketa eredu jasangarriek biziraungo badute.

Esnearekin, etxekalte

Prezioen behatokia da eskaera horretako gakoetako bat, eta bereziki esne ekoizleen azpisektoreari eragingo liekeena. Haiek zailago dute gastuen garestitzea azken preziora eramatea, eta azken hilabeteetako gorakada oso handia izan da. «Urtebeteko tarteak ekoizpen gastuak %30 garestitu dira: pentsuak, argindarra, erregaiak...». Arangurenek zehaztu duenez, esne litro bat ekoiztearen gastua 40-42 zentimo artean dago orain, eta Bizkaian banatzaileek, batez beste, 37-38 zentimo ordaintzen dute. Eta hori 40 zentimora iritsi eta batez bestekoa igotzen duen kooperatibaren bat dagoela kontuan hartuta.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

Mahats bilketa egiten Bastidako lursail batean, Toloño eta Ebro artean. ©BERRIA

Arabako Mahastiak aurten iritsiko da merkatura, upategiek nahi badute

Xabier Martin

Espainiako Gobernuak Bruselara igorri du sor-marka berriaren proiektua, eta Jaurlaritza prest dago behin-behineko baimena emateko. Laster ikusiko da upategirik baden prest Errioxako marka uzteko
Saregile bat Getarian (Gipuzkoa), artxiboko irudi batean. ©Jon Urbe / FOKU

Madrilek lau urtez aurreratuko du saregileen, neskatilen eta paketatzaileen erretreta

Berria

Arrantza Lege berriak aukera emango die saregileei, neskatilei eta paketatzaileei erretiratzeko adina lau urte aurreratzeko. Lorpen historikotzat izendatu dute.

Valdis Dombroskis eta Paolo Gentiloni Europako Batzordeko ekonomia arduradunak, atzo, Bruselan. ©Stephanie Lecoq / Efe

Bruselak beste urtebete atzeratu du gerrikoa estutzea

Iker Aranburu

EBko gobernuei proposatu behar die gutxienez 2024 arte ez aplikatu behar izatea Egonkortasun Ituna, Ukrainako gerrak panorama ekonomikoa belztu duelako.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Iruzkinak kargatzen...