Albistea entzun

Zientzia

Jocelyn Bell astrofisikaria 'honoris causa' doktore izendatuko du EHUk

Pulsar bat behatu zuen lehenengo zientzialaria izan zen, baina Nobel saria haren tesi zuzendari gizonezkoari eman zioten

Jocelyn Bell Burnell, Donostian, 2019. urtean.
Jocelyn Bell Burnell, Donostian, 2019. urtean. Jon Urbe / FOKU Tamaina handiagoan ikusi

Edu Lartzanguren -

2022ko urriak 25 11:25

Honoris causa doktore izendapena emango dio Euskal Herriko Unibertsitateak Jocelyn Bell Burnell astrofisikariari, etzi Bilbon egingo duten ekitaldian. Astronomiaren alorreko XX. mendeko aurkikuntzarik garrantzitsuenetako bat egin zuen 24 urte besterik ez zituenean, 1967an: lehena izan zen pulsar bat behatzen. Bere buruaren inguruan oso azkar biratzen duen izar bat da pulsarra, eta irrati seinale berezia ematen du horregatik. «Arreta handia jarri nuen lanean; oso zorrotza nintzen. Oso anomalia txikia zen aurkitu nuen hura, oso erraz pasatu zitekeen oharkabean», esan zion BERRIAri 2019. urtean, Donostiara hitzaldi bat ematera joan zenean.

Ikusi gehiago: Jocelyn Bell Burnell: «Figura politiko nagusi batzuek ez diote errespeturik zientziari»

Baina, gaztea eta emakumea izategatik, zientzialariak ez du duela gutxi arte jaso zegokion ohorea. Izan ere, munduari pulsarren lehenengo froga eman zion artikuluaren sinatzaile gisa agertzen bazen ere, Suediako zientziako akademiak Nobel saria eman zion Bell Burnellen tesi zuzentzaile Antony Hewishi, 1974an.

Geroztik askok salatu dute Bell Burnellekin ez zutela behar bezala jokatu. Edonola ere, hark esan izan du ulertzen duela berari eman ez izana, orduan doktore ere ez zelako. Edonola ere, lan handia egin du geroztik emakumeak zientzian dagokion lekua har dezan.

Horrez gain, zientzialari gisa lanean jarraitu du. Erresuma Batuko Errege Elkarteko eta Fisika Institutuko burua izan da, besteak beste. 2018. urtean Breakthrough saria irabazi zuen: ia hiru milioi euro. Dirutza osorik eman zuen fisikan dabiltzan emakumezko, gutxiengoetako eta errefuxiatu ikasleak laguntzeko. Athena Swan [Atenearen Beltxarga] egitasmoa sortu zuen, saria emateko emakumeen alde egiten duten unibertsitateei.

Bihar, Bilbon

Asteazkenean, 11:30ean izendatuko dute honoris causa doktore, Bilboko Bizkaia Aretoan.

Aitor Zurimendi EHUko idazkari nagusiak izendapenaren berri ematen duen akta irakurriko du. Ruth Lazkoz fisikan doktoreak Bell Burnellen merezimenduen berri emango du.

Ondoren, Bell Burnellek berak emango du hitzaldia.

Azkenik, Eusko Jaurlaritzako Unibertsitate eta Ikerketako sailburuorde Adolfo Morais mintzatuko da, eta, gero, Eva Ferreira EHUko errektorea.

EHUko abesbatzaren ahotsekin amaituko da ekitaldia.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

Paco Rabanne, 2004ko argazki batean. / ©Montserrat T. Diez, EFE

Paco Rabanne diseinatzaile pasaitarra hil da

Edu Lartzanguren

Bretainiako etxean zendu da, 88 urterekin. Frankismoak erbesteraturikoen errefuxiatu kanpalekuetatik pasa zen, eta modaren inperio bat sortu zuen.

Emari jokoa ©EMARI

Emari: erreferenteak diren emakumeen inguruan ikasteko jokoa

Isabel Jaurena

Egunero, emakume baten izena asmatu behar dute erabiltzaileek, eta horretarako bost arrasto izanen dituzte.

 ©GORKA RUBIO / FOKU

«Bortxaketa salatzeko erabili dut musika»

Ane Insausti Barandiaran

'Medusa' izeneko EPa sortu du AyVeek, jasan zuen bortxaketa eta ondoren bizi izandakoak kontatzeko. Haren hitza zalantzan jarri zutela salatu du, eta ingurukoen babesari esker egin duela aurrera.
ETB1eko <em>Go!azen</em> telesaileko aktore gazteak. ©ETB

Hiru haurretik batek ikusi du aurten 'Go!azen' ostiraletan ETBn

Urtzi Urkizu

ETB1eko telesailaren denboraldia gaur amaituko da. Kontzertuek maiatzera arte jarraituko dute

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Iruzkinak kargatzen...