Albistea entzun

Harri jasotzea

Iñaki Perurena: «Gaizki pasatzen nuen Gorputz Hezkuntza ikasgaian»

Nafarroako Gobernuak Karlos III.aren gurutzea eman dio harri jasotzaileari, eta hark hitzaldi hunkigarri bat eman du bere ibilbideari eta Nafarroak harriarekin duen harremanari buruz.

Maria Txibite lehendakaria Iñaki Perurenari gurutzea ematen, atzo, Iruñean.
Maria Txibite lehendakaria Iñaki Perurenari gurutzea ematen, atzo, Iruñean. Jesus Diges / EFE Tamaina handiagoan ikusi

Paulo Ostolaza -

2023ko martxoak 28

Iñaki Perurena harri jasotzaile, bertsolari, eskultore eta aktore ibilitakoa da, eta, batez ere, harriari lotuta ibilbide luze eta bikaina osatu du. Hori aitortu dio berriki Nafarroako Gobernuak, herrialdeko pertsona nabarmenduenei egiten dien aitortzarik handiena eginez: Karlos III.aren gurutzea eman dio. Perurena hizlari bikaina ere bada, ordea, eta hori erakutsi du ordezkari politikoen aurrean, gurutzea jaso duen ekitaldian. Hitzaldian bere gazte garaiak izan ditu gogoan, eta harriari esker egin duen bidea nabarmendu du gero: «Izan dudan bidelagunik onena da».

Perurenak, kontatu duenez, duela hirurogei urte inguru egin zituen lehen bidaiak Iruñera, batxilergoko azterketak egitera, Leitzako (Nafarroa) beste gazte batzuekin batera. Entzuleen artean harridura eta barreak eragin ditu Perurenak hasi eta gutxira egindako aitortzak: «Ikasgaietako batean benetan gaizki pasatzen nuen: Gorputz Hezkuntzan». Zaldiaren gainetik salto egiteak beldurra ematen zion. «Errukiz», ordea, gainditzen omen zizkioten Gorputz Hezkuntza eta Erlijioa ikasgaiak.

Iruñeko Gurutz plazako liburu denda batean ikusi zuen liburu batek aldatu zion kirolarekiko zuen ikuspegia: «Arreta eman zidan; herrian ez zegoen liburu dendarik. Erakusleihora gerturatu nintzen, eta liburu txiki bat zegoen han: Kultura fisikoaren gidaliburua, Bruguera argitaletxea, Enrique Revilla, 40 pezeta (0,24 euro)». Han ikusi zuen zamarekin entrenatu zezakeela: «Esan nuen: hau da nirea». Orduan hasi zen beste kirol batzuetako jakintzak harri jasotzera moldatzen, eta fruituak eman zizkion bide horrek.

Nafarroa eta harria

Urtebete geroago, beste liburu bat erosi zuen liburu denda berean: Nafarroako Pirinioak. Garai hartan «ia abentura bat zen» Leitzatik Iruñerainoko bidea, eta Pirinioak urrun ikusten zituen Perurenak. Sekula joaterik izango ez zuelakoan edo, haiek ikusteko erosi zuen liburua. «Gero, ordea, Nafarroa ia osoa erakutsi didan bidelagun bat izan dut: nire harria. Harriarekin ezagutu dut Nafarroa, Baskoien lurraldea. Gozatu dut, eta zoragarria izan da».

Pixkanaka, Nafarroaz geroz eta gauza gehiago ezagutu dituela azaldu du. «Gizon izugarri baten historia ezagutzeko zortea izan nuen, Petri mariskalarena (Petri II.a, Nafarroako mariskala); baserrian figura bat eskaini nion. Ondoren beste mariskal bat ezagutzeko zortea izan dut, gertuagokoa: Joxe Ulibarrena eskultorea. Hark lagundu zidan Nafarroa ulertzen».

Orain, berriz, Nafarroa «duen toponimia aberatsaren bidez» ulertzen saiatzen da. «Leitzatik Iruñera gatozela bi arrokaren artetik igarotzen gara, Biaizpetik. Biaizpek bi arroken azpian esan nahi du. Errepide zaharretik jarraituta, Aizkorbera heltzen gara; Aizkorbek harri handiaren azpian esan nahi du. Aurrera jarraituta, Sarasate topatuko dugu, Sarasara bidean dagoena, eta, euskaraz, Sarasatek esan nahi du Sarasarako bidea. Oskiako harria inguratuz Iruñera joaten saiatuko bagina, igarobidearen ondoan, Atondo izena duen herrixka bat dago. Igarobidearen ondoan esan nahi du horrek. Ikus ezazue zer esaten digun toponimiak euskaraz ondo hitz egiten badugu».

Amaitzeko, pozarren esan du bere bizitza eta azken urteak «nolabaiteko intentsitatearekin bizitzeko zortea» duela, baserrian, eta nahi bat duela: «Egiten ari naizenak irautea, etorkizuneko belaunaldiek topagune bat izan dezaten han».

Perurenaz gain, Karlos III.aren gurutzea jaso zuten atzo Vicente Madoz medikuak, Oihan Iturbide Maria Aranzadi fundazioko zuzendariak, Alfredo Sanzol antzerki zuzendariak, Antonio Elava artistak, Patxuka de Miguel emaginak eta Judith Torrea kazetariak.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

 ©ARITZ LOIOLA / @FOKU

Mokoka amaitu dute bidea

Beñat Mujika Telleria Ainara Arratibel Gascon

Iñigo Martinezek Athletic uztea erabaki du. Klubak dio jokalariak uko egin diola kontratua luzatzeko eskaintzari, baina haren komunikazio agentziak ukatu egin du eskaintza
Braulio Vazquez prentsa aretoan ©@Osasuna

Braulio Vazquez: «Elkarrekin sufritu genuen duela bi urte, eta elkarrekin gozatu dugu orain»

Beñat Mujika Telleria

Osasunaren denboraldiaren balorazioa egin du eguerdian Braulio Vazquez kirol zuzendariak. Haren esanetan, sasoia, oro har, «klubaren historiako onena» izan da, Espainiako Kopako finalerako eta Konferentzia ligarako sailkatuta.

 ©OSKAR MATXIN EDESA / FOKU

«Bizi nezakeen guztia bizi ostean noa; ezin dut gehiago eskatu»

Ainara Arratibel Gascon

Talde zuri-gorrian hamasei denboraldi egin eta gero, erretiroa hartzea erabaki du. 379 partida jokatu ditu, eta 162 gol sartu. «Bizitzan beste gauza batzuk egiteko ilusioa daukat orain», nabarmendu du. «Pozik, harro eta eskertuta» esan du agur.
 ©Andoni Canellada / Fotu

Erreka eta Buruzgain finalerdietara

Jon Eskudero

Ezusteen asteburua izan da Berria Txapelketan. Izan ere, faborito zirenek huts egin dute.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Iruzkinak kargatzen...