Albistea entzun

Kazetaritza

Mariano Ferrer, goizeroko independentzia

Mariano Ferrer kazetariaren lana gogoeta gisa hartu dute EHUko udako ikastaro batean, Donostian. Hainbat irakaslek eta ikerlarik esan dute Ferrer ez zela inoiz agintearen bozgorailu izaten.

Leire Iturregi, Imanol Murua eta Txema Ramirez de la Piscina
Leire Iturregi, Imanol Murua eta Txema Ramirez de la Piscina Gorka Rubio / Foku Tamaina handiagoan ikusi

Urtzi Urkizu -

2022ko ekainak 22 15:19

Mariano Ferrer kazetari, irrati esatari, analista politiko eta zutabegilea (Donostia, 1939-2019). Ez nolanahikoa. «Euskal gatazkaren Kapuscinski», EHUko irakasle emeritu Ramon Zalloren arabera. Metafora bat jaurti du Txema Ramirez de la Piscina kazetari eta ikertzaileak: «Euria ari du ala ez? Ireki leihoa ba». Hala egiten zuen Ferrerrek. Herri Irratiko goizetako ahotsa zenak kazetaritza jardunean zuen independentzia nabarmendu dute gaur hizlari gehienek EHUren udako ikastaro batean —bihar izango du bigarren eta azken eguna Kazetariza politikoa konpromiso sozial eta etiko gisa. Mariano Ferrer izenburupean—.

Zallok Ferrerren zutabegintza aletu du. El Mundo del País Vasco-n aritutako bost urteak, bereziki. «Mariano gehiago zen pentsamendukoa, ideologiakoa baino. Pentsamendu humanista zuen, ezkerrekoa, eta indarkeria guztien aurkakoa». Kazetari politiko «konprometitua» zen, «ez zen edonolako analista bat». EHUko irakasle emerituak ondo ezagutu zuen Ferrer, eta «behatzaile pribilegiatua» zela uste du. «Ñabarduren eta testuinguruen analista zen. Ez zen egia absolutuen zale, baizik eta hari finekoa. Gogoetazalea, kultua, humanitate lasaia zuena». Hitz jokoen zalea ere bazela gogoratu du. «Eta kapaza zen denei koloreak ateratzeko». Alderdi politiko guztiak kritikatzen zituen. «Eslogan binarioak gorroto zituen, lubakien silogismo sinplisten aurkakoa zen, baita aurkariaren kriminalizazioaren kontrakoa ere». Eta, hala ere, ez zen ekidistantea. «Giza eskubideen aldekoa zen bera».p>

Eta nolakoa zen haren kazetaritza? Zalloren definizioa: «Zentzu osoan librea zen; kazetaritza zintzo eta kritikoa egiten zuen, hezigarria eta erantzukizunez betea».

Gobernadoreari: Nahiko!

Ikastaroko lehen egunean, Ferrerren lanaz hitzaldia eman du Maria Pilar Rodriguez Deustuko Unibertsitateko irakasleak. Baita Pedro Ibarra EHUko irakasleak ere. Ibarrarren arabera, Ferrerrek botere politikoak izan behar zuenaren begirada propioa zeukan: «Hustasun demokratikoa arbuiatzen zuen, sinesten baitzuen gizarte zibilak demokraziaren eraikuntzan parte hartu behar duela». Ibarraren arabera, Donostiako kazetaria bere sareetan eta adiskidetasunetan bizi zen, eta hortik zetorkion demokrazia sakona desiatzeko kontzientzia.

Gaur egungo kazetaritzaren inguruko solasaldi bat egin dute, Pilar Kaltzadak gidatuta, Ramirez de la Piscinarekin, Imanol Murua Uria kazetari eta EHUko irakaslearekin eta Leire Iturregi EHUko irakaslearekin. Ramirez de la Piscinak gogoratu du Herri Irratiko esatariari ez zitzaiola gustatzen prentsaurrekoetara joatea, «distantzia» mantentzeko. «Marianok nabarmentzen zuen ez zela komeni egunero iturriekin egotea». Horri lotuta, pasadizo bat kontatu du Imanol Murua Uria kazetari eta EHUko irakasleak: «Herri Irratian nahiko hasiberria zela, Marianok orduko gobernadorearekin harreman pertsonala zuen, eta harekin bazkaltzen zuen tarteka. Goiz batean ez zuen gogoeta kritikoa egin, gero gobernadorearekin bazkaldu behar zuelako, baina hura izan zen azkena: esan zion ez zuela harekin gehiago bazkalduko».

