Lehen instituzio nazionala

 

Berria -

2010eko maiatzak 18
(Oihana Elduaien) Euskal Herriak ez zeukan instituzio nazionalik, harik eta 1999ko irailaren 18an Udalbiltza sortu zen arte. Lizarra-Garaziko akordioa indarrean zela sortu zuten erakundea 1.778 udal hautetsik. Batik bat EAJkoak, EHkoak, EAkoak, ABkoak eta independenteak ziren hautetsi horiek, eta Bilboko Euskalduna jauregian batu ziren Udalbiltza sortzeko. Ia aho batez hartu zuten erabakia. Bost helburu zehaztu zituzten bilera hartan. Euskal Herria nazioa dela aldarrikatzea zen aurrena; Euskal Herriaren egituraketa politikoa eraikitzeari laguntza ematea; nazio eraikuntza bultzatzea; herrialde guztietako udalerrien arteko harremanak eraikitzen laguntzea; eta nazioartean Euskal Herria nazio berezkoa eta desberdindua dela adieraztea. Batzarraren ostean lan batzordeak osatu zituzten, eta 2000. urterako Kudeaketa Egitasmoa osatu zuten. Instituzioari izaera juridikoa emateko kultur elkarte pribatu bat osatu zuten, Batzorde Eragileko kideak parte zirela. Hasiera hartan batasun irudi handia eman zuen Udalbiltzak, baina Lizarra-Garaziko akordioaren ilusioekin batera joan zen gainbehera batasun hori ere. Izan ere, 2.000. urteko udan Biltzar Nagusia atzeratzea erabaki zuten, egunik jarri gabe, Batzorde Eragilean gehiengoa osatzen zuten EAJko zein EAko hautetsiek. ETA jarduera armatura itzulita zegoen ordurako. Urtarrilaren 21ean egin zuen aurreneko hilketa. Pedro Antonio Blanco, Teniente Koronela hil zuen. =bAurrera jarraitzeko apustua=b EAJko eta EAko hautetsiek udako Biltzar Nagusia atzeratzeko ahalegina egin ostean biltzar hori aurrera ateratzen ahalegindu ziren EHko eta ABko hautetsiak. Egoera horretan, biltzarra deitzeko sinadurak biltzeari ekin zion Udalbiltzaren Aldeko Hautetsien Mugimenduak. 2001eko otsailaren 24an egin zuten bilera. 1.000 hautetsi ingururen sostengua lortu zuen batzarrak, eta 700 hautetsi inguru izan ziren bertan. Sorrerako oinarriak berretsi zituzten, eta beste bost erabaki hartu zituzten. Euskal Herriaren oinarrizko diagnostikoa onartu zuten, barne araudia osatzeko agindua eman zioten Batzorde Eragileari; 2001erako ekintza egitasmoa eta aurrekontua onartu zituzten; =iEuskal Herriko naziotasun aitormena=i dokumentua bideratzeko konpromisoa hartu zuten; eta horretarako guztirako Batzorde Eragile berri bat osatu zuten. Udalbiltza partzuergoa ere sortu zuten urte berean, egitasmo, giza baliabide eta bitartekoak kudeatzeko. Hainbat egitasmo garatu zituzten 2002an, besteak beste, Euskal garapen eta Kohesio Fondoa sortu zuten, =iZuberoa garatzen=i ekimenarekin lotuta; =iEuskal Herrian bakerako bideak garatzeko engainamendua=i eta =iEuskal Herria Demokrazia eta bakerako Bidean=i proposamenak egin zituzten, elkarrizketaren bidezko konponbidearen alde; Euskal Herriko eskubideen agiria idatzi zuten; eta Herrien Eskubideen Aldeko Nazioarteko Konferentzia antolatu zuen, Kursaalean. 2002ko azaroan egin zuten IV. Biltzar Nagusian onartu zuten Eskubideen agiria, eta Nazio Eztabaida Gunea ere sortu zuten eztabaidarako. 2003ko apirilaren 26an Ezohiko Biltzarra egin zuen Udalbiltzak, ezker abertzalearen hautagaitza zerrendak baliogabetzeko Espainiako Gobernuak martxan zuen dinamika aztertzeko. Handik hiru egunetara, Espainiako Auzitegi Nazionaleko epaile Baltasar Garzonek Udalbiltzaren kontra jo zuen, zortzi lagun atxilotuz eta egoitzak itxiz.

Goizeko buletina

BERRIAren papereko edizioaren gai nagusiak biltzen ditu egunero (astelehenetan salbu). Goizean goiz iristen da zure posta elektronikora.

Albiste gehiago

Txagorritxuko erietxean, COVIDaren test serologikoak aztertzen. ©G. RUBIO / FOKU

Eritasunari buruzko lezio berrikusia

Arantxa Iraola

Asko falta da oraino, baina COVID-19aren inguruko ezagutzak egunero ari dira argitzen, osatzen; ondorioz, izurriaren hasieran gaitzaz esan ziren hainbat gauza zahartuta eta atzeratuta geratu dira guztiz. Etengabeko berrikusketa eskatzen du gai honek.

Angeluko hondartza. ©Guillaume Fauveau

Maskara derrigorrezkoa izango da Ipar Euskal Herriko hainbat herritan ere

Olatz Esteban Ezkati

Berrehun positiboren langa gainditu da seigarren egunez jarraian Hego Euskal Herrian: 224 kasu izan dira azken orduetan. Gipuzkoako tabernariak kexu agertu dira Jaurlaritzaren murrizketak direla eta

Emakume bat oinez Donostian, erosketen poltsak eskuetan, joan den apirilean. ©GORKA RUBIO / FOKU

Zaurgarrienak, zaurgarriago

Maddi Ane Txoperena Iribarren

Pandemiak emakume eta gizonen arteko desberdintasunak sakondu dituela ondorioztatu du Emakunderen txosten batek. Egoera hobetzeko gomendioak eman dizkie erakundeei

Angeluko hondartza. ©Guillaume Fauveau

Maskara derrigortu dute Lapurdiko zenbait herritan

Ekaitz Etxamendi

Miarritzen, Donibane Lohizunen eta Baionan (Lapurdi) beharrezkoa izanen da maskara erabiltzea. 135 euroko isuna izanen du maskararik gabe doanak. Euskal Hirigune Elkargoak jakinarazi du Angeluko eta Miarritzeko hondartzetako gaueko garraioak geldituko dituztela, COVID-19aren hedapena murrizteko.

Irakurle agurgarria:

Honaino iritsi zarenez, eskaera bat egin nahi dizugu: irakurtzen ari zaren edukia eta egunkaria babestea, konpromiso ekonomikoa hartuz. Publizitatea eta erakundeen diru-laguntzak ez dira nahikoa BERRIAren etorkizuna bermatzeko. Sarean eskaintzen dizugun edukia irakurtzen duzuen milaka irakurleek proiektuari ekarpena eginda, urrutira iritsiko ginateke.

Kazetaritza libre, ireki eta independentea egin nahi dugu euskaldunontzat. Euskaraz informatzea delako gure eginkizuna, eta zure eskubidea.Lagun gaitzazu bide horretan. Idatzi gurekin etorkizuna. Geroa zugan.

Martxelo Otamendi
BERRIAko zuzendaria

Izan zaitez BERRIAlaguna

Izan zaitez BERRIAlaguna

BERRIAlagunei esker eskaintzen dugu balioz osatutako informazioa. Egizu ekarpena gure eginkizunarekin segi dezagun.

Izan zaitez BERRIAlaguna