Ramirez de la Piscinaren arabera, Ferrerrek agintearen bozgorailu ez izatea praktikatzen zuen. «Ahots propioa izateko gaitasuna zuen». Kazetaritzan sinesgarritasuna «egiaren bilaketak» ematen duela iruditzen zaio Muruari: «Egunero erakutsi behar duzu hori, eta Ferrerrek bere independentzia erakusten zuen egunero: ahalik eta zorrotzen, eta ahalik eta zintzoen».

Sarri aipatzen da hedabideen sinesgarritasuna jaitsi egin dela herritarren artean. Baina baikor mintzatu da Murua: «Hedabideen ekosistema osasuntsua dugu Euskal Herrian, eta Marianoren lanaren bidetik gertuago dago beste toki batzuetan baino». Ramirez de la Piscina iritzi berekoa da: «Tamaina txiki eta ertaineko euskarazko hedabideen sarea oso zabala da, eta ez dugu behar bezala baloratzen».

Iturregik ohartarazi du kazetarien baldintzak eskasak direla sarri. «Aldiz, komunikazio bulego indartsuak daude, audioak eta bideoak bidaltzen dituztenak». Halakoen aurrean, Ferrerrena bezalako «marka bat» garrantzitsutzat jo du, «erreferentea» baitzen. «Baliorik handiena duena irizpidea izatea da».

Ramirez de la Piscinak funtsezkotzat jo du alfabetatze mediatikoa, herritarrak «ahalduntzeko». Nabarmendu du herri ekimeneko hedabideak lagundu behar direla. Bestalde, ez du uste paperezko egunkariak desagertuko direnik. Murua Uriaren iritziz, bestalde, kazetaritza «etengabeko eredu bilaketa» da.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

Sekulako giroa izan zen atzo Ondarroan, eguerditik hasita. ©URTZI URKIZU

'Azule', txingor euritan aurrera

Urtzi Urkizu

Bi urtez derrigorrez eten ostean, Zapato Azule jaia egin dute Ondarroan. Giro aparta izan da kaleetan, Dinamartxakoei ongietorria eman diete eta pentsiodunak omendu dituzte.
Itziar Ituño aktoreak Malen Zubiri politikariarena egiten du <em>Intimidad</em> telesailean. ©DAVID HERRANZ / NETFLIX

'Intimidad', Netflixen gehien ikusi den telesaila, ingelesez bestekoetan

Urtzi Urkizu

Txintxua Filmsen fikzioa 58 herrialdetan sartu da Top10ean. IMDB-ko lehen 50etan kokatu da

Edorta Agirre. / ©Gorka Rubio, Foku

«Janari pista galduz gero, nahi duena salduko digu sistemak»

Miren Garate, Gipuzkoako Hitza

Janaren inguruan «gero eta desinteres handiagoa» ikusten du Edorta Agirrek, Amantala ta mantela liburuaren egileak. Dioenez, «zelofanez ontziratutako produktuek» hartu dute lehengaien tokia. «Horiek zer duten? Sinetsi egin behar, ez baitugu kriteriorik».

 ©ENDIKA PORTILLO / FOKU

«Niretzat, bertsoa terapia da; arazoren bat edukiz gero, bertsotan heltzen diot»

Amaia Ramirez de Okariz Kortabarria

40 urte igaro dira Arabako lehen bertso eskola sortu zutenetik, eta Lopez izan zen sortzaileetako bat. Ordutik, alboan izan du bertsoa, eta, eginiko lana eskertzeko, aurten berari eman diote Arabako bertsolari txapeldunari txapela jartzeko aukera.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Iruzkinak kargatzen